Đằng sau ‘game’ tăng vốn: Không phải miếng bánh nào cũng ngon ?

VN-Index thì liên tục lập đỉnh, tâm lý nhà đầu tư trên thị trường hưng phấn. Nắm bắt thời cơ, hàng loạt doanh nghiệp công bố kế hoạch phát hành cổ phiếu để huy động vốn. Từ bất động sản đến chứng khoán, đâu đâu cũng thấy thông tin “game” tăng vốn:

- NHA chào bán 16,2 triệu cp với giá 10.000 đồng/cp, trong khi thị giá đã trên 25.000 đồng.

- DIG huy động 1.800 tỷ đồng, giá chào bán 12.000 đồng/cp, thị giá hơn 24.000 đồng.

- DXG, TCH, NVL cũng công bố kế hoạch phát hành hàng trăm triệu cổ phiếu để trả nợ, triển khai dự án.

Nhóm chứng khoán như SSI, HSC, ORS rầm rộ tăng vốn, thậm chí gấp đôi vốn điều lệ.

Điểm chung là giá chào bán thấp hơn thị giá rất nhiều, khiến cổ phiếu bùng nổ trước tin phát hành và “game” tăng vốn nhanh chóng trở thành tâm điểm hút tiền. Sức hấp dẫn đến từ chênh lệch giá khi mua rẻ hơn thị trường tạo kỳ vọng “chắc thắng”, từ kỳ vọng dự án khi dòng tiền mới giúp doanh nghiệp trả nợ, mở rộng quỹ đất hay tái khởi động kế hoạch, và từ tâm lý đám đông, khi “cổ phiếu tăng vốn” dễ dàng biến thành cổ phiếu nóng trên sàn.

Kết quả là nhiều cổ phiếu đã tăng 50% - 100% chỉ trong vài tháng trước khi phát hành. Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào sau tăng vốn cũng duy trì được đà khởi sắc. Ngược lại, rủi ro vẫn hiện hữu.

Việc phát hành ồ ạt dễ dẫn tới pha loãng cổ phiếu, khiến cổ đông hiện hữu bị giảm tỷ lệ sở hữu và EPS sụt giảm. Không ít mã đang bị đẩy lên mức định giá phi lý: DIG có P/E tới 140 lần, DXG hơn 62 lần, tức gấp hàng chục lần so với trung bình ngành. Một số doanh nghiệp lại có nền tảng tài chính yếu, vốn chủ sở hữu nhỏ, nợ vay lớn, tài sản chủ yếu là chi phí dở dang như trường hợp của NHA.

Ngoài ra, rủi ro dự án cũng là vấn đề: phụ thuộc pháp lý và dòng tiền, kế hoạch phát hành có thể “đổ bể” bất cứ lúc nào. Với nhóm công ty chứng khoán, không ít đơn vị tăng vốn trong bối cảnh kẹt trái phiếu doanh nghiệp. Nếu danh mục tự doanh rủi ro và tài chính không vững, nhà đầu tư chạy theo “game” này có thể sớm gặp bất lợi.

“Game” tăng vốn thật ra cũng chỉ là gia vị hấp dẫn của thị trường: ai tỉnh táo có thể kiếm lời, nhưng ai hành động theo FOMO sẽ dễ trả giá đắt. Nhà đầu tư cần soi kỹ mục đích tăng vốn, đánh giá sức khỏe tài chính, và cân nhắc định giá thay vì chỉ nhìn chênh lệch giá chào bán và thị giá.