Áp lực chọn lọc trong đợt giải ngân đầu

Vietcap ước tính tổng dòng vốn từ các quỹ chỉ số qua 4 kỳ giải ngân khoảng 2–3 tỷ USD, trong đó đợt đầu tiên có thể đạt 200–300 triệu USD. Đáng chú ý, riêng nhóm cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup có thể chiếm khoảng 47% lượng vốn của đợt đầu.

Dòng vốn ngoại được kỳ vọng chảy vào thị trường chứng khoán Việt Nam sau khi FTSE nâng hạng có quy mô hàng tỷ USD, nhưng không phân bổ đồng đều. Các cổ phiếu vốn hóa lớn và một số nhóm dẫn dắt có thể chiếm tỷ trọng đáng kể trong những đợt giải ngân đầu tiên.

Theo ông Hoàng Nam, Giám đốc Khối Nghiên cứu và Phân tích Chứng khoán Vietcap, dòng tiền từ quá trình nâng hạng sẽ có mức độ tập trung đáng kể thay vì trải đều lên toàn bộ danh mục. Khoảng 59% dòng vốn đợt đầu được dự báo chảy vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn và vừa, trong khi khoảng 40% vào nhóm vốn hóa nhỏ.

Đáng chú ý hơn, trong phần vốn dành cho nhóm vốn hóa lớn và vừa, riêng VIC và VHM được ước tính chiếm khoảng 44%. Nếu tính toàn bộ hệ sinh thái Vingroup gồm VIC, VHM, VPL và VRE, tỷ trọng có thể lên tới 47% tổng lượng tiền chảy vào 27 cổ phiếu trong đợt giải ngân đầu tiên.

Điều này cho thấy tác động của nâng hạng có thể thể hiện rất khác nhau giữa các doanh nghiệp. Những cổ phiếu đáp ứng tiêu chí về vốn hóa, thanh khoản và khả năng được đưa vào các rổ chỉ số có nhiều khả năng trở thành điểm đến trực tiếp của dòng vốn chỉ số, trong khi phần còn lại có thể hưởng lợi gián tiếp thông qua thanh khoản và tâm lý thị trường.

Về quy mô, Vietcap ước tính tổng dòng vốn vào Việt Nam nhờ FTSE nâng hạng lên thị trường mới nổi khoảng 2–3 tỷ USD. Khoảng 10%, tương đương 200–300 triệu USD, được kỳ vọng giải ngân trong đợt đầu vào trung tuần tháng 9. Đây là phần dòng tiền có thể dự báo tương đối rõ do các quỹ chỉ số phải vận hành theo nguyên tắc mô phỏng chỉ số.

Tuy nhiên, câu chuyện với các quỹ chủ động hoàn toàn khác. Vietcap cho rằng dòng vốn từ nhóm này khó dự báo hơn bởi nhà quản lý quỹ có quyền lựa chọn cổ phiếu và thời điểm giải ngân. Một số ước tính trước đó cho rằng quy mô dòng vốn chủ động có thể đạt 3–6 tỷ USD, cao hơn phần vốn từ các quỹ chỉ số.

Trong khi đó, dòng vốn ngoại rút khỏi Việt Nam từ đầu năm được Vietcap ước tính khoảng 3,5 tỷ USD. Riêng dòng tiền ETF chỉ chiếm tỷ trọng tương đối nhỏ trong lượng vốn rút ra, cho thấy việc nâng hạng không đồng nghĩa toàn bộ dòng vốn ngoại trước đó sẽ lập tức đảo chiều.

Với doanh nghiệp, tác động của nâng hạng vì vậy không chỉ nằm ở lượng tiền mới mà còn ở mức độ tập trung của dòng vốn. Những cổ phiếu được các bộ chỉ số lựa chọn có thể chịu tác động trực tiếp hơn, trong khi các nhóm khác phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng thu hút dòng vốn chủ động và diễn biến kinh doanh thực tế.