Sóng dầu khí "hạ nhiệt"

Sự hạ nhiệt của giá dầu thô đẩy loạt mã lớn như BSR, PVD, PVB vào nhịp điều chỉnh sâu, mở ra giai đoạn phân hóa khốc liệt dựa trên nền tảng kinh doanh cốt lõi.

Sau nhiều tuần biến động bởi căng thẳng Trung Đông, thị trường dầu mỏ đang bước vào giai đoạn hạ nhiệt. Mỹ và Iran đã công bố biên bản ghi nhớ nhằm chấm dứt xung đột, mở ra tiến trình đàm phán kéo dài 60 ngày. Một trong những nội dung đáng chú ý là cam kết đảm bảo lưu thông tự do qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20 triệu thùng dầu mỗi ngày, tương đương gần 1/4 lượng dầu vận chuyển bằng đường biển toàn cầu.

Khi nguy cơ gián đoạn nguồn cung suy giảm, thị trường nhanh chóng điều chỉnh kỳ vọng. Giá dầu Brent giảm về 78,7 USD/thùng, trong khi dầu WTI lùi xuống 75,8 USD/thùng.

Triển vọng nguồn cung từ Iran có thể quay trở lại thị trường trong tương lai cũng khiến áp lực tăng giá dầu suy yếu đáng kể. Nếu các lệnh trừng phạt được nới lỏng, cán cân cung - cầu toàn cầu có thể dịch chuyển từ trạng thái thiếu hụt sang cân bằng hơn, thậm chí dư cung trong một số giai đoạn.

Đà giảm của giá dầu nhanh chóng tác động đến nhóm cổ phiếu dầu khí - nhóm ngành vốn nhạy cảm bậc nhất với biến động năng lượng.

Nhiều mã đã đánh mất phần lớn thành quả tăng giá trước đó. PVB lao dốc từ vùng đỉnh 42.000 đồng xuống còn 25.800 đồng/cổ phiếu, tương đương mất gần 39% giá trị. Trong vòng một tháng, PVD giảm hơn 15%, PVT giảm trên 14%, còn BSR mất hơn 21%.

Việc căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt khiến động lực đầu cơ ngắn hạn suy yếu rõ rệt. Thị trường không còn sẵn sàng trả mức định giá cao cho những kỳ vọng về một cú sốc nguồn cung dầu như trước.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng phản ứng giá cổ phiếu hiện tại chủ yếu mang tính tâm lý. Về bản chất, mặt bằng giá dầu vẫn đang duy trì ở vùng đủ hấp dẫn để nhiều dự án khai thác tiếp tục triển khai.

Cơ hội vẫn còn với doanh nghiệp nền tảng tốt

Nhóm thượng nguồn như PVD hay PVS vẫn hưởng lợi từ chu kỳ đầu tư năng lượng đang diễn ra trên toàn cầu. Dù giá dầu giảm, nhu cầu thăm dò và khai thác chưa có dấu hiệu suy giảm mạnh.

PVS tiếp tục ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực trong 5 tháng đầu năm 2026 với doanh thu hợp nhất đạt 13.515 tỷ đồng, tăng 34% so với cùng kỳ. Lợi nhuận trước thuế đạt 688 tỷ đồng, tăng 12%.

Doanh nghiệp cũng mở rộng hiện diện tại Trung Đông, Đông Nam Á, châu Âu, Australia và Đài Loan (Trung Quốc), qua đó giảm phụ thuộc vào thị trường trong nước và mở rộng dư địa tăng trưởng dài hạn.

Theo dự báo của một số công ty chứng khoán, doanh thu của PVS giai đoạn 2026-2030 có thể đạt 210.000-222.000 tỷ đồng, tương ứng tốc độ tăng trưởng kép khoảng 15% mỗi năm.

Ở nhóm trung nguồn, PVT được đánh giá ít chịu tác động tiêu cực hơn. Dù giá cước vận tải dầu có thể giảm khi rủi ro chiến sự hạ nhiệt, sản lượng vận chuyển toàn cầu được kỳ vọng gia tăng nếu nguồn cung từ Iran trở lại thị trường.

Trong khi đó, BSR ở nhóm hạ nguồn có bức tranh phức tạp hơn. Giá dầu giảm giúp giảm chi phí nguyên liệu nhưng hiệu quả kinh doanh còn phụ thuộc vào biên lợi nhuận lọc dầu (crack spread), yếu tố quyết định khả năng sinh lời của doanh nghiệp.

Thị trường trở lại với giá trị thực

Sóng dầu khí từng được thúc đẩy mạnh bởi yếu tố địa chính trị. Khi rủi ro chiến tranh giảm dần, thị trường cũng bắt đầu quay lại đánh giá những yếu tố cốt lõi như lợi nhuận, dự án, dòng tiền và năng lực cạnh tranh.

Nếu tiến trình hòa dịu giữa Mỹ và Iran được duy trì, giá dầu nhiều khả năng tiếp tục ổn định hơn trong thời gian tới. Điều đó đồng nghĩa nhóm dầu khí sẽ không còn được hỗ trợ bởi những cơn sóng tâm lý ngắn hạn.

Tuy nhiên, với các doanh nghiệp sở hữu nền tảng tài chính lành mạnh, danh mục dự án lớn và triển vọng tăng trưởng rõ ràng, cơ hội đầu tư dài hạn vẫn chưa hề khép lại.