MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Chứng khoán

24HMONEY đã kiểm duyệt

Sự trở lại của dòng tiền ngoại: Dẫn dắt thị trường hay chỉ ghé qua?

Sau một thập kỷ cải cách hạ tầng, chính sách và minh bạch hóa thông tin, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa nâng hạng. Nếu bước ngoặt này trở thành hiện thực, hàng tỷ USD vốn ngoại có thể được kích hoạt, đưa Việt Nam vào quỹ đạo mới của dòng tiền toàn cầu.

Nâng hạng thị trường: Cơ hội tỷ USD, bài kiểm tra cho năng lực nội tại

Sau hơn 7 năm nằm trong danh sách theo dõi nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, thị trường chứng khoán Việt Nam đang tiến gần tới thời khắc bản lề. Nếu được FTSE Russell đưa ra quyết định tích cực trong kỳ rà soát tháng 9 tới, đây sẽ là cột mốc có tính lịch sử – không chỉ là sự ghi nhận nỗ lực cải cách thể chế, minh bạch hóa thị trường, mà còn là lời hiệu triệu dòng vốn quốc tế quay lại với quy mô ước tính lên tới hàng tỷ USD.

Theo ước tính từ nhiều tổ chức phân tích, trong đó có BSC Research, dòng vốn từ các quỹ ETF tham chiếu có thể rót vào thị trường Việt Nam khoảng 0,7 – 1,1 tỷ USD (tương ứng tỷ trọng 0,75% – 1% trong rổ FTSE Emerging Index). Tuy nhiên, điểm đáng lưu ý là quy mô từ các quỹ chủ động (active funds) thường gấp 3–5 lần ETF. Nếu tính tổng thể, Việt Nam có thể tiếp nhận 4–6 tỷ USD vốn ngoại, dù thời điểm giải ngân sẽ linh hoạt tùy theo chiến lược của từng quỹ.

Tuy nhiên, nâng hạng chỉ là điều kiện cần. Dòng vốn quốc tế, đặc biệt từ các định chế dài hạn, vẫn đặt trọng tâm vào nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định, chính sách tiền tệ linh hoạt, môi trường pháp lý nhất quán và khả năng sinh lời của doanh nghiệp. Những yếu tố này sẽ là bài kiểm tra thực chất, quyết định liệu Việt Nam có chỉ là "trạm dừng kỹ thuật" hay trở thành "trục xoay mới" trong chuỗi phân bổ vốn toàn cầu.

Trong khi chờ tín hiệu từ dòng tiền ngoại, lực lượng nhà đầu tư trong nước vẫn được đánh giá là trụ cột của thị trường năm 2025, đặc biệt trong bối cảnh khối ngoại tiếp tục bán ròng mạnh trong nửa đầu năm. Sự trỗi dậy của dòng tiền cá nhân và tổ chức nội địa đã, đang và sẽ tiếp tục đóng vai trò nâng đỡ thị trường trong giai đoạn chuyển tiếp.

Nâng hạng chưa đủ, niềm tin và cơ chế mới là nền tảng

Kinh nghiệm từ nhiều quốc gia cho thấy: nâng hạng không đồng nghĩa với tăng trưởng thị trường, cũng như hạ bậc không tất yếu khiến thị trường đi xuống. Chìa khóa vẫn là nội lực – từ năng lực điều hành chính sách vĩ mô đến khả năng sinh lời thực tế của các doanh nghiệp. Giai đoạn trước và sau nâng hạng, khối ngoại thường mua ròng mạnh 2–5 tháng trước mốc T0 (thời điểm FTSE hoặc MSCI công bố chính thức) và điều này chỉ tạo ra hiệu ứng ngắn hạn, không bảo đảm xu hướng dài hạn nếu niềm tin chưa được củng cố.

Theo đại diện một tổ chức đầu tư toàn cầu, việc thu hút dòng vốn lớn không thể chỉ trông vào "ETF và danh sách theo dõi", mà đòi hỏi hệ sinh thái thị trường hoàn chỉnh – bao gồm quỹ đầu tư, tổ chức tạo lập thị trường, ngân hàng lưu ký và hệ thống CCP (đối tác bù trừ trung tâm). Một thị trường mới nổi đích thực không chỉ là "danh hiệu", mà là năng lực vận hành theo chuẩn mực toàn cầu.

Tác động dài hạn: Chuyển dịch cấu trúc thị trường và nâng chuẩn doanh nghiệp

Nếu chính thức nâng hạng, thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ bước vào giai đoạn tái cấu trúc sâu rộng. Cơ quan quản lý phải tuân thủ các cam kết quốc tế, siết lại kỷ luật thị trường, minh bạch hóa dòng vốn, bảo vệ cổ đông nhỏ lẻ và thúc đẩy quản trị doanh nghiệp. Đây không chỉ là bài toán chính sách mà còn là áp lực thực thi, khi việc giữ hạng hoặc bị hạ cấp đều được định lượng rõ ràng.

Với doanh nghiệp niêm yết, đặc biệt là nhóm tài chính như công ty chứng khoán, ngân hàng, bảo hiểm, quản lý quỹ… nâng hạng buộc phải nâng cấp năng lực quản trị, công bố thông tin, kiểm toán độc lập và tuân thủ chuẩn quốc tế. Vai trò của nhà đầu tư tổ chức – cả nội và ngoại – sẽ dần trở thành lực lượng chính, thay thế cho tính đầu cơ ngắn hạn vốn thống trị thị trường trong thập kỷ qua.

Nhiều nghiên cứu quốc tế chỉ ra 5 tác động thường thấy sau nâng hạng gồm:

Tạo áp lực thực thi cam kết của cơ quan quản lý

Kích hoạt dòng vốn từ các ETF lớn

Thu hút thêm nhà đầu tư tổ chức, định chế quốc tế

Nâng tiêu chuẩn quản trị doanh nghiệp

Gián tiếp hỗ trợ gia tăng FDI

Công ty chứng khoán: Được lợi lớn nhưng không dễ dàng

Trong cuộc đua hút vốn ngoại hậu nâng hạng, ngành chứng khoán được xem là nhóm hưởng lợi trực tiếp, nhưng đi kèm đó là nhiều thách thức. Dòng tiền tăng sẽ kéo theo khối lượng giao dịch tăng, mở ra cơ hội phát triển dịch vụ môi giới, ngân hàng đầu tư, tư vấn M&A… Tuy nhiên, muốn nắm bắt cơ hội, các công ty chứng khoán trong nước buộc phải nâng cấp nền tảng hạ tầng, chuẩn hóa nghiệp vụ, xây dựng năng lực quản trị rủi ro và đáp ứng yêu cầu kỹ thuật từ các tổ chức tài chính quốc tế.

Đặc biệt, để cạnh tranh với các định chế nước ngoài, công ty trong nước cần đầu tư mạnh vào công nghệ, đào tạo nhân sự chất lượng cao, nâng cao năng lực sản phẩm tài chính và tích cực kết nối với khối ngoại thông qua các chương trình IR quốc tế.

Nâng hạng thị trường là cánh cửa mở ra kỷ nguyên mới – nhưng bước qua hay không, thành công hay hụt hơi, vẫn phụ thuộc vào bản lĩnh và hành động cụ thể của cả cơ quan quản lý lẫn doanh nghiệp niêm yết. Việt Nam đang đứng trước cơ hội lịch sử – nhưng như mọi bước ngoặt, đây không phải phần thưởng, mà là phép thử.