VIB: Lợi nhuận quý 2/2026 chững lại, chất lượng tài sản là điểm cần theo dõi

Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB) vừa công bố kết quả kinh doanh quý 2/2026 với bức tranh tổng thể kém tích cực khi lợi nhuận trước thuế chỉ đạt gần 2,4 nghìn tỷ đồng, giảm 15% so với quý trước và giảm 8% so với cùng kỳ năm ngoái.

Nguyên nhân chính đến từ việc nợ xấu hình thành ròng tiếp tục gia tăng, buộc ngân hàng phải đẩy mạnh trích lập dự phòng rủi ro tín dụng. Lũy kế 6 tháng đầu năm 2026, lợi nhuận trước thuế của VIB đạt gần 5,2 nghìn tỷ đồng, tăng 3% so với cùng kỳ, tương đương hoàn thành 47% kế hoạch lợi nhuận cả năm.

Nhìn vào cơ cấu thu nhập, thu nhập lãi thuần trong quý 2 đạt 4.368 tỷ đồng, tăng 8% so với quý trước và tăng 10% so với cùng kỳ. Trong khi đó, thu nhập ngoài lãi giảm mạnh 45% so với quý trước, còn 1.000 tỷ đồng, do quý 1 trước đó đã ghi nhận khoản thu đột biến. Đáng chú ý, thu nhập từ dịch vụ vẫn tăng trưởng ấn tượng 168% so với cùng kỳ, chủ yếu nhờ hoạt động bảo hiểm liên kết ngân hàng (bancassurance) mang về hơn 660 tỷ đồng, gấp nhiều lần so với quý trước lẫn cùng kỳ, nhiều khả năng đến từ khoản thu bất thường của đối tác bảo hiểm. Ở chiều ngược lại, mảng kinh doanh ngoại hối và mua bán chứng khoán ghi nhận lỗ, kéo giảm phần nào chất lượng thu nhập ngoài lãi trong kỳ.

Về chi phí hoạt động, ngân hàng đã tiết giảm đáng kể, giảm 8% so với quý trước và giảm 10% so với cùng kỳ, chủ yếu nhờ cắt giảm chi phí nhân sự khi số lượng nhân viên giảm khoảng 480 người trong quý, tương đương giảm 5%. Nhờ đó, lợi nhuận trước dự phòng vẫn tăng 13% so với cùng kỳ, đạt 3.664 tỷ đồng. Tuy nhiên, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng tăng mạnh, gấp đôi so với cùng kỳ năm trước, là yếu tố chính bào mòn lợi nhuận trước thuế trong kỳ.

Điểm đáng lưu tâm nhất trong quý là tốc độ tăng trưởng tín dụng chậm lại rõ rệt, đạt 4% tính từ đầu năm, trong đó mảng cho vay bán lẻ – vốn là thế mạnh cốt lõi của VIB – tiếp tục suy yếu với dư nợ giảm 2% so với đầu năm, tương đương giảm khoảng 1,4 nghìn tỷ đồng trong quý. Ngược lại, mảng cho vay bán buôn dành cho khách hàng doanh nghiệp lại tăng trưởng khá tích cực, với động lực đến từ các lĩnh vực kinh doanh bất động sản, dịch vụ tài chính và xây dựng, cho thấy ngân hàng đang có sự dịch chuyển cơ cấu tín dụng trong bối cảnh mảng bán lẻ gặp khó khăn. Về phía nguồn vốn, huy động tăng trưởng chủ yếu nhờ phát hành giấy tờ có giá, trong khi tiền gửi khách hàng tăng khá khiêm tốn.

Ở khía cạnh tích cực, biên lãi ròng (NIM) trong quý 2 đã phục hồi, tăng thêm khoảng 17 điểm cơ bản so với quý trước lên mức 3,1%. Sự cải thiện này đến từ việc lợi suất tài sản tái định giá nhanh hơn chi phí vốn, khi lãi suất cho vay khách hàng và lợi suất đầu tư trái phiếu đều tăng đáng kể trong quý, trong khi chi phí huy động vốn tuy cũng tăng nhưng với tốc độ chậm hơn. Tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) cũng được cải thiện tích cực nhờ nỗ lực tiết giảm chi phí hoạt động, phản ánh nỗ lực kiểm soát hiệu quả vận hành trong bối cảnh môi trường kinh doanh còn nhiều thách thức.

Về chất lượng tài sản, đây tiếp tục là điểm cần theo dõi sát. Nợ xấu hình thành ròng trong quý tăng đáng kể so với quý trước lẫn cùng kỳ, một phần do nợ nhóm 2 chuyển nhóm sang nợ xấu, kéo theo tỷ lệ chi phí tín dụng nhích lên. Dù vậy, tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ cho vay khách hàng vẫn được duy trì ở mức 2,9%, giảm nhẹ so với quý trước, và tỷ lệ bao phủ nợ xấu cũng được cải thiện. Các chỉ số sinh lời như ROAE và ROAA trong quý đều giảm nhẹ so với quý trước và cùng kỳ, phản ánh áp lực từ chi phí dự phòng gia tăng.

Nhìn về triển vọng cả năm 2026, giới phân tích kỳ vọng lợi nhuận trước thuế của VIB có thể đạt khoảng 11,1 nghìn tỷ đồng, tăng khoảng 22% so với nền thấp của năm 2025. Động lực tăng trưởng được dự báo đến từ sự phục hồi của tín dụng và NIM trong nửa cuối năm, giúp thu nhập lãi thuần cải thiện, cùng với kỳ vọng thu nhập ngoài lãi tiếp tục tăng trưởng tốt nhờ các khoản thu từ đối tác chiến lược và hoạt động thu hồi nợ xấu đã xử lý rủi ro. Tuy nhiên, chi phí tín dụng được dự báo sẽ nhích lên nhẹ trong năm nay, đồng nghĩa với việc chi phí trích lập dự phòng có thể tiếp tục tăng, phản ánh thận trọng trong bối cảnh chất lượng tài sản chưa có tín hiệu cải thiện rõ rệt. Diễn biến phục hồi của mảng tín dụng bán lẻ trong các quý tới sẽ là yếu tố then chốt quyết định khả năng VIB lấy lại đà tăng trưởng lợi nhuận bền vững.