Bất chấp những tuyên bố mạnh mẽ của Tổng thống Donald Trump về “các đơn hàng đậu tương khổng lồ” mà Trung Quốc sẽ đặt sau thỏa thuận hòa hoãn thuế quan hồi cuối tháng 10, thực tế thị trường lại cho thấy một bức tranh trái ngược.

Theo dữ liệu của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), từ đầu tháng 10 đến 12/11, Trung Quốc chỉ mua 332.000 tấn đậu tương Mỹ – một con số quá nhỏ so với 12 triệu tấn mà Nhà Trắng khẳng định Bắc Kinh đã cam kết nhập trong năm 2025.

Lý do đằng sau sự im ắng này trở nên rõ ràng hơn khi nhìn vào kho dự trữ của Trung Quốc:

Tồn kho tại cảng đạt kỷ lục 10,3 triệu tấn (tăng 3,6 triệu tấn so với cùng kỳ năm trước).

Lượng dự trữ của các nhà máy ép đạt 7,5 triệu tấn, mức cao nhất kể từ 2017.

Nhập khẩu 5 tháng liên tiếp lập kỷ lục, với tổng cộng 95,7 triệu tấn trong 10 tháng đầu năm – tăng 6,4% so với năm ngoái.

Brazil chiếm gần 80% nguồn cung, nhờ mức giá cạnh tranh hơn Mỹ.

Trong bối cảnh nguồn cung dồi dào như vậy, Bắc Kinh hoàn toàn có khả năng trì hoãn việc thực hiện cam kết thương mại trong khi vẫn đảm bảo an ninh nguồn cung trong nước.

Nhiều nhà phân tích nhận định, Trung Quốc đang tận dụng đậu tương như một “đòn bẩy” trong quan hệ với Washington.

Giá rẻ từ Brazil giúp Bắc Kinh tối ưu chi phí.

Việc trì hoãn mua hàng Mỹ gây áp lực trực tiếp lên nông dân Mỹ – nhóm cử tri quan trọng của ông Trump.

Và quan trọng hơn, đậu tương tiếp tục là công cụ chiến thuật trong mọi vòng đàm phán thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Theo ông Michael Sobolik của Viện Hudson, những lời hứa mua hàng của Trung Quốc “thường có tuổi thọ ngắn”, và lần này cũng không phải ngoại lệ.

Trung Quốc gần đây gửi đi nhiều tín hiệu tích cực:

Khôi phục giấy phép nhập khẩu cho các nhà xuất khẩu đậu tương Mỹ như CHS Inc.

Tuyên bố của quan chức Bộ Thương mại Trung Quốc rằng thương mại nông sản là “nền tảng của quan hệ Mỹ - Trung”.

Các cuộc gặp cấp cao giữa quan chức hai nước nhằm thúc đẩy hợp tác nông nghiệp.

Nhưng phía sau những cử chỉ ngoại giao đó, dòng chảy đơn hàng vẫn rất yếu. Thậm chí, theo Bloomberg, các đơn hàng đậu tương Mỹ còn “rơi vào trạng thái ngưng trệ” trong tuần qua.

Trong khi Mỹ trông chờ vào “cửa mở” từ thỏa thuận thương mại mới, Brazil vẫn là bên hưởng lợi lớn nhất:

Đậu tương Brazil rẻ hơn

Lượng hàng sẵn có lớn hơn

Và Trung Quốc vẫn ưu tiên đặt thêm nhiều lô hàng từ Nam Mỹ.

Ngay cả khi Trung Quốc tạm thời giảm thuế trả đũa với hàng Mỹ, chênh lệch chi phí vẫn khiến Mỹ thất thế.

Trong khi Nhà Trắng nói về cam kết nhập khẩu 12 triệu tấn trong năm nay và 25 triệu tấn mỗi năm trong ba năm tới, Bắc Kinh lại không xác nhận công khai những con số này. Nhu cầu trong nước yếu, tồn kho cao và nguồn cung giá rẻ từ Brazil khiến thị trường không có lý do để kỳ vọng một đợt mua lớn từ Trung Quốc trong ngắn hạn.

Đậu tương tiếp tục là “quân cờ” quan trọng trong trò chơi thương mại Mỹ – Trung:

Khi quan hệ thuận lợi, Trung Quốc mua thêm;

Khi căng thẳng tăng lên, Bắc Kinh lập tức cắt giảm.

Ở thời điểm hiện tại, dòng chảy nhập khẩu, tồn kho nội địa và lựa chọn nhà cung cấp cho thấy Trung Quốc đang ưu tiên sự linh hoạt hơn là tuân thủ cam kết.

Đối với nông dân Mỹ đang chịu áp lực tài chính, lượng đậu tương chất đầy các cảng Trung Quốc chính là lời nhắc nhở rõ ràng rằng thị trường này đang chuyển động theo những tính toán địa chính trị – chứ không phải những tuyên bố trên bàn đàm phán.

---------------------------------------------

Hiện nay, nhà đầu tư Việt Nam có thể tham gia giao dịch trực tiếp các mặt hàng nông sản quốc tế như đậu tương, ngô, lúa mì… thông qua Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) – kênh kết nối hợp pháp và minh bạch với các sở giao dịch lớn trên thế giới. Đây là công cụ đầu tư an toàn, được pháp luật bảo hộ, giúp nhà đầu tư tận dụng xu hướng giá nông sản toàn cầu để đa dạng hóa danh mục và tìm kiếm lợi nhuận từ các biến động thị trường.

Anh Chị quan tâm hoặc muốn cập nhật thêm góc nhìn về thị trường, em luôn sẵn sàng hỗ trợ