Nhu cầu điện bứt tốc, ai hưởng lợi?

Sản lượng điện toàn quốc tăng 9% trong 5 tháng đầu năm 2026, tạo cơ hội riêng biệt cho các doanh nghiệp điện với lợi nhuận phân hóa rõ rệt giữa các nhóm.

Theo báo cáo của Chứng khoán MB (MBS), sản lượng điện toàn quốc trong 5 tháng đầu năm 2026 tăng khoảng 9% so với cùng kỳ, phù hợp với kịch bản điều hành của cơ quan quản lý. Đáng chú ý, riêng giai đoạn tháng 4-5, mức tăng lên tới 12% nhờ các đợt nắng nóng kéo dài, đặc biệt tại khu vực miền Bắc.

Xu hướng này được dự báo tiếp tục duy trì trong quý III - giai đoạn cao điểm mùa hè - qua đó giúp các nhà máy nhiệt điện duy trì mức huy động cao.

Bên cạnh sản lượng, giá điện trên thị trường phát điện cạnh tranh (SMP) cũng tăng khoảng 13% so với cùng kỳ, nhiều thời điểm chạm mức trần 1.730 đồng/kWh, tạo điều kiện cải thiện biên lợi nhuận cho các doanh nghiệp nhiệt điện.

Ở chiều chi phí, giá than sau khi tăng mạnh trong tháng 4-5 đã có dấu hiệu hạ nhiệt từ tháng 6, góp phần giảm áp lực đầu vào. Theo MBS, đây là yếu tố tích cực đối với các doanh nghiệp nhiệt điện than như QTP.

Đối với điện khí, sản lượng huy động tăng khoảng 24% nhờ sự vận hành của Nhơn Trạch 3 và Nhơn Trạch 4. Dù khoản bù sản lượng hợp đồng giảm có thể khiến biên lợi nhuận thấp hơn quý I, nhóm này vẫn được hưởng lợi từ nhu cầu điện tăng cao.

Trong nhóm điện khí, POW được MBS đánh giá là doanh nghiệp có triển vọng tăng trưởng nổi bật nhất.

Ngoài sản lượng phát điện tăng, doanh nghiệp còn có thể ghi nhận khoản chênh lệch tỷ giá tích cực từ Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng 1. MBS dự báo lợi nhuận quý II của POW đạt khoảng 3.002 tỷ đồng, tăng tới 399% so với cùng kỳ.

Đối với QTP, lợi nhuận quý II được ước đạt 225 tỷ đồng, tăng 18% nhờ giá điện cạnh tranh phục hồi và biên lợi nhuận cải thiện, dù vẫn cần lưu ý kế hoạch dừng tổ máy nâng cấp hệ thống xử lý khí thải vào cuối năm.

Ở chiều ngược lại, sản lượng thủy điện quý II được dự báo giảm khoảng 4% do yếu tố mùa vụ và lượng nước về hồ chỉ ở mức trung bình.

Nếu hiện tượng El Nino mạnh lên trong nửa cuối năm như dự báo, các doanh nghiệp thủy điện có thể chịu áp lực về sản lượng. Tuy nhiên, mức giá điện cao hơn sẽ phần nào bù đắp tác động này.

Các doanh nghiệp như REE, HDG và PC1 vẫn được đánh giá có nền tảng tương đối ổn định nhờ danh mục tài sản đa dạng. Đặc biệt, REE được kỳ vọng hưởng lợi từ các dự án điện gió và thủy điện mới, trong khi HDG có thể cải thiện lợi nhuận nhờ áp lực lỗ tỷ giá giảm.

Đối với PC1, MBS dự báo lợi nhuận quý II đạt khoảng 150 tỷ đồng, tăng 6%. Động lực chính đến từ bàn giao dự án Tháp Vàng và mảng khai thác khoáng sản hưởng lợi khi giá nickel tăng, trong khi mảng điện và xây lắp bước vào giai đoạn thấp điểm.

Ngược lại, NT2 được dự báo lợi nhuận giảm 29% xuống khoảng 230 tỷ đồng do không còn khoản bù doanh thu hợp đồng lớn như cùng kỳ. GEG cũng chịu áp lực từ mức nền lợi nhuận cao của năm trước, với lợi nhuận quý II dự kiến đạt 62 tỷ đồng, giảm khoảng 63%.

MBS cho rằng triển vọng chung của ngành điện vẫn tích cực nhờ nhu cầu tiêu thụ tiếp tục tăng và chính sách khuyến khích phát triển năng lượng tái tạo, bao gồm cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) và mở rộng tỷ lệ điện mặt trời mái nhà được bán lên lưới.

Tuy nhiên, sự phân hóa giữa các doanh nghiệp sẽ ngày càng rõ nét. Những doanh nghiệp sở hữu nguồn điện được huy động cao, có cơ cấu tài sản phù hợp và động lực tăng trưởng lợi nhuận rõ ràng sẽ có nhiều lợi thế hơn trong nửa cuối năm, trong khi các doanh nghiệp phụ thuộc vào yếu tố mùa vụ hoặc nền lợi nhuận cao sẽ chịu áp lực lớn hơn.