MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Chứng khoán

24HMONEY đã kiểm duyệt

Chứng khoán và hiệu ứng dây chuyền: Khi tin đồn dẫn dắt lệnh mua – bán

TS. Chu Tuấn Linh nhận định, sự thiếu hụt kiến thức tài chính cá nhân đang khiến không ít nhà đầu tư cá nhân trở thành “con mồi” dễ bị thao túng bởi tin đồn. Trong môi trường thị trường nhiều biến động, yếu tố tâm lý đám đông càng làm gia tăng rủi ro cho những ai bước vào chứng khoán mà thiếu nền tảng hiểu biết vững chắc.

Trong tham luận gửi đến hội thảo chuyên đề về nâng hạng thị trường chứng khoán và mở rộng kênh dẫn vốn cho nền kinh tế, TS. Chu Tuấn Linh khẳng định: chứng khoán Việt Nam hiện nay là một nền tảng đang trên đà trưởng thành – cả về quy mô, vai trò và cấu trúc nội tại.

Thị trường trong những năm gần đây đã ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ. Vốn hóa cổ phiếu hiện tương đương khoảng 95% GDP – một bước nhảy vọt so với mức chưa đến 20% cách đây một thập kỷ. Tốc độ tăng trưởng này không chỉ cho thấy sự lớn mạnh của hệ thống, mà còn phản ánh sự cải thiện tích cực về khung pháp lý, hạ tầng giao dịch và tính minh bạch của thị trường.

Mảng trái phiếu doanh nghiệp – vốn từng là “điểm nóng” của rủi ro – đang trong quá trình tái cấu trúc mạnh mẽ. Những nỗ lực tăng cường minh bạch, thiết lập chuẩn mực mới và điều chỉnh khung pháp lý là bước đi cần thiết để tiến tới một thị trường vốn cân bằng giữa tín dụng ngân hàng và phát hành nợ.

Đặc biệt, với hơn 7 triệu tài khoản cá nhân – tương đương gần 7% dân số – thị trường chứng khoán Việt Nam đang dần trở thành một kênh đầu tư phổ cập, thu hút được sự quan tâm của đông đảo người dân. Đây là tỷ lệ cao trong khu vực ASEAN, thể hiện sự hấp dẫn và tiềm năng phát triển dài hạn của thị trường nội địa.

Tuy nhiên, đằng sau những con số ấn tượng vẫn còn không ít điểm nghẽn cần tháo gỡ nếu muốn thị trường thực sự phát huy vai trò là kênh dẫn vốn trung – dài hạn cho nền kinh tế.

Vấn đề đầu tiên là cấu trúc nhà đầu tư còn mất cân đối. Nhà đầu tư cá nhân vẫn chiếm tỉ trọng áp đảo, nhưng phần lớn là nhỏ lẻ, thiếu kiến thức tài chính và tầm nhìn chiến lược. Điều này khiến hành vi đầu tư dễ bị chi phối bởi tin đồn, tâm lý đám đông và các hiệu ứng ngắn hạn, dẫn tới sự biến động khó lường và thiếu bền vững trong vận hành thị trường.

Ở chiều ngược lại, không ít doanh nghiệp vẫn xem việc niêm yết là cơ hội “đi tắt” để huy động vốn, thay vì một cam kết gắn bó dài hạn. Tâm lý “thị trường là nơi gọi vốn, không phải nơi chịu trách nhiệm” khiến nhiều doanh nghiệp chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ minh bạch thông tin, cải thiện quản trị hay nâng cao chất lượng hoạt động – từ đó ảnh hưởng tiêu cực tới niềm tin của nhà đầu tư tổ chức và dòng vốn ngoại.

Thêm vào đó, trình độ tài chính của đại bộ phận người dân còn hạn chế. Thiếu kiến thức tài chính cá nhân dẫn đến việc không thể đánh giá rủi ro đầu tư một cách độc lập, tạo điều kiện cho các hiện tượng đầu cơ phi lý và “sốt ảo”, làm suy yếu chức năng điều tiết và phân bổ vốn đúng đắn mà thị trường chứng khoán cần đảm nhận.

Tóm lại, Việt Nam đang sở hữu những nền tảng quan trọng để tiến gần hơn tới chuẩn mực của một thị trường mới nổi. Nhưng để thị trường không chỉ lớn về lượng mà còn mạnh về chất, cần một chiến lược đồng bộ: tái cấu trúc thị trường, nâng cao chất lượng nhà đầu tư, cải thiện khuôn khổ pháp lý, nâng cấp hàng hóa niêm yết và đặc biệt là phổ cập giáo dục tài chính rộng rãi trong toàn xã hội. Đây là con đường tất yếu nếu muốn chứng khoán Việt Nam thực sự trở thành trụ cột tài chính dài hạn của nền kinh tế.