Cuộc "thanh lọc" các hãng bay trên sàn chứng khoán

Chứng khoán hàng không đang trải qua một giai đoạn đầy nghịch lý: Trong khi các nhà ga chật kín khách và lợi nhuận doanh nghiệp chạm mức kỷ lục, thị giá cổ phiếu lại đồng loạt "hạ độ cao". Trước sức ép kép từ địa chính trị Trung Đông và chi phí nhiên liệu, nhóm cổ phiếu bay đang buộc nhà đầu tư phải thay đổi tư duy, từ bỏ lối đánh đầu cơ chớp nhoáng để bước vào cuộc chơi dài hạn đầy kiên nhẫn.

Sự phục hồi của dòng khách quốc tế và các đại dự án hạ tầng như Long Thành đang tạo ra một vùng đệm giá trị, nhưng "cơn bão" tỷ giá và giá dầu vẫn là những rào cản chắn ngang đường bay của các cổ phiếu đầu ngành.

Cuộc "thanh lọc" các hãng bay trên sàn chứng khoán

Ngành hàng không Việt Nam bước vào năm 2026 với nhiều tín hiệu phục hồi rõ rệt. Chỉ trong những tháng đầu năm, lượng hành khách đã vượt 46 triệu lượt, tăng 18% so với cùng kỳ. Các đường bay quốc tế được khôi phục mạnh, nhu cầu du lịch tiếp tục tăng giúp doanh thu vận tải hàng không cải thiện đáng kể.

Động lực phục hồi này từng kéo nhóm cổ phiếu hàng không trở thành tâm điểm trên thị trường. Các mã như HVN, VJC hay ACV ghi nhận thanh khoản tăng mạnh nhờ kỳ vọng lợi nhuận bật tăng sau nhiều năm khó khăn.

Vietjet tiếp tục hưởng lợi từ mô hình hàng không giá rẻ khi nhu cầu tiết kiệm chi phí di chuyển vẫn ở mức cao. Hãng đồng thời mở rộng các tuyến quốc tế trung và dài hạn nhằm gia tăng doanh thu ngoại tệ và tối ưu công suất đội bay.

Trong khi đó, Vietnam Airlines đang cải thiện hiệu quả hoạt động thông qua tái cơ cấu tài chính, nâng hệ số sử dụng ghế và siết chi phí vận hành. Ở nhóm hạ tầng, ACV hưởng lợi trực tiếp từ lượng khách tăng mạnh tại các sân bay lớn, trong khi loạt dự án như sân bay Long Thành tiếp tục mở ra dư địa tăng trưởng dài hạn cho toàn ngành.

Kết quả kinh doanh quý I phản ánh rõ sự phục hồi này. ACV ghi nhận lợi nhuận ở mức cao kỷ lục. Vietnam Airlines báo lãi trước thuế khoảng 4.680 tỷ đồng, còn Sasco đạt 155 tỷ đồng, tăng 38% so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, đà hưng phấn nhanh chóng chững lại.

Giá dầu trở thành “vùng nhiễu động” mới

Từ đầu tháng 3 đến nay, nhóm cổ phiếu hàng không đồng loạt điều chỉnh mạnh. HVN rơi về vùng đáy quanh 22.500 đồng/cổ phiếu, mất khoảng một nửa giá trị so với giai đoạn đỉnh năm ngoái. VJC cũng giảm gần 30% so với vùng cao năm 2025. ACV cùng nhiều mã khác như SAS, AST, NCT hay NCS tiếp tục suy yếu và giao dịch giằng co.

Nguyên nhân lớn nhất đến từ cú sốc giá dầu và bất ổn Trung Đông. Khi căng thẳng khu vực leo thang, chi phí nhiên liệu tăng vọt đã ngay lập tức tạo áp lực lên toàn ngành.

Chi phí nhiên liệu hiện chiếm khoảng 30-40% tổng chi phí hoạt động của các hãng bay. Điều đó đồng nghĩa giá dầu càng tăng, biên lợi nhuận càng bị bào mòn. Với ngành hàng không, càng mở rộng khai thác trong giai đoạn nhiên liệu đắt đỏ thì áp lực chi phí càng lớn.

Không chỉ chịu tác động từ dầu, doanh nghiệp hàng không còn đối mặt rủi ro tỷ giá khi phần lớn chi phí thuê máy bay, bảo dưỡng và thanh toán quốc tế đều bằng USD. Đồng bạc xanh neo cao khiến áp lực tài chính tiếp tục gia tăng, đặc biệt với những doanh nghiệp vay nợ ngoại tệ lớn.

Ở chiều khác, cạnh tranh trong ngành ngày càng khốc liệt. Các hãng liên tục tung khuyến mãi để giành thị phần, khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể, nhất là ở phân khúc giá rẻ.

Theo giới phân tích, đây là nhóm cổ phiếu có độ nhạy cảm rất cao với biến động vĩ mô, từ giá dầu, chiến tranh cho tới tăng trưởng kinh tế và nhu cầu tiêu dùng toàn cầu. Chỉ cần một cú sốc địa chính trị hoặc suy giảm du lịch quốc tế, lợi nhuận ngành lập tức chịu tác động.

Cơ hội dài hạn vẫn còn rộng cửa

Dù vậy, triển vọng trung và dài hạn của ngành hàng không vẫn được đánh giá tích cực nhờ nhu cầu du lịch phục hồi, hạ tầng sân bay mở rộng và xu hướng tăng trưởng của tầng lớp trung lưu.

Giới chuyên môn cho rằng sau nhịp điều chỉnh mạnh, nhiều cổ phiếu đầu ngành đang dần trở về vùng định giá hấp dẫn hơn cho chiến lược nắm giữ dài hạn.

Những doanh nghiệp có nền tảng tài chính tốt, đội bay hiện đại, khả năng mở rộng quốc tế và kiểm soát chi phí hiệu quả sẽ có lợi thế lớn trong chu kỳ phục hồi tiếp theo.

Tuy nhiên, nhóm cổ phiếu này hiện không còn phù hợp với chiến lược đầu cơ ngắn hạn như giai đoạn trước. Nhà đầu tư cần ưu tiên chọn lọc doanh nghiệp có sức khỏe tài chính vững, dòng tiền ổn định và khả năng chống chịu tốt trước biến động nhiên liệu.

Trong bối cảnh giá dầu vẫn khó lường và dòng tiền thị trường liên tục xoay vòng giữa các nhóm ngành, cổ phiếu hàng không có thể chưa sớm quay lại “đường băng tăng tốc”. Nhưng với nhà đầu tư dài hạn, những nhịp điều chỉnh sâu lại đang mở ra cơ hội tích lũy đáng chú ý.