Tăng trưởng tín dụng chậm lại, VIB đối mặt áp lực từ chất lượng tài sản trong nửa cuối 2026

Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB) ghi nhận bức tranh kinh doanh nửa đầu năm 2026 với nhiều điểm đáng chú ý, khi hoạt động tín dụng tăng trưởng chậm lại đáng kể trong khi áp lực từ chất lượng tài sản tiếp tục gia tăng.

Tín dụng bán lẻ suy giảm, động lực chuyển sang bán buôn

Tính đến thời điểm hiện tại, tăng trưởng tín dụng của VIB đạt 4% so với đầu năm, cải thiện so với mức 1% ghi nhận trong quý 1. Tuy nhiên, điểm đáng lưu ý là tín dụng bán lẻ - mảng kinh doanh cốt lõi truyền thống của ngân hàng - đang tăng trưởng âm 2% so với đầu năm, chủ yếu do dư nợ cho vay kinh doanh giảm mạnh 12,9%. Ở chiều ngược lại, cho vay mua nhà vẫn duy trì đà mở rộng nhẹ với mức tăng 1,8%, trong khi dư nợ thẻ tín dụng ghi nhận tăng trưởng khả quan 8,9%.

Trong khi mảng bán lẻ chững lại, tín dụng bán buôn lại trở thành động lực tăng trưởng chính với mức tăng 17,8% so với đầu năm. Dòng vốn tập trung mạnh vào lĩnh vực kinh doanh bất động sản với mức tăng 58%, hiện chiếm 25% dư nợ bán buôn của ngân hàng. Bên cạnh đó, dịch vụ tài chính và xây dựng cũng ghi nhận mức tăng trưởng lần lượt 12% và 42%.

Huy động vốn tích cực hơn mặt bằng chung ngành

Về phía nguồn vốn, tăng trưởng huy động thị trường 1 của VIB đạt 7,8%, trong đó huy động tiền gửi khách hàng cũng tăng 7,8% so với đầu năm - mức tăng trưởng vượt trội so với bình quân toàn ngành (6,2%) cũng như so với nhóm ngân hàng thương mại có quy mô tương đồng. Đây là điểm sáng hiếm hoi giúp ngân hàng giảm bớt áp lực thanh khoản trong bối cảnh tín dụng bán buôn tăng nhanh.

Dù vậy, tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) của VIB tại quý 2 đã tăng lên 79,1%, tiến gần hơn tới ngưỡng trần 85% theo quy định. Diễn biến này cho thấy dư địa huy động vốn của ngân hàng trong nửa cuối năm sẽ không còn nhiều, đòi hỏi VIB phải đẩy mạnh hoạt động huy động để đảm bảo cân đối thanh khoản khi tiếp tục giải ngân tín dụng.

Chất lượng tài sản suy giảm, áp lực trích lập dự phòng tăng cao

Một điểm cần lưu tâm khác là chất lượng tài sản của VIB có dấu hiệu suy giảm so với quý liền trước. Nợ xấu hình thành ròng tiếp tục tăng 15% so với quý trước, kéo theo chi phí trích lập dự phòng trong quý 2 tăng 6% so với quý trước và tăng mạnh tới 102% so với cùng kỳ năm ngoái. Đáng chú ý, nợ xấu của nhóm khách hàng bán lẻ hiện chiếm tới 97% tổng nợ xấu toàn hàng, phản ánh rõ nét những khó khăn mà mảng kinh doanh này đang gặp phải.

Hạ mục tiêu tăng trưởng tín dụng cho năm 2026

Trước diễn biến thực tế nửa đầu năm, VIB đã điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng tín dụng cho cả năm 2026 xuống còn 12,2% - tương đương với hạn mức tín dụng được Ngân hàng Nhà nước cấp đầu năm, thấp hơn đáng kể so với kế hoạch 15% được đại hội cổ đông thông qua trước đó. Động lực tăng trưởng trong thời gian tới được kỳ vọng sẽ đến chủ yếu từ nhóm khách hàng doanh nghiệp.

Tương tự, mục tiêu tăng trưởng huy động cũng được điều chỉnh giảm về 15%, thấp hơn mức 26% đặt ra tại đại hội cổ đông. Để bù đắp, ngân hàng có kế hoạch huy động vốn từ nguồn nước ngoài với giá trị gần 500 triệu USD trong nửa cuối năm. Về chỉ tiêu lợi nhuận, VIB vẫn giữ nguyên mục tiêu lợi nhuận trước thuế cả năm ở mức 11,5 nghìn tỷ đồng, tương ứng tăng trưởng 27% so với năm trước. Sau nửa đầu năm, ngân hàng mới hoàn thành 45% kế hoạch lợi nhuận này. Biên lãi thuần (NIM) trong ngắn hạn được dự báo duy trì quanh mức 3,1%.

Tiến trình chuẩn hóa Basel III

Về lộ trình đáp ứng chuẩn mực an toàn vốn Basel III, VIB đã hoàn tất và nộp báo cáo thẩm định năm thứ nhất vào tháng 4/2026, đồng thời dự kiến nộp báo cáo thẩm định năm thứ hai vào tháng 4/2027, hướng tới mục tiêu được Ngân hàng Nhà nước phê duyệt áp dụng đầy đủ phương pháp xếp hạng nội bộ (IRB) vào năm 2028. Tính đến cuối quý 2, hệ số an toàn vốn (CAR) theo phương pháp chuẩn hóa đạt 11,6%, trong khi theo phương pháp IRB đạt 13%.

Đối với các chỉ tiêu thanh khoản theo dự thảo Thông tư 22, VIB cho biết ngân hàng đã sẵn sàng đáp ứng yêu cầu, với tỷ lệ bao phủ thanh khoản (LCR) đạt 63,7%, tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR) đạt 103,1% và tỷ lệ tín dụng trên tiền gửi (CDR) dưới 95% tính đến cuối tháng 6.

Góc nhìn của giới phân tích

Theo đánh giá của giới phân tích, kết quả kinh doanh nửa đầu năm của VIB nhìn chung phù hợp với các dự báo đưa ra trước đó, khi lợi nhuận trước thuế hoàn thành khoảng 47% dự phóng cả năm. Tuy nhiên, mức tăng trưởng lợi nhuận trước thuế 6 tháng chỉ đạt 3% so với cùng kỳ là con số đáng chú ý, trong đó thu nhập lãi thuần chỉ tăng 9% do tín dụng tăng chậm. Đồng thời, thu nhập ngoài lãi trong giai đoạn này ghi nhận một số khoản thu nhập đột biến, bao gồm khoảng 1,5 nghìn tỷ đồng từ hợp tác với Visa trong quý 1 và khoảng 650 tỷ đồng từ bancassurance trong quý 2. Điều này cho thấy hoạt động kinh doanh cốt lõi của ngân hàng, đặc biệt là mảng bán lẻ, đang đối mặt với không ít thách thức thực chất.

Liên quan đến khả năng cấp tín dụng cho các dự án hạ tầng trọng điểm - vốn không bị tính vào hạn mức tăng trưởng tín dụng - giới phân tích cho rằng khả năng này khó xảy ra trong nửa cuối năm, do ngân hàng nhiều khả năng sẽ ưu tiên giải ngân để lấp đầy hạn mức tín dụng còn lại trong bối cảnh tăng trưởng nửa đầu năm vẫn ở mức thấp so với mục tiêu cả năm, trong khi dư địa thanh khoản không còn nhiều.

Tỷ lệ sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROAE) của VIB trong quý 2 tiếp tục xu hướng giảm, còn 16,2%, giảm so với cả quý trước và cùng kỳ năm ngoái. Diễn biến này được xem là yếu tố hạn chế triển vọng tái định giá cổ phiếu trong ngắn hạn, khi hiệu quả sinh lời trên vốn chưa cho thấy tín hiệu cải thiện rõ nét.