Singapore dồn lực vào thị trường vàng, tham vọng lớn đến đâu?

Singapore đang đẩy mạnh nỗ lực trở thành một nhân tố quan trọng trên thị trường vàng toàn cầu, với kỳ vọng dịch vụ lưu trữ vàng dành cho các ngân hàng trung ương và chính sách ưu đãi thuế sẽ giúp quốc đảo này thu hút thêm dòng chảy vàng quốc tế.

Nhắm tới dòng chảy vàng toàn cầu

Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS) ngày 10/11 chính thức triển khai dịch vụ lưu trữ vàng dành cho các ngân hàng trung ương nước ngoài và các thực thể có chủ quyền, với công suất ban đầu lên tới 500 tấn.

Bên cạnh đó, Singapore dự kiến áp dụng chính sách miễn thuế đối với một số dịch vụ liên quan đến vàng bán buôn, bao gồm lưu trữ, tinh luyện, đúc lại, kiểm định và môi giới. Trước đó, vào tháng 6, quốc đảo này đã công bố kế hoạch xây dựng hệ thống thanh toán bù trừ vàng vật chất nhằm tạo thuận lợi cho việc thanh toán các giao dịch vàng thỏi trong nước. Hệ thống dự kiến đi vào hoạt động trong quý I/2027.

Những sáng kiến trên là bước đi mới nhất trong nỗ lực đưa Singapore trở thành một trung tâm giao dịch vàng thỏi quan trọng, có khả năng sánh ngang với những thị trường đã được định hình lâu năm như London và Thụy Sĩ, trong bối cảnh hoạt động giao dịch vàng ngày càng dịch chuyển về châu Á.

Tuy nhiên, việc gia nhập một thị trường vốn do các trung tâm giao dịch lâu đời chi phối không phải nhiệm vụ dễ dàng. Chẳng hạn, tính đến cuối tháng 10, các kho vàng tại London đang lưu trữ khoảng 9.850 tấn vàng, bao gồm cả vàng thương mại và vàng dự trữ của các ngân hàng trung ương.

Nỗ lực của Singapore cũng diễn ra trong bối cảnh đối thủ cạnh tranh là Hồng Kông đang mở rộng cơ sở hạ tầng lưu trữ và thanh toán vàng, tận dụng lợi thế vị trí địa lý gần Trung Quốc – thị trường vàng lớn nhất thế giới.

“Singapore đã khá chậm chân trong cuộc đua này, bởi việc xây dựng một trung tâm giao dịch vàng vật chất đòi hỏi phải có khối lượng giao dịch đủ lớn, đặc biệt đối với các cấu trúc giao dịch được bảo đảm bằng vàng”, ông Juerg Kiener, Giám đốc đầu tư tại Swiss Asia Capital, nhận định.

“Thị trường vàng lớn nhất là Trung Quốc và cửa ngõ kết nối thị trường này với phần còn lại của thế giới là Hồng Kông”, ông nói với CNBC, đồng thời cho rằng Singapore không có vị thế thuận lợi để cạnh tranh với Hồng Kông trong lĩnh vực giao dịch được bảo đảm bằng vàng.

Theo ông Kiener, Singapore có thể tập trung phát triển một thị trường ngách là dịch vụ lưu trữ vàng vật chất dành cho các tổ chức tài chính. Tuy nhiên, trên thực tế, các dịch vụ lưu trữ vàng thương mại đã hiện diện tại quốc đảo này, trong đó có cơ sở lưu trữ an ninh cao tại khu vực cảng tự do gần sân bay Changi.

Những lợi thế của Singapore

Khác với các kho lưu trữ vàng thương mại, cơ sở mới của Singapore sẽ do chính ngân hàng trung ương nước này vận hành. Theo đó, các cơ quan tiền tệ nước ngoài sẽ có thêm một lựa chọn là gửi vàng tại một đơn vị lưu ký thuộc chủ quyền của quốc gia khác.

“Đây không phải là điều thường xuyên diễn ra trên thị trường vàng hay trong cộng đồng các ngân hàng trung ương”, ông Shaokai Fan, Giám đốc toàn cầu phụ trách các ngân hàng trung ương tại Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), cho biết.

Theo ông Fan, động thái của Singapore diễn ra trong bối cảnh các ngân hàng trung ương ngày càng xem xét lại địa điểm lưu trữ vàng dự trữ trước những căng thẳng địa chính trị gia tăng. Trong 12 tháng qua, một số quốc gia đã đa dạng hóa địa điểm lưu trữ vàng, trong khi nhiều nước khác cũng đang lên kế hoạch thực hiện điều tương tự, theo báo cáo do WGC công bố hồi tháng 9.

Ông Fan cho rằng sự ổn định chính trị, khuôn khổ pháp lý vững chắc và mạng lưới kết nối hàng không rộng khắp có thể giúp Singapore trở thành lựa chọn thay thế hấp dẫn cho những trung tâm lưu trữ vàng truyền thống.

Trong khi đó, ông Nikolas Kavalis, Giám đốc điều hành tại Metals Focus, đánh giá dịch vụ lưu trữ vàng dành cho các chủ thể có chủ quyền là sự bổ sung quan trọng cho hệ sinh thái hạ tầng vàng hiện có của Singapore. Tuy nhiên, ông cảnh báo việc chỉ phát triển năng lực lưu trữ sẽ không đủ để hình thành một thị trường vàng thỏi hoạt động đầy đủ.

Thách thức lớn hơn đối với Singapore là xây dựng đủ thanh khoản và hoạt động giao dịch để có thể cạnh tranh với London, trung tâm vẫn giữ vị thế thống trị trên thị trường vàng phi tập trung (OTC) toàn cầu.

Theo ông Kavalis, cả Singapore và Hồng Kông hiện vẫn đang trong quá trình phát triển hạ tầng thanh toán bù trừ trong nước. Điều này đồng nghĩa với việc cả hai chưa xây dựng được hệ sinh thái giao dịch có chiều sâu như London – nền tảng tạo nên vị thế thống trị lâu nay của trung tâm tài chính này.

Việc thu hút vàng dự trữ từ các ngân hàng trung ương có thể giúp Singapore gia tăng thanh khoản cho thị trường, đặc biệt nếu lượng vàng được lưu trữ tại đây có thể được huy động phục vụ các giao dịch, thay vì chỉ nằm trong kho dưới hình thức tài sản lưu ký.

Cuộc đua định hình bản đồ vàng châu Á

Nỗ lực của Singapore diễn ra trong bối cảnh dòng chảy vàng toàn cầu đã có những thay đổi đáng kể trong thập kỷ qua.

Trước đây, phần lớn vàng thỏi trên thế giới được vận chuyển qua London và Thụy Sĩ. Tại đây, các thỏi vàng lớn được giao dịch hoặc tinh luyện trước khi tiếp tục được đưa tới những thị trường châu Á.

Tuy nhiên, theo ông Kavalis, sự mở rộng của các nhà máy tinh luyện vàng tại châu Á cùng nhu cầu ngày càng tăng trong khu vực đã tạo điều kiện để vàng được vận chuyển trực tiếp giữa các thị trường châu Á, qua đó giảm sự phụ thuộc vào các trung tâm giao dịch tại châu Âu.

Việc phát triển những trung tâm giao dịch vàng có hạ tầng và dịch vụ ngày càng hoàn thiện tại châu Á có thể đẩy nhanh quá trình chuyển dịch này.

Dù vậy, Hồng Kông có thể sở hữu lợi thế trong việc phục vụ các ngân hàng trung ương và tổ chức tài chính có hoạt động gắn bó chặt chẽ với Trung Quốc. Trong khi đó, Singapore có thể hấp dẫn hơn đối với những tổ chức vốn đã có hoạt động trong hệ thống ngân hàng và thị trường tài chính của quốc đảo này, ông Kavalis nhận định.

Ông Fan cho rằng cả Singapore và Hồng Kông đều có dư địa phát triển. “Chúng tôi nhìn nhận hai trung tâm này có tính bổ trợ cho nhau, thay vì thực sự cạnh tranh trực tiếp”, ông nói.

Phó Thủ tướng Singapore Gan Kim Yong cũng bác bỏ quan điểm cho rằng hai trung tâm tài chính này đang tìm cách giành giật thị phần từ cùng một thị trường.

“Đây không phải là một cuộc chơi có tổng bằng không”, ông Gan phát biểu ngày 10/11, đồng thời nhấn mạnh dịch vụ lưu trữ vàng mới sẽ mang đến cho các ngân hàng trung ương thêm một lựa chọn để đa dạng hóa địa điểm nắm giữ vàng dự trữ.

Dù vậy, việc Singapore có thể chuyển hóa danh tiếng là một trung tâm tài chính đáng tin cậy thành dòng chảy vàng thực chất với quy mô đáng kể hay không vẫn còn là câu hỏi bỏ ngỏ.

Theo ông Fan, thách thức nằm ở mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau giữa quy mô giao dịch và thanh khoản của thị trường: “Đây giống như câu chuyện con gà và quả trứng. Muốn thu hút khối lượng giao dịch lớn, thị trường cần có thanh khoản; nhưng để có thanh khoản, trước hết phải có khối lượng giao dịch đủ lớn”.

Theo CNBC