Trung Quốc đang dùng vàng để 'mở đường' cho Nhân dân tệ

Từ kho vàng liên thông Hong Kong, Thượng Hải tới chuỗi 23 tháng mua ròng liên tiếp của Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc, Bắc Kinh đang dựng lên một hạ tầng giúp các tổ chức nước ngoài có thêm lý do nắm giữ và sử dụng đồng nhân dân tệ.

Các nhà phân tích không kỳ vọng thay đổi lớn trong ngắn hạn, nhưng cấu trúc đang hình thành cho thấy vàng không chỉ là tài sản dự trữ, mà còn là một mắt xích trong tham vọng quốc tế hóa đồng tiền.

Bài toán cũ của quốc tế hóa nhân dân tệ: Thiếu nơi để tiêu

Nỗ lực quốc tế hóa nhân dân tệ kéo dài nhiều thập kỷ của Trung Quốc đang nhận thêm lực đẩy từ việc xây dựng Hong Kong thành một trung tâm giao dịch vàng định giá bằng đồng tiền này, theo bản tin Trung Quốc của CNBC do bà Evelyn Cheng phụ trách.

Nhân dân tệ hiện chỉ chiếm một phần nhỏ trong các giao dịch quốc tế của một hệ thống tài chính toàn cầu do đồng USD thống trị. Các nhà phân tích được CNBC phỏng vấn không kỳ vọng động lực này thay đổi lớn trong thời gian tới, nhưng việc Bắc Kinh mua vàng và nền tảng giao dịch tại Hong Kong là những bước đi mới nhất nhằm thúc đẩy việc sử dụng đồng nhân dân tệ rộng rãi hơn trên thế giới.

Ông Charles Chang, giám đốc điều hành kiêm phụ trách xếp hạng doanh nghiệp khu vực Đại Trung Hoa tại S&P Global Ratings, chỉ ra điểm nghẽn cốt lõi: khó khăn lớn nhất của việc quốc tế hóa nhân dân tệ là tìm được những nơi mà đồng tiền này có thể được sử dụng. Với vàng, nếu số nhân dân tệ người bán nhận được có thể đổi sang vàng, điều đó mở ra thêm các kênh để chi tiêu. Ông cũng cho rằng khi khối lượng giao dịch tăng lên, phần giao dịch vàng vật chất được định giá bằng nhân dân tệ và không gắn với USD sẽ lớn dần.

Trung Quốc đang dùng vàng để 'mở đường' cho Nhân dân tệ

Hạ tầng đang được xây: Kho vàng Hong Kong liên thông Thượng Hải

Năm ngoái, Hong Kong đã liên kết kho vàng của mình với Thượng Hải, cho phép giao nhận vàng vật chất bằng nhân dân tệ cho các tổ chức quốc tế, theo CNBC. Kế hoạch mở rộng từ 150 tấn lên hơn 2.000 tấn trong ba năm sẽ tăng năng lực xử lý hoạt động này. Cần lưu ý rằng năng lực kho chứa khác với lượng vàng thực tế nắm giữ hay khối lượng giao dịch.

Nói cách khác, hạ tầng đang được chuẩn bị cho một quy mô lớn hơn nhiều so với hiện tại, nhưng việc hạ tầng có được lấp đầy bằng dòng vàng và dòng tiền thực hay không vẫn là câu hỏi mở.

Luận điểm của GoldFix: Bao quanh nhân dân tệ bằng thanh khoản vàng

Kênh Substack GoldFix từ lâu lập luận rằng chiến lược vàng của Trung Quốc cũng là chiến lược nhân dân tệ. Trong bài viết ngày 6/7/2025, GoldFix mô tả mục đích là dùng vàng như một công cụ định hình thương mại, xây dựng niềm tin và đưa nhân dân tệ lên sân khấu thế giới. Bài luận điểm ngày 24/6/2026, viết cùng ông Eric Yeung, đề xuất rằng cấu trúc này sẽ cho phép Trung Quốc quốc tế hóa nhân dân tệ bằng cách bao quanh nó với thanh khoản vàng, thay vì bảo chứng cơ học bằng vàng. Bài ngày 9/9 giải thích cơ chế "Delivery Connect", trong đó vàng có thể đóng vai trò liên kết giữa nhân dân tệ và một tài sản dự trữ được quốc tế công nhận.

Bản tin CNBC mô tả cùng mối liên kết đó: các tổ chức nước ngoài nhận nhân dân tệ có thể tiếp cận vàng thông qua giao dịch và giao nhận ngoài lãnh thổ. Điều này hậu thuẫn cho cách GoldFix giải thích lý do Trung Quốc đang xây dựng hạ tầng.

Tuy vậy, cần phân biệt rõ phần đã được chứng minh và phần còn là giả thuyết. CNBC xác lập mối liên kết giao dịch và giao nhận, nhưng việc vàng được dùng làm tài sản thế chấp chính thức hoặc cho vay có bảo đảm bằng vàng ở quy mô rộng hơn vẫn đòi hỏi bằng chứng về quy tắc và giao dịch thực tế.

Dự trữ vàng củng cố niềm tin

Về mặt niềm tin dự trữ, ông Hao Zhou, trưởng bộ phận nghiên cứu kiêm kinh tế trưởng Guotai Junan International tại Hong Kong, cho rằng chuỗi 23 tháng mua vàng liên tiếp của Trung Quốc củng cố uy tín cho nỗ lực quốc tế hóa nhân dân tệ. Theo ông, việc tăng đều đặn dự trữ vàng giúp Bắc Kinh củng cố sự bảo chứng dài hạn cho hệ thống tài chính và giảm phụ thuộc vào tài sản dự trữ định giá bằng USD. Ông nhấn mạnh vàng một mình không quyết định vai trò toàn cầu của nhân dân tệ, nhưng nó nâng cao niềm tin vào đồng tiền và hỗ trợ các nỗ lực mở rộng việc sử dụng trong thương mại, đầu tư và dự trữ chính thức.

Hai mảnh ghép này phục vụ những mục đích liên quan nhưng khác nhau: mua dự trữ củng cố niềm tin, còn thị trường ngoài lãnh thổ cho người nắm giữ nước ngoài một giao dịch mà họ có thể hoàn tất bằng nhân dân tệ.

Hàm ý cho nhà đầu tư

Thứ nhất, về kỳ vọng thời gian. Chính các nhà phân tích được CNBC dẫn lời cũng không kỳ vọng vị thế thống trị của USD thay đổi sớm. Nhà đầu tư nên tách bạch giữa xu hướng cấu trúc dài hạn (hạ tầng vàng định giá bằng nhân dân tệ đang được xây) và các dự báo ngắn hạn về việc nhân dân tệ thay thế USD, những dự báo đó chưa có cơ sở dữ liệu ủng hộ.

Thứ hai, về khoảng cách giữa năng lực và thực tế. Kế hoạch nâng công suất kho từ 150 lên hơn 2.000 tấn là một chỉ báo về ý định chiến lược, không phải chỉ báo về dòng vàng thực tế. Các chỉ số đáng theo dõi hơn là khối lượng giao nhận thực tế qua kênh Hong Kong, Thượng Hải, mức độ tham gia của các tổ chức nước ngoài, và việc các quy tắc về thế chấp bằng vàng có được ban hành chính thức hay không.

Thứ ba, về nguồn thông tin. Phần luận điểm sâu hơn (vàng làm tài sản thế chấp, nhân dân tệ được bao quanh bằng thanh khoản vàng) xuất phát từ các phân tích độc lập chứ chưa được xác nhận bằng quy tắc chính thức. Nhà đầu tư nên coi đó là một khung giả thuyết hợp lý để theo dõi, chứ chưa phải sự thật đã được kiểm chứng.

Thứ tư, về mối liên hệ với thị trường vàng. Chuỗi mua ròng liên tiếp của ngân hàng trung ương Trung Quốc, kết hợp với việc xây dựng hạ tầng giao dịch ngoài lãnh thổ, là một lớp cầu mang tính chiến lược, ít nhạy cảm với giá hơn nhu cầu đầu tư thông thường. Đây là yếu tố hỗ trợ trung và dài hạn cho giá vàng, dù không loại bỏ áp lực ngắn hạn từ lãi suất thực.

---------------------------------------------------

Trong chu kỳ kinh tế, dòng tiền đầu tư được luân chuyển giữa các loại tài sản đầu tư khác nhau để tối đa hóa lợi nhuận. Hiện nay Sở giao dịch hàng hóa VN mới được cấp phép liên thông trên thị trường hàng hóa quốc tế và đầu tư trực tiếp trên các sàn hàng hóa thế giới, với các sản phẩm thiết yếu như là: Đồng, Bạc, Cà phê, Đường, Nông sản ...