Cạn “room” tín dụng ngay từ quý I: Ngân hàng thận trọng phân bổ vốn

Chỉ mới bước sang đầu tháng 3 nhưng nhiều ngân hàng đã sử dụng hết hạn mức tăng trưởng tín dụng được phân bổ cho quý I/2026. Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng tín dụng toàn ngành được kiểm soát chặt chẽ, “room” tín dụng đang trở thành nguồn lực khan hiếm buộc các tổ chức tín dụng phải cân nhắc kỹ lưỡng trong việc phân bổ dòng vốn.

Nhiều ngân hàng sớm cạn room tín dụng

Cạn “room” tín dụng ngay từ quý I: Ngân hàng thận trọng phân bổ vốn

Năm 2026, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) tiếp tục áp dụng cơ chế phân bổ chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cho từng ngân hàng dựa trên kết quả xếp hạng năm 2024. Theo đó, dư nợ tín dụng tối đa của mỗi tổ chức tín dụng được xác định dựa trên dư nợ tại thời điểm cuối năm trước kết hợp với hệ số điểm xếp hạng.

Đáng chú ý, NHNN yêu cầu các ngân hàng kiểm soát tăng trưởng tín dụng trong 3 tháng đầu năm không vượt quá 25% chỉ tiêu tăng trưởng cả năm. Đồng thời, tín dụng bất động sản không được tăng nhanh hơn mức tăng trưởng tín dụng chung của từng ngân hàng.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhu cầu vốn thường tăng mạnh trong giai đoạn đầu năm, đặc biệt vào dịp Tết khi doanh nghiệp cần vốn phục vụ sản xuất – kinh doanh. Vì vậy, với giới hạn chỉ 25% hạn mức mỗi quý, không ít ngân hàng đã nhanh chóng sử dụng gần hết room tín dụng ngay trong hai tháng đầu năm.

Lãnh đạo một ngân hàng cho biết, do lo ngại hết room quá sớm, nhiều nhà băng thậm chí phải hạn chế triển khai các chương trình thúc đẩy bán hàng hoặc hội thảo khách hàng trong những tháng đầu năm.

Theo đánh giá của MB Securities, không chỉ các ngân hàng quy mô nhỏ mà cả nhóm “Big 4” cũng đã sử dụng hết hạn mức tín dụng trong quý I/2026.

Kỳ vọng nới điều hành sau quý I

Trong bối cảnh nhiều ngân hàng đã chạm trần tăng trưởng tín dụng ngắn hạn, thị trường đang chú ý tới thông tin một số ngân hàng nhận chuyển giao bắt buộc tổ chức tín dụng yếu kém, gồm Vietcombank, MB, VPBank và HDBank có thể được giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc.

Theo MBS, nếu tỷ lệ dự trữ bắt buộc giảm từ 3% xuống 1,5% đối với tiền gửi dưới 12 tháng và từ 1% xuống 0,5% đối với tiền gửi trên 12 tháng, hệ thống ngân hàng có thể bổ sung thêm khoảng 54.500 tỷ đồng khả năng cho vay.

Việc giảm dự trữ bắt buộc không chỉ giúp cải thiện thanh khoản cho các ngân hàng mà còn hỗ trợ thị trường liên ngân hàng, đặc biệt trong bối cảnh lãi suất liên ngân hàng có nhiều biến động gần đây.

“Room” tín dụng trở thành tài nguyên khan hiếm

Năm 2026, mục tiêu tăng trưởng GDP của Việt Nam được đặt ở mức tối thiểu 10%, song tăng trưởng tín dụng dự kiến chỉ khoảng 15%, thấp hơn mức 19% của năm 2025.

Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, tăng trưởng tín dụng không nên tiếp tục chạy theo những con số bề nổi mà cần tập trung vào chất lượng dòng vốn. Trong bối cảnh tỷ lệ tín dụng/GDP của Việt Nam đã vượt 145%, việc kiểm soát chặt chẽ tín dụng là cần thiết để giảm rủi ro hệ thống.

Các ngân hàng hiện đang chịu áp lực kép: vừa phải tuân thủ hạn mức tăng trưởng tín dụng chung của toàn ngành, vừa phải kiểm soát tốc độ tăng tín dụng đối với lĩnh vực bất động sản.

Điều này khiến “room” tín dụng trở thành nguồn lực khan hiếm, buộc các ngân hàng phải phân bổ thận trọng vào các lĩnh vực ưu tiên như sản xuất – kinh doanh, thay vì dồn vốn vào những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.

TS. Lê Xuân Nghĩa nhận định, kinh nghiệm quốc tế cho thấy tăng trưởng tín dụng quá nóng có thể dẫn đến nợ xấu, bong bóng tài sản và bất ổn tài chính. Khi dòng vốn tăng quá nhanh, nền kinh tế dễ rơi vào tình trạng dư thừa sản xuất, kéo theo giá giảm, tồn kho lớn và gia tăng nợ xấu.

Giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng

Theo các chuyên gia của FiinGroup, để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, Việt Nam cần đa dạng hóa các kênh huy động vốn thay vì phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng.

Ba nguồn vốn quan trọng được khuyến nghị gồm: phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp, tăng cường vay vốn quốc tế và mở rộng huy động vốn cổ phần thông qua thị trường chứng khoán.

Ông Phạm Hồng Hải, Tổng giám đốc OCB cho rằng, đối với nhu cầu vốn trung và dài hạn, giải pháp bền vững vẫn là phát triển thị trường vốn như trái phiếu, cổ phiếu và các định chế tài chính dài hạn như bảo hiểm hoặc quỹ hưu trí.

Theo ông Hải, nếu hệ thống ngân hàng tiếp tục gánh phần lớn nhu cầu vốn trung – dài hạn của nền kinh tế, các chỉ số an toàn vốn và rủi ro thanh khoản của ngân hàng sẽ chịu áp lực lớn trong dài hạn.