Nghịch lý của "cổ phiếu vua" khi VN-Index lập đỉnh

Việc VN-Index chinh phục thành công đỉnh lịch sử 1.900 điểm nhưng phần lớn tài khoản của nhà đầu tư cá nhân vẫn chìm trong sắc đỏ là một trong những nghịch lý lớn nhất của thị trường chứng khoán nửa đầu năm 2026. Sự bất động của nhóm "cổ phiếu vua" – nhóm ngành chiếm quy mô vốn hóa chi phối – phản ánh một thực tế khắc nghiệt: Thị trường đang vận hành trong một cấu trúc phân hóa mô hình chữ K sâu sắc, nơi điểm số bị kéo lên bởi một vài thế lực đơn lẻ, còn dòng tiền tổng thể lại đang bị gông kìm bởi áp lực lãi suất cao và cuộc tháo chạy chưa có hồi kết của khối ngoại.

Khi định giá toàn ngành rơi về vùng thấp lịch sử, giới tinh hoa tài chính nhận định đây không phải thời điểm để mơ về những con sóng tăng trưởng nóng, mà là giai đoạn sàng lọc khắt khe để tích lũy tài sản cho một chu kỳ dài hạn mới.

VN-Index đã vượt mốc 1.900 điểm sau giai đoạn tăng gần 400 điểm trong chưa đầy ba tháng. Tuy nhiên, nghịch lý là phần lớn nhà đầu tư vẫn chưa có lợi nhuận đáng kể, trong khi nhóm ngân hàng - vốn được xem là "cổ phiếu vua" - vẫn quanh quẩn trong vùng tích lũy kéo dài.

Tại một tọa đàm mới đây, các chuyên gia cho rằng thị trường hiện đang vận động theo mô hình phân hóa mạnh. Dòng tiền chủ yếu tập trung vào một số doanh nghiệp đầu ngành và nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi phần lớn cổ phiếu còn lại chưa hưởng lợi tương xứng từ đà tăng của chỉ số.

Theo đánh giá của giới phân tích, áp lực lãi suất vẫn là yếu tố quan trọng kìm hãm dòng tiền. Trong bối cảnh nền kinh tế cần nguồn vốn lớn để đạt mục tiêu tăng trưởng cao, dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ không còn nhiều như các giai đoạn trước. Cùng với đó, làn sóng IPO quy mô lớn cũng đang hút bớt dòng tiền khỏi thị trường thứ cấp.

Đối với nhóm ngân hàng, lợi nhuận vẫn duy trì tăng trưởng khả quan nhưng nhiều yếu tố bất lợi đang xuất hiện. Biên lãi ròng (NIM) suy giảm, chi phí vốn tăng, nợ xấu có dấu hiệu nhích lên và áp lực bán ròng kéo dài từ khối ngoại khiến cổ phiếu ngành này khó tạo sóng mạnh trong ngắn hạn.

Các chuyên gia nhận định cổ phiếu ngân hàng hiện chủ yếu dao động trong vùng tích lũy từ 3-6 tháng. Đây không phải nhóm có khả năng tăng nóng trong nửa cuối năm, nhưng lại sở hữu lợi thế về định giá. Nhiều ngân hàng đang giao dịch ở mức P/E dưới 10 lần và P/B quanh 1,2-1,3 lần, thấp hơn đáng kể so với nhiều giai đoạn trước.

Những cái tên được đánh giá tích cực gồm TCB, MBB, ACB và CTG nhờ nền tảng tài chính ổn định, khả năng huy động vốn tốt và dư địa tăng trưởng lợi nhuận còn tương đối lớn.

Về chiến lược đầu tư, các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư duy trì tỷ lệ tiền mặt từ 20-30%, hạn chế sử dụng đòn bẩy trong môi trường lãi suất cao và ưu tiên những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản vững chắc.

Dù chưa phải tâm điểm của dòng tiền, nhóm ngân hàng vẫn được xem là lựa chọn phù hợp cho chiến lược tích lũy trung và dài hạn. Trong bối cảnh định giá đang ở vùng thấp, cơ hội có thể đến với những nhà đầu tư đủ kiên nhẫn chờ đợi chu kỳ mới của "cổ phiếu vua".