Đế chế Elon Musk lung lay? Cổ phiếu SpaceX lao dốc gần 40% từ đỉnh

Vào thứ Hai, SpaceX ( SPCX) đã giảm hơn 5% trong phiên xuống mức thấp nhất là 137,5 USD, tiến gần đến mức giảm xuống dưới giá IPO là 135 USD. Cổ phiếu này đã giảm gần 40% so với mức đỉnh 225,64 USD vào ngày 16 tháng 6.

Sau vụ kiện gần đây của Apple chống lại OpenAI, nhà sáng lập SpaceX Elon Musk và CEO OpenAI Sam Altman đã khẩu chiến trên mạng xã hội.

Musk khơi mào cuộc trao đổi trên X, trực tiếp gọi tên Altman: "Sau khi đánh cắp một tổ chức từ thiện AI nguồn mở, giờ anh lại đánh cắp công nghệ điện thoại của Apple! Tiếp theo anh định làm gì đây?"

Altman đáp trả, chế giễu Musk: "Anh mới là người thực sự đang đi rao bán các khái niệm trung tâm dữ liệu không gian ngắn hạn cho các nhà đầu tư trên thị trường đại chúng."

Đế chế Elon Musk lung lay? Cổ phiếu SpaceX lao dốc gần 40% từ đỉnh — Giá cổ phiếu SpaceX vào thời điểm 8h30 sáng 14/07 giờ Việt Nam

Trong khi đó, nhà quản lý quỹ phòng hộ George Noble gần đây đã nhắc lại lập trường cực kỳ bi quan của mình, với lo ngại cốt lõi tập trung vào đợt bán tháo ồ ạt sắp tới của các cổ đông nội bộ. Theo tính toán của Noble, bắt đầu sau khi công bố báo cáo kết quả kinh doanh quý hai, thời hạn khóa cổ phiếu của cổ đông nội bộ sẽ lần lượt hết hạn theo từng giai đoạn. Đến đầu tháng 9, các cổ đông nội bộ có thể bán tới khoảng 44% cổ phần của công ty, tại thời điểm đó số cổ phiếu lưu hành sẽ tăng vọt khoảng 900%. Những cổ phiếu này được mua với chi phí cực kỳ thấp, tạo ra động lực chốt lời khổng lồ.

Noble chỉ ra rằng sự khan hiếm của SpaceX trên thị trường tư nhân trước khi niêm yết là yếu tố cốt lõi hỗ trợ mức định giá cao của công ty. Sau khi IPO, sự khan hiếm này đã biến mất, và tình trạng 'short squeeze' được tạo ra một cách nhân tạo trước đó sau đó đã đảo ngược.

Ông cho biết SpaceX chưa bao giờ đạt được lợi nhuận năm kể từ khi thành lập, trong đó chỉ riêng khoản lỗ cả năm ngoái đã lên tới khoảng 5 tỷ USD. Hệ số giá trên doanh thu (P/S) tại mức giá chào bán đã vượt quá 90 lần, và ở đỉnh điểm của đợt đầu cơ cổ phiếu, thị trường từng đưa ra mức định giá P/S gần 140 lần. Sự tách rời nghiêm trọng giữa các yếu tố cơ bản và định giá đã bắt đầu thúc đẩy sự điều chỉnh của cổ phiếu. Giờ đây, cổ phiếu này đã xóa sạch mọi đà tăng từ đợt 'short squeeze' trước đó và thậm chí đã giảm xuống dưới mức giá mở cửa của ngày giao dịch đầu tiên.

Hiện tại, ý kiến của thị trường về SpaceX đang bị chia rẽ sâu sắc. Các nhà phân tích bên mua (buy-side) đã đưa ra các mức giá mục tiêu, nhìn chung lạc quan về tiềm năng định giá dài hạn của công ty. Tuy nhiên, các nhà đầu tư giá trị, đại diện là Noble, tin rằng công ty thiếu sự hỗ trợ cơ bản từ khả năng sinh lời, khiến mức giá cổ phiếu và bội số định giá cao ngất ngưởng trở nên hoàn toàn không thể duy trì.

Noble cho biết Starlink là hoạt động kinh doanh có lợi nhuận liên tục duy nhất của SpaceX, nhưng chỉ riêng mảng kinh doanh này là không đủ để nâng đỡ giá trị thị trường hiện tại của công ty. Ông ước tính định giá hợp lý của SpaceX là khoảng 30 USD/cổ phiếu và gọi công ty này là 'bong bóng định giá vốn hóa lớn nghiêm trọng nhất mà tôi từng thấy'.

Đáng chú ý, các khoản lỗ liên tục của công ty có thể khiến SpaceX không thể được đưa vào Chỉ số S&P 500 trong vài năm tới.

Phân tích thị trường cho thấy đằng sau đợt biến động giá cổ phiếu nhanh chóng này, những khiếm khuyết về cấu trúc trong lượng cổ phiếu thả nổi tự do (public float) là yếu tố thúc đẩy cốt lõi. Trong đợt IPO này, công ty chỉ phát hành khoảng 4,24% cổ phần dưới dạng cổ phiếu thả nổi tự do, khiến thanh khoản thị trường lưu hành trở nên cực kỳ khan hiếm. Lượng cổ phiếu thả nổi nhỏ bé này, kết hợp với nhu cầu đầu tư điên cuồng trong giai đoạn đầu của đợt IPO, đã cùng nhau thúc đẩy đà tăng phi mã vào thời điểm bắt đầu niêm yết.

Tuy nhiên, khi sự hào hứng đầu cơ trên thị trường dần lắng xuống, cùng với việc pha loãng vốn cổ phần của các cổ đông hiện hữu do thương vụ thâu tóm Cursor hoàn toàn bằng cổ phiếu của công ty, áp lực bán đã nhanh chóng tích tụ sau đó.