Điện tăng 10%, cuộc chơi "đổi khác"

Dù chi phí đầu vào của khí Lô B và LNG nhập khẩu còn cao, việc cơ chế giá bán lẻ tiến tới phản ánh đúng chi phí sẽ là chìa khóa tháo gỡ điểm nghẽn tài chính cho EVN và toàn chuỗi năng lượng.

Nhu cầu điện dự báo tăng khoảng 10% hàng năm đến 2030. Cơ chế giá điện được hoàn thiện và phát triển hạ tầng khí, LNG tạo cơ hội cho các doanh nghiệp năng lượng.

Sản lượng điện thương phẩm của EVN nửa đầu năm 2026 đạt 152,5 TWh, tăng 10,2% so với cùng kỳ. Theo báo cáo ngành năng lượng của Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, nhu cầu điện dự báo đạt khoảng 510 TWh vào năm 2030, tương ứng với mục tiêu tăng trưởng GDP 10% hàng năm giai đoạn 2026-2030. Tuy nhiên, thách thức chính không chỉ là bảo đảm đủ điện mà còn đủ điện với chi phí hợp lý. Giá nhiên liệu biến động, yếu tố thời tiết và tỷ trọng cao của nguồn phát điện chi phí lớn đang gia tăng áp lực lên chi phí mua điện của EVN.

Giá khí của dự án Lô B ước tính khoảng 14 USD/MMBTU, dẫn đến giá điện khí quanh 2.500 đồng/kWh. Điện LNG từ Nhơn Trạch 3 và 4 được ước tính khoảng 3.600 đồng/kWh, cao hơn giá bán lẻ bình quân hiện tại. Tháng 5/2025, giá bán lẻ điện điều chỉnh tăng 4,8% lên 2.204 đồng/kWh, giúp EVN khôi phục lợi nhuận và xóa lỗ lũy kế. Các nội dung sửa đổi Luật Điện lực hướng tới cơ chế giá phản ánh chi phí đầu vào kịp thời hơn, nhằm cải thiện tính khả thi kinh tế của dự án nguồn điện mới. Giá điện Việt Nam vẫn tương đối thấp so với khu vực, tạo dư địa cho những điều chỉnh tiếp theo khi hệ thống phụ thuộc nhiều hơn vào khí tự nhiên và LNG.

Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam (POW) được kỳ vọng hưởng lợi từ Nhơn Trạch 3 và 4. Theo dự báo Yuanta, doanh thu POW năm 2026 có thể tăng 88% so với cùng kỳ, lên 64.000 tỷ đồng. Sản lượng điện khí dự kiến tăng 63% đạt 15,8 TWh, giá điện khí tăng 13% lên 2.595 đồng/kWh. Lợi nhuận sau thuế cốt lõi dự báo tăng 58% đạt 3.800 tỷ đồng năm 2026 với mặt bằng lợi nhuận mới cao hơn đáng kể. Tổng công ty Khí Việt Nam (GAS) được định vị quan trọng trong phát triển hạ tầng LNG. Theo Quy hoạch điện VIII, nhu cầu nhập khẩu LNG có thể đạt 14-18 tỷ m3 vào năm 2030. GAS đã ký hợp đồng mua bán LNG dài hạn với Shell cho giai đoạn 2027-2031 và phát triển các dự án Thị Vải-Cái Mép, Sơn Mỹ.

Câu chuyện đầu tư vào ngành điện không chỉ phụ thuộc vào tốc độ tăng nhu cầu mà còn vào tiến độ thực hiện dự án, khả năng huy động vốn và diễn biến giá nhiên liệu toàn cầu. Độ trễ dự án Nhơn Trạch 3, 4 hoặc hạ tầng LNG có thể tác động đáng kể đến dòng tiền. Khả năng chịu đựng của nền kinh tế và người tiêu dùng trước những đợt điều chỉnh giá điện liên tục cũng cần được đánh giá. Hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào tốc độ hoàn thiện cơ chế giá điện và sự ổn định của thị trường năng lượng quốc tế.