Tiền không chạy theo chỉ số

Thị trường chứng khoán bước vào giai đoạn phục hồi nhưng thanh khoản còn thận trọng. Trong bối cảnh định giá P/E chung xoay quanh mức 12,5 lần, dòng tiền thông minh đang dịch chuyển từ việc mua lan tỏa sang tìm kiếm các doanh nghiệp có cơ bản tốt, hưởng lợi từ chu kỳ hàng hóa hoặc sở hữu quỹ đất và tài sản lớn chuẩn bị được khơi thông.

Sau nhịp bán tháo, thị trường chứng khoán Việt Nam đang phục hồi nhưng thanh khoản còn thấp. Dòng tiền tập trung vào doanh nghiệp có nền tảng tốt, định giá hấp dẫn và triển vọng tạo bước ngoặt về giá trị.

Thị trường chứng khoán Việt Nam vừa trải qua nhịp điều chỉnh mạnh. Khối ngoại bán ròng tổng cộng 90.704,3 tỷ đồng từ đầu năm đến hết tháng 8/2026. Mặc dù phục hồi từ cuối tháng 7, thanh khoản vẫn ở mức trung bình thấp, phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư. Định giá P/E thị trường hiện ở 12,5 lần, vùng tương đối thấp trong 5 năm qua so với mức 17 lần vào tháng 3/2022. Mặt bằng định giá này tạo dư địa tăng điểm nhưng chưa đủ để hình thành xu hướng tăng bền vững mà không có động lực mới.

Nhóm cao su thiên nhiên hưởng lợi lớn từ giá tăng khoảng 44% trong 10 tháng gần đây, lên 2,43 USD/kg. Cao su Đồng Phú (DPR) ghi doanh thu nửa đầu 2026 tăng 63,3% lên 659,89 tỷ đồng, lợi nhuận tăng 58,1% đạt 218,41 tỷ đồng, sở hữu 2.313,2 tỷ đồng tiền mặt. Cao su Phước Hòa (PHR) doanh thu tăng 28,7%, lợi nhuận tăng 231,9% đạt 655,3 tỷ đồng. Dù kết quả kinh doanh tốt, cả DPR và PHR vẫn giao dịch dưới đường trung bình động 200 ngày với P/E lần lượt 9,04 và 8,94 lần, thấp hơn mức ngành 15,46 lần.

Bên cạnh câu chuyện cao su, hai công ty này còn có triển vọng chuyển đổi quỹ đất. Theo phân tích từ các công ty chứng khoán, DPR kỳ vọng hai dự án khu công nghiệp có thể đóng góp doanh thu hàng năm từ 2027-2030, trong khi PHR có thể ghi nhận tiền đền bù đất từ chuyển đổi mục đích sử dụng. Long Sơn PIC (PXL) sở hữu dự án khu công nghiệp dầu khí 850 ha nhưng vốn hóa chỉ khoảng 1.883 tỷ đồng, phản ánh khoảng cách giữa giá trị tài sản và định giá thị trường. Bất động sản Sài Gòn Vina (LSG) cũng sở hữu dự án Dragon Riverside City với tổng vốn đầu tư 6.878 tỷ đồng nhưng vốn hóa chỉ 3.114 tỷ đồng.

Kinh nghiệm qua các chu kỳ phục hồi cho thấy, ở đầu giai đoạn này, thị trường thường không thiếu cổ phiếu rẻ mà thiếu niềm tin. Dòng tiền tập trung vào doanh nghiệp hội tụ ba yếu tố: nền tảng cơ bản tốt, định giá hấp dẫn và có triển vọng tạo bước ngoặt. Khi chỉ số tăng đủ lâu, khẩu vị rủi ro tăng lên, dòng tiền sẽ chuyển sang các cổ phiếu có tính đầu cơ cao hơn. Hiện thị trường vẫn ở giai đoạn đầu của quá trình phục hồi, khi định giá và triển vọng riêng của doanh nghiệp được ưu tiên hơn yếu tố đầu cơ.