VN-Index đang bị kìm chân bởi điều gì?

Trong báo cáo công bố ngày 5/11, ông Michael Kokalari, CFA, Giám đốc Phân tích Kinh tế Vĩ mô và Nghiên cứu Thị trường của VinaCapital, cho biết VN-Index gần như đi ngang kể từ đầu năm, trái ngược với bức tranh kinh tế tích cực.

Cụ thể, GDP Việt Nam tăng 9% trong 9 tháng đầu năm 2026, trong khi lợi nhuận doanh nghiệp được dự báo tăng khoảng 25% cho cả năm. Sự lệch pha giữa tăng trưởng kinh tế, kết quả kinh doanh và diễn biến chứng khoán cho thấy tâm lý nhà đầu tư vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ các yếu tố bên ngoài và điều kiện tài chính trong nước.

Theo ông Kokalari, nỗi lo Mỹ áp thuế cao lên hàng hóa Việt Nam dưới thời Tổng thống Donald Trump đã tạo áp lực đáng kể lên thị trường. Dù vậy, VinaCapital không đánh giá thuế quan là mối đe dọa quá lớn đối với triển vọng kinh tế Việt Nam.

Dẫn dữ liệu từ Economist Intelligence Unit (EIU), chuyên gia cho biết mức thuế bình quân thực tế hiện dưới 10% do nhiều mặt hàng được miễn trừ hoặc hưởng các ngoại lệ. Bên cạnh đó, Mỹ vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung hàng hóa từ Việt Nam và Trung Quốc, khiến việc áp thuế cao đồng thời lên cả hai thị trường trở nên khó khăn.

Một vấn đề khác đang được giới đầu tư theo dõi là cuộc điều tra theo Điều khoản 301 của Mỹ đối với Việt Nam, liên quan đến bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Kết luận dự kiến được đưa ra vào cuối tháng 11. Tuy nhiên, ông Kokalari cho rằng thời hạn điều tra có thể được gia hạn và không kỳ vọng Mỹ áp dụng các mức thuế mang tính trừng phạt, ngay cả trong trường hợp kết quả bất lợi cho Việt Nam.

Theo chuyên gia VinaCapital, bên cạnh câu chuyện thuế quan, mặt bằng lãi suất trong nước duy trì ở mức cao mới là yếu tố quan trọng gây sức ép lên thị trường chứng khoán.

Nguyên nhân xuất phát từ tình trạng tăng trưởng tín dụng vượt xa tốc độ tăng trưởng tiền gửi trong hai năm qua, tạo áp lực lên thanh khoản và chi phí vốn của hệ thống ngân hàng. Dù vậy, sự mất cân đối này đang có dấu hiệu dần được cải thiện.

Ở chiều ngược lại, lợi nhuận doanh nghiệp tăng trưởng mạnh trong khi VN-Index gần như đi ngang đã kéo định giá thị trường xuống mức hấp dẫn hơn.

VinaCapital dự báo lợi nhuận doanh nghiệp có thể tiếp tục tăng khoảng 12% trong năm 2027. Với triển vọng này, hệ số PEG dự phóng của VN-Index hiện đã xuống dưới 1 lần, theo tính toán của tổ chức này.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ có thể trở thành chất xúc tác

Một điểm đáng chú ý trong phân tích của ông Kokalari là chiến thắng áp đảo của Đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ có thể tạo động lực tích cực cho chứng khoán Việt Nam.

Theo chuyên gia, tác động của diễn biến chính trị này đối với thị trường chứng khoán thậm chí có thể lớn hơn đáng kể so với ảnh hưởng trực tiếp lên nền kinh tế.