PNJ bị cắt margin hàng loạt

Từng là cổ phiếu vốn hóa lớn được nhiều công ty chứng khoán cấp tỷ lệ cho vay ký quỹ tối đa, PNJ nay đồng loạt bị hạ margin, thậm chí về 0%. Động thái này diễn ra trong bối cảnh cổ phiếu lao dốc hơn 50% chỉ sau chưa đầy một tháng, kéo theo áp lực giải chấp và tâm lý thận trọng gia tăng trên thị trường.

Việc hàng loạt công ty chứng khoán siết margin không chỉ phản ánh hoạt động quản trị rủi ro trước biến động giá, mà còn có thể tạo hiệu ứng lan tỏa lên thanh khoản, danh mục của nhà đầu tư và diễn biến ngắn hạn của cổ phiếu.

Từ một cổ phiếu vốn hóa lớn thường được cấp tỷ lệ margin cao, PNJ nay bị nhiều công ty chứng khoán hạn chế hoặc loại khỏi danh mục cho vay ký quỹ. Chứng khoán SSI đã chính thức hạ tỷ lệ cho vay từ 40% xuống 0% từ ngày 22/7/2026. Chứng khoán Kỹ Thương ngừng cấp margin từ 9/7/2026 sau khi áp dụng mức tối đa 50%. Chứng khoán KIS Việt Nam loại PNJ khỏi danh mục cho vay trong ngày 22-23/7, còn Chứng khoán Phú Hưng đưa tỷ lệ từ 50% về 0% từ 6/7. Chứng khoán FPT giảm từ 50% còn 30% từ ngày 8/7/2026.

Việc cắt margin diễn ra khi cổ phiếu PNJ liên tục giảm mạnh trong nhiều tuần. Thị giá lao dốc tăng rủi ro cho các khoản vay ký quỹ, buộc công ty chứng khoán điều chỉnh tỷ lệ cho vay. Bên cạnh đó, PNJ đối mặt thông tin bất lợi liên quan đến sai phạm tại P-Lab, công ty thành viên chuyên kiểm định kim cương. Dù vụ việc chưa kết luận, nó vẫn ảnh hưởng tâm lý nhà đầu tư. PNJ cũng điều chỉnh chính sách mua lại vàng, giới hạn thời gian tiếp nhận giao dịch và áp dụng lộ trình thanh toán tối đa 120 ngày để quản trị dòng tiền.

Khi tỷ lệ margin bị đưa về 0%, cổ phiếu PNJ không còn được dùng làm tài sản bảo đảm vay thêm tiền hoặc gia tăng sức mua. Nhà đầu tư đang sử dụng đòn bẩy có thể phải bổ sung tiền mặt hoặc tài sản khác để đáp ứng tỷ lệ an toàn. Nếu không bổ sung kịp, công ty chứng khoán có thể bán giải chấp, tăng nguồn cung cổ phiếu trên thị trường và tạo áp lực giá ngắn hạn.

Tác động không chỉ dừng ở nhà đầu tư nắm PNJ. Trước đây, PNJ được dùng làm tài sản bảo đảm để vay margin mua các mã khác. Khi giá trị tài sản bảo đảm bị đưa về 0 tại nhiều công ty chứng khoán, giá trị tài sản ròng trong tài khoản có thể giảm, khiến một số nhà đầu tư phải cơ cấu lại danh mục. Nếu PNJ tiếp tục dư bán sàn, áp lực có thể lan sang các cổ phiếu khác khi nhà đầu tư buộc phải bán tài sản để giảm dư nợ vay.

Trong nhiều năm, PNJ được xem là cổ phiếu cơ bản tốt thuộc nhóm vốn hóa lớn, thường được cấp hạn mức margin cao. Việc hàng loạt công ty chứng khoán cùng hạ hoặc cắt margin cho thấy mức độ thận trọng đã tăng đáng kể. Danh mục cho vay của các công ty chứng khoán lớn thường được nhà đầu tư tổ chức tham khảo để đánh giá rủi ro. Khi PNJ bị loại khỏi danh mục margin trong bối cảnh thông tin bất lợi chưa được giải tỏa, áp lực đánh giá lại rủi ro và giảm tỷ trọng nắm giữ có thể còn tiếp diễn.

Tính từ đầu tháng 7 tới nay, cổ phiếu PNJ đã mất hơn 50% thị giá. Đến phiên chiều 23/7, PNJ nằm sàn ở mức 33.050 đồng, là phiên thứ 3 liên tiếp giảm hết biên độ. Vốn hóa doanh nghiệp bốc hơi hơn 1 tỷ USD, hiện chỉ còn chưa đầy 16.000 tỷ đồng.