Vàng chưa hết thời?

Sau cơn địa chấn giảm sâu 15% đẩy thị trường sát ngưỡng cửa "gấu" (Bear Market), dòng tiền săn cơ hội đã chính thức quay trở lại, kích hoạt nhịp hồi phục 3% đầy ngoạn mục cho kim loại quý. Trong bối cảnh xung đột tại Iran làm lung lay các tài sản truyền thống, vàng đang trải qua một bài kiểm tra khắc nghiệt về vai trò "trú ẩn an toàn". Tuy nhiên, khi bụi mờ của đợt bán tháo để bù đắp ký quỹ dần lắng xuống, nội lực từ nợ công toàn cầu và áp lực lạm phát đang một lần nữa đẩy vàng trở lại đường đua tăng trưởng dài hạn.

Dù các quỹ ETF ghi nhận dòng vốn rút ra mạnh nhất kể từ năm 2022, giới phân tích vẫn tin rằng đây chỉ là một nhịp điều chỉnh kỹ thuật cần thiết để loại bỏ các vị thế đầu cơ lỏng lẻo, dọn đường cho một chu kỳ bùng nổ mới vào cuối năm 2026.

Sau đợt lao dốc mạnh nhất trong nhiều năm, thị trường vàng bắt đầu ghi nhận sự trở lại của dòng tiền “bắt đáy”. Diễn biến này phần nào giúp duy trì xu hướng tăng dài hạn đã kéo dài suốt ba năm qua, dù niềm tin nhà đầu tư vẫn đang bị thử thách.

Trong tháng 3, giá vàng giảm khoảng 15%, có thời điểm mất gần 20% so với đỉnh hồi tháng 1 – ngưỡng thường được xem là tín hiệu bước vào thị trường giá xuống. Cú giảm sâu diễn ra đồng thời với làn sóng bán tháo trên diện rộng ở nhiều thị trường tài chính, buộc nhà đầu tư phải thanh lý vàng để bù đắp thua lỗ.

Áp lực còn đến từ động thái bán ra của một số quốc gia nhằm ổn định nội tệ. Dù không phải yếu tố quyết định, điều này làm dấy lên lo ngại về khả năng các ngân hàng trung ương khác cũng có thể giảm tốc tích lũy vàng nếu căng thẳng địa chính trị leo thang.

Tuy nhiên, ngay khi giá lùi sâu, lực cầu đã nhanh chóng quay lại. Trong phiên 26/3, vàng bật tăng khoảng 3% khi các quỹ đầu tư và tổ chức tài chính nhấn mạnh rằng các yếu tố nền tảng như nợ công cao, rủi ro lạm phát và môi trường địa chính trị phân mảnh vẫn chưa thay đổi.

Đà tăng gần 150% kể từ đầu năm 2023 không phải ngẫu nhiên. Động lực chính đến từ làn sóng mua ròng của các ngân hàng trung ương, đặc biệt sau những biến động địa chính trị làm nổi bật rủi ro phụ thuộc vào đồng USD. Sự tham gia mạnh của quỹ đầu cơ và nhà đầu tư cá nhân sau đó càng khuếch đại xu hướng đi lên.

Dẫu vậy, chính giai đoạn tăng nóng kéo dài đã tạo nền cho nhịp điều chỉnh hiện tại. Khi lượng lớn nhà đầu tư mới tham gia trong trạng thái hưng phấn, thị trường trở nên nhạy cảm hơn trước các cú sốc thanh khoản và biến động vĩ mô.

Ở chiều ngược lại, không ít ý kiến cho rằng chi phí năng lượng tăng và áp lực tài khóa có thể khiến một số quốc gia giảm tốc mua vàng, thậm chí bán ra trong ngắn hạn. Việc đồng USD mạnh lên và lợi suất trái phiếu tăng cũng làm suy yếu sức hấp dẫn của kim loại quý.

Dòng vốn rút khỏi các quỹ ETF vàng là minh chứng rõ nét. Sau chuỗi dài hút vốn, các quỹ này đang ghi nhận mức rút ròng mạnh nhất kể từ năm 2022, phản ánh sự nhạy cảm của nhà đầu tư trước biến động lãi suất. Song song đó, các quỹ đầu cơ cũng hạ tỷ trọng nắm giữ xuống mức thấp nhất trong nhiều tháng.

Chính sự thoái lui này lại được một bộ phận nhà đầu tư xem là tín hiệu tích cực: áp lực bán có thể đã phần nào được hấp thụ, mở đường cho một chu kỳ ổn định hơn.

Về bản chất, vàng thường chịu áp lực ngắn hạn mỗi khi thị trường tài chính biến động mạnh, do bị sử dụng làm tài sản đảm bảo cho các nghĩa vụ ký quỹ. Tuy nhiên, các nhịp điều chỉnh này thường không kéo dài, nhất là khi các yếu tố nền tảng chưa thay đổi.

Trong dài hạn, câu chuyện về nợ công, lạm phát và rủi ro tiền tệ vẫn là trụ đỡ quan trọng. Dù đang tạm thời bị lu mờ bởi căng thẳng địa chính trị, những yếu tố này chưa biến mất – chỉ là chưa phải tâm điểm chú ý của thị trường ở thời điểm hiện tại.