Trái phiếu doanh nghiệp "ngấm đòn" từ biến động lãi suất

Dù giá trị phát hành tăng vọt hơn 60%, nhưng sự thắt chặt thanh khoản và bóng ma lạm phát từ xung đột Trung Đông đang khiến dư địa giảm lãi suất trở nên xa xỉ.

Biến động lãi suất ngân hàng trong những tháng đầu năm đang tác động mạnh tới thị trường trái phiếu doanh nghiệp.

Theo thống kê của FiinRatings, các tổ chức phát hành đã phải chấp nhận mức lãi suất coupon cao hơn đáng kể để hút dòng tiền, phản ánh chi phí vốn ngày càng đắt đỏ.

Không chỉ thị trường phát hành, lợi suất giao dịch trái phiếu trên thị trường thứ cấp cũng tăng mạnh khi nhà đầu tư yêu cầu mức bù rủi ro cao hơn trước áp lực thanh khoản và biến động vĩ mô.

Quý I/2026 ghi nhận hơn 40.000 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp được phát hành, tăng hơn 60% so với cùng kỳ năm trước.

Trong đó, phát hành riêng lẻ chiếm ưu thế tuyệt đối khi nhiều doanh nghiệp cần vốn gấp giữa bối cảnh lãi suất liên tục biến động.

Doanh nghiệp đẩy mạnh huy động vốn

Áp lực thanh khoản trong hệ thống ngân hàng khiến cuộc đua lãi suất huy động nóng lên suốt quý I.

Nhiều ngân hàng đưa lãi suất tiết kiệm trung và dài hạn lên sát 8%/năm, thậm chí vượt 8% với các điều kiện đi kèm. Điều này kéo theo chi phí vốn trên thị trường nợ tăng mạnh.

Nhóm doanh nghiệp phi tài chính trở thành lực lượng phát hành trái phiếu lớn nhất quý, chiếm hơn 70% tổng giá trị phát hành.

Đáng chú ý, doanh nghiệp bất động sản tiếp tục dẫn đầu quy mô huy động. Một số công ty chấp nhận phát hành kỳ hạn dài với cơ chế lãi suất bậc thang nhằm giảm áp lực chi phí trong giai đoạn đầu.

Ngoài phát hành riêng lẻ, nhiều doanh nghiệp cũng bắt đầu quay lại kênh phát hành đại chúng sau khi các quy định mới dần hoàn thiện hành lang pháp lý cho thị trường.

Trong khi đó, nhóm ngân hàng lại phát hành thận trọng hơn do ưu tiên nguồn vốn linh hoạt để xử lý áp lực thanh khoản ngắn hạn.

Chi phí vốn cao có thể kéo dài

Theo giới phân tích, áp lực lãi suất chưa thể sớm hạ nhiệt hoàn toàn trong ngắn hạn.

Nhu cầu tín dụng cao, áp lực tỷ giá và bất ổn địa chính trị quốc tế tiếp tục thu hẹp dư địa điều hành lãi suất.

FiinRatings cho rằng lãi suất huy động có thể ổn định hơn trong quý II trước khi xuất hiện dư địa giảm dần vào cuối quý hoặc đầu quý III.

Tuy nhiên, mặt bằng vốn cao hiện nay vẫn khiến doanh nghiệp chịu áp lực lớn trong việc vay mới, đảo nợ hoặc phát hành trái phiếu.

Đặc biệt, các doanh nghiệp có đòn bẩy tài chính cao hoặc phụ thuộc nhiều vào vốn vay sẽ đối mặt rủi ro thu hẹp biên lợi nhuận trong thời gian tới.

Không ít kế hoạch huy động vốn vì vậy có thể phải giãn tiến độ hoặc điều chỉnh quy mô để phù hợp với điều kiện thị trường.