Quan điểm cá nhân: Thành tựu lớn nhất trong sự nghiệp đầu tư chứng khoán của Phương

Một trong những thành tựu lớn nhất trong đời Phương ↗ không phải là dời non lấp biển, không phải xây được tòa nhà cao hơn Landmark 81, cũng chẳng phải phát minh ra thứ gì đó làm thay đổi cuộc sống con người.

Hầu hết mọi người nghĩ thành tựu phải là tạo ra, sản xuất ra một cái gì đó mới, to lớn, hữu hình. Nhưng thực tế có vô số thành tựu chỉ đơn giản nằm ở việc không làm, không vướng vào. Không vướng vào drama. Không vướng vào cuộc chè chén gái gú. Không vướng vào tai nạn. Không tự đạp vào những cái bẫy mà đa số người khác vẫn lao vào.

Thành tựu của Phương ↗ cũng thuộc kiểu đó. Đơn giản chỉ là: tránh được việc tốn thời gian vào những thứ vô bổ như tự mình đi chọn mua từng cổ phiếu.

Tại sao hầu hết nhà đầu tư cá nhân ở Việt Nam tự chọn mua cổ phiếu đều thất bại?

Vì thống kê này không chỉ đúng với Việt Nam. Thực tế, gần như mọi thị trường chứng khoán trên thế giới — từ Mỹ, châu Âu đến các thị trường mới nổi — đều có cùng một bức tranh tàn nhẫn như vậy. Phần lớn cổ phiếu không tạo ra giá trị dài hạn cho cổ đông, và chỉ một tỷ lệ rất nhỏ mới thực sự mang lại sự giàu có.

Hãy tưởng tượng ai đó mời bạn chơi trò sau:

Có 100 cái hộp. Chỉ khoảng 4–5 cái chứa đựng kho báu thực sự thay đổi cuộc đời. Phần lớn 95–96 cái còn lại hoặc trống rỗng, hoặc chứa ít tiền hơn so với việc bạn chỉ gửi tiết kiệm ăn lãi trong ngân hàng.

Và để được quyền chọn một cái hộp, bạn phải đánh đổi bằng một đến hai năm dành dụm, đi làm, tiết kiệm. Không phải ai cũng dư dả đến mức có thể thử nghiệm sai liên tục. Trên thực tế, rất ít người có đủ vốn và đủ kiên nhẫn để thất bại nhiều lần chỉ vì chọn nhầm.

Bạn vẫn chọn hộp ngẫu nhiên chứ? Tất nhiên là không.

Thế nhưng đó lại gần như chính xác những gì việc đầu tư vào từng cổ phiếu riêng lẻ đã diễn ra ở hầu hết các thị trường chứng khoán trên thế giới, kể cả những thị trường phát triển nhất.

Thực tế chung của mọi thị trường

Dù thị trường Việt Nam còn trẻ, bức tranh cũng không khác mấy so với thế giới. Nhiều năm gần đây, chỉ khoảng 15–20% cổ phiếu vượt được VN-Index, trong khi hơn 90% tài khoản nhà đầu tư cá nhân hoặc không có lãi đáng kể, hoặc lỗ. Đây không phải chuyện “thảm hại riêng của Việt Nam”, mà là quy luật chung của việc chọn cổ phiếu riêng lẻ ở bất kỳ đâu.

Điều đó đã thay đổi cách Phương ↗ nghĩ về việc chọn cổ phiếu.

Nhưng khoan… tại sao chỉ số vẫn đi lên, trong khi phần lớn cổ phiếu lại kém?

Đây là chỗ thú vị, và cũng là chỗ nhiều người hay bị “xanh vỏ đỏ lòng”.

(Xanh vỏ đỏ lòng nghĩa là: “Ủa tao nghe nói chứng khoán lúc này xanh tốt lắm mà, sao nhìn cái mặt buồn hiu vậy?” Hay nói cách khác: “Sao tao thấy thị trường vẫn xanh mà sao tài khoản mày đỏ lòm vậy?”)

Mỗi khi người ta chiếu biểu đồ dài hạn của VN-Index, đường giá nhìn chung vẫn đi lên theo thời gian. Thế nhưng tài khoản của đa số nhà đầu tư lại đỏ lòm. Vậy chuyện gì đang xảy ra?

Câu trả lời đơn giản đến bất ngờ.

Chỉ số đi lên chỉ vì một số rất nhỏ các doanh nghiệp áp đảo tuyệt đối. Đây chính là nguyên tắc Pareto (còn gọi là quy luật 80/20): trong hầu hết mọi lĩnh vực, một phần rất nhỏ các yếu tố (khoảng 20%) lại tạo ra phần lớn kết quả (khoảng 80%). Áp dụng vào chứng khoán, nghĩa là chỉ một nhóm rất ít doanh nghiệp xuất sắc mới tạo ra gần như toàn bộ sự tăng trưởng của chỉ số, trong khi phần đông còn lại đóng góp rất ít hoặc thậm chí kéo lùi.

Hãy nghĩ về thu nhập trung bình.

Tưởng tượng mười người ngồi trong quán cà phê ở Sài Gòn. Chín người kiếm lương bình thường. Rồi một người siêu giàu bước vào. Bỗng nhiên tài sản trung bình trong quán cà phê trở nên cao ngất ngưỡng. Mọi người trong quán có đột nhiên giàu không? Tất nhiên là không.

Hoặc dễ hiểu hơn nữa bằng ví dụ cân nặng:

Giả sử mỗi người trong quán cân nặng trung bình 60 kg. Rồi một người 200 kg bước vào. Cân nặng trung bình của cả quán lập tức tăng vọt. Nhưng chín người còn lại có tự nhiên mập lên không? Không hề.

Trung bình thay đổi vì một nhóm rất nhỏ đang gánh team — một mình kéo cả chỉ số đi lên, tạo ra ảo giác rằng “thị trường đang tốt đẹp”, trong khi thực tế chỉ có một bộ phận cực kỳ nhỏ đang chịu trách nhiệm cho gần như toàn bộ sự tăng trưởng đó. Phần còn lại vẫn tèo teo, ụt ịt.

Một khi hiểu được điều này, chúng ta sẽ không còn tốn thời gian tự mình nhảy vào chọn mua từng cổ phiếu nữa.

______________

PHẦN 1. Đặt mục tiêu cụ thể và rõ ràng https://24hmoney.vn/news/quan-diem-ca-nhan-nguoi-moi-bat-dau-dau-tu-can-chu-y-nhung-gi-c30a2802421.html

PHẦN 2. Xây dựng quỹ dự phòng trước tiên https://24hmoney.vn/news/quan-diem-ca-nhan-nguoi-moi-bat-dau-dau-tu-can-chu-y-nhung-gi-phan-2-c30a2802803.html?ref_user_uid=a6b32f27ae77299e38d41c8d268ec45b

PHẦN 3. công thức đầu tư mà Phương đang áp dụng – một hệ thống đơn giản nhưng hiệu quả trong thị trường chứng khoán https://24hmoney.vn/news/quan-diem-ca-nhan-cong-thuc-dau-tu-cua-phuong-c30a2802897.html

PHẦN 4. Tại sao Người bán phở lại có thể đầu tư tốt hơn là dán mắt vào màn hình theo dõi thị trường https://24hmoney.vn/news/quan-diem-ca-nhan-nguoi-moi-bat-dau-dau-tu-can-chu-y-nhung-gi-phan-4-c30a2803250.html

PHẦN 5. Trong đầu tư không có khái niệm xấu hay đẹp, chỉ có logic hành động:https://24hmoney.vn/news/quan-diem-ca-nhan-trong-dau-tu-khong-co-khai-niem-xau-hay-dep-chi-co-logic-hanh-dong-c30a2804581.html

PHẦN 6. 3 sự thật mà nhiều người đầu tư lâu năm mới biết https://24hmoney.vn/posts/-c55a2805295.html

PHẦN 7. Hệ thống đầu tư của Phương – Tích lũy trước, Đầu tư sau https://24hmoney.vn/news/quan-diem-ca-nhan-qui-luat-tat-yeu--trong-vong-3-4-nam-se-luon-co-bien-co-c30a2807551.html