‘Nới trần’ cho vay, nhóm ngân hàng nào sẽ hưởng lợi lớn?

NHNN đang tính toán nới một quy định quan trọng về tín dụng, mở ra cơ hội tăng trưởng cho nhiều ngân hàng lớn như MBBank, Techcombank, VPBank và VietinBank.

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang xem xét sửa đổi Thông tư 22/2019/TT-NHNN, đề xuất tăng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn (SMLR) từ 30% lên 40%, tương đương mức áp dụng trong giai đoạn 2020-2021. Mục tiêu của đề xuất này là hỗ trợ thị trường vốn và thúc đẩy tăng trưởng tín dụng trong bối cảnh áp lực thanh khoản gia tăng và mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao.

Việc nới lỏng quy định này dự kiến sẽ giúp cải thiện biên lãi ròng (NIM) và mở rộng tăng trưởng tín dụng cho các ngân hàng. Khi được phép sử dụng nhiều hơn nguồn vốn ngắn hạn chi phí thấp cho các khoản vay trung và dài hạn, các ngân hàng có thể giảm áp lực huy động vốn dài hạn hoặc phát hành giấy tờ có giá với lãi suất cao, từ đó tối ưu hóa chi phí vốn và tăng lợi nhuận. Ngoài ra, dư địa tín dụng mở rộng sẽ tạo điều kiện cho các ngân hàng tăng tốc giải ngân cho các lĩnh vực trọng điểm như hạ tầng, đầu tư công, sản xuất kinh doanh và các dự án phát triển kinh tế quy mô lớn.

Theo Công ty Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV), nhóm ngân hàng được hưởng lợi nhiều nhất từ đề xuất này là những ngân hàng có tỷ lệ SMLR gần mức trần 30%, nguồn vốn giá rẻ (CASA) lớn và tỷ trọng cho vay trung và dài hạn cao. Các ngân hàng như MBBank, VPBank, Techcombank, VietinBank và MSB nằm trong nhóm này và sẽ có thêm dư địa đáng kể nếu giới hạn được nâng lên. Đặc biệt, Techcombank, SHB và TPBank có danh mục cho vay trung và dài hạn chiếm tỷ trọng lớn hơn mặt bằng chung, nhờ đó được hưởng lợi trực tiếp khi khả năng cung ứng vốn được mở rộng. Về lợi thế nguồn vốn giá rẻ, MBBank, Vietcombank, Techcombank và ACB tiếp tục nằm trong nhóm dẫn đầu toàn ngành nhờ tỷ lệ CASA cao.

Tuy nhiên, việc gia tăng sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn cũng đặt ra lo ngại về mất cân đối kỳ hạn. Nếu dòng tiền huy động biến động mạnh hoặc xuất hiện áp lực rút tiền hàng loạt, rủi ro thanh khoản có thể gia tăng. Do đó, đề xuất nới tỷ lệ SMLR đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với năng lực quản trị tài sản - nguồn vốn (ALM), quản trị thanh khoản và năng lực vốn của các tổ chức tín dụng. Ngành ngân hàng cần thích ứng với các chuẩn mực quản trị rủi ro ngày càng chặt chẽ theo định hướng tiệm cận Basel III.

Nếu được thông qua, việc nới trần cho vay sẽ tạo cơ hội cho các ngân hàng có chất lượng tài sản tốt, tỷ lệ CASA cao, nền tảng vốn vững chắc và khả năng kiểm soát rủi ro hiệu quả để tăng trưởng vượt trội. Ngược lại, các ngân hàng quy mô nhỏ, áp lực nợ xấu lớn và chi phí vốn cao có thể không hưởng lợi nhiều, thậm chí đối mặt với thách thức lớn hơn khi cạnh tranh huy động vốn ngày càng gay gắt.