Ngành thép liệu có đủ “chỗ” cho Vingroup?

Với quy mô sản xuất thuộc nhóm lớn nhất thị trường, VinMetal cho thấy Vingroup không chỉ tham gia, mà còn đặt mục tiêu định hình lại cuộc chơi của ngành thép.

Mỗi thứ Sáu hàng tuần, trên sàn chứng khoán Việt Nam lại xuất hiện một hiện tượng hiếm gặp: cổ phiếu POM của Công ty Cổ phần Thép Pomina đều đặn tăng trên 10%. Điều đáng chú ý là POM hiện đang nằm trong diện cảnh báo và chỉ được phép giao dịch vào duy nhất ngày thứ Sáu.

Chuỗi tăng giá này bắt đầu từ đầu tháng 11. Trong phiên 7/11, POM tăng kịch trần 15% với hơn 3,3 triệu cổ phiếu được sang tay. Những phiên sau đó, cổ phiếu này liên tục leo dốc: tăng 13,04% ngày 14/11; 11,54% ngày 21/11; 13,79% ngày 28/11; 12,12% ngày 5/12; 13,51% ngày 12/12 và 14,29% ngày 19/12.

Giá cổ phiếu POM tăng rất mạnh trong hai tháng qua

Đỉnh điểm là phiên giao dịch gần nhất vào thứ Sáu tuần trước (16/12), khi POM tiếp tục tăng trần 14,58% với thanh khoản bùng nổ, lên tới 12,7 triệu đơn vị. Chỉ trong vòng hai tháng, thị giá POM đã tăng từ 2.000 đồng lên 5.500 đồng/cổ phiếu, tương đương mức tăng 175%.

Động lực chính phía sau cơn sóng POM đến từ thông tin Tập đoàn Vingroup tham gia hỗ trợ tái cơ cấu Pomina – một doanh nghiệp thép có bề dày lịch sử nhưng gặp nhiều khó khăn trong những năm gần đây.

Theo công bố chính thức ngày 25/11, Vingroup sẽ hỗ trợ Pomina một cách toàn diện. Cụ thể, thông qua công ty VinMetal, Vingroup cung cấp khoản vay vốn lưu động trong tối đa hai năm với lãi suất 0%. Nguồn vốn ưu đãi này giúp Pomina cải thiện dòng tiền, khôi phục chuỗi cung ứng, ổn định sản xuất và từng bước cải thiện các chỉ số tài chính. Không dừng lại ở đó, Pomina còn được ưu tiên trở thành nhà cung cấp thép cho các doanh nghiệp trong hệ sinh thái Vingroup như VinFast, Vinhomes, VinSpeed…

Thương vụ hợp tác này được giới phân tích nhìn nhận như một bước đi mang tính chiến thuật, đồng thời là “bàn đạp” để VinMetal – công ty thép của Vingroup – dần tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của ngành thép Việt Nam.

Hiện VinMetal đang triển khai xây dựng nhà máy thép tại Vũng Áng (Hà Tĩnh), dự kiến đi vào hoạt động từ năm 2027. Giai đoạn đầu, nhà máy có công suất khoảng 5–6 triệu tấn/năm; sau ba giai đoạn đầu tư, tổng công suất có thể đạt tới 20 triệu tấn/năm. Danh mục sản phẩm tập trung vào thép xây dựng dân dụng, thép cán nóng, thép cường độ cao và thép hợp kim đặc chủng phục vụ sản xuất xe điện và hạ tầng giao thông tốc độ cao. Các dòng sản phẩm chủ lực gồm thép tấm, thép dập thân xe, thép ray và thép kết cấu cho cầu – cảng – đường sắt, đạt tiêu chuẩn quốc tế, hướng tới thay thế hàng nhập khẩu và từng bước mở rộng xuất khẩu.

Dự án Nhà máy sản xuất thép VinMetal Hà Tĩnh khởi động vào ngày 19/12/2025

Việc Vingroup đầu tư vào thép không phải là “nước cờ” bất ngờ. Trong hơn một thập kỷ qua, tập đoàn này liên tục mở rộng từ bất động sản sang công nghiệp, công nghệ, hạ tầng và năng lượng, với điểm chung là xây dựng một hệ sinh thái khép kín, các mảng kinh doanh hỗ trợ lẫn nhau theo chuỗi giá trị dài hạn. Thép, vì thế, là mắt xích tiếp theo trong chiến lược hoàn thiện hệ sinh thái đó.

Là nguyên liệu đầu vào cốt lõi của hạ tầng, đô thị và sản xuất công nghiệp, thép đóng vai trò đặc biệt quan trọng với Vingroup – tập đoàn đang triển khai hàng loạt dự án quy mô lớn, từ phát triển đô thị, sản xuất ô tô điện cho đến các dự án hạ tầng giao thông tốc độ cao. Nhu cầu thép của Vingroup không chỉ lớn về khối lượng, mà còn khắt khe về tiêu chuẩn kỹ thuật. Trong bối cảnh thị trường thép biến động mạnh theo chu kỳ kinh tế và giá nguyên liệu toàn cầu, việc chủ động nguồn cung giúp tập đoàn này kiểm soát chất lượng, tối ưu chi phí và đảm bảo tiến độ cho các “đại dự án”.

Tái định hình ngành thép?

Điểm gây chú ý nhất trong kế hoạch của Vingroup là quy mô sản xuất của VinMetal, với mục tiêu đạt 20 triệu tấn thép mỗi năm sau khi hoàn tất ba giai đoạn đầu tư. Con số này thậm chí vượt năng lực sản xuất hiện tại của Hòa Phát – doanh nghiệp dẫn đầu ngành thép Việt Nam với khoảng 16 triệu tấn/năm – qua đó cho thấy tham vọng rõ ràng của Vingroup trong việc vươn lên vị thế đầu tàu.

Sự gia nhập của Vingroup sẽ khiến trận tự ngành thép thay đổi?

Thực tế cho thấy, Vingroup hiếm khi bước vào một lĩnh vực mới với tư thế “người theo sau”. Các dự án thường được triển khai ở quy mô lớn, tầm nhìn dài hạn và gắn chặt với hệ sinh thái sẵn có. Trong ngành thép, lợi thế lớn nhất của Vingroup không chỉ nằm ở vốn hay công nghệ, mà còn ở đầu ra ổn định từ chính các dự án nội bộ. Điều này giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào chu kỳ thị trường, đồng thời có dư địa phát triển các dòng thép có giá trị gia tăng cao.

Suốt nhiều năm qua, trật tự ngành thép Việt Nam khá ổn định, đặc biệt sau khi Hòa Phát vươn lên dẫn dắt thị trường. Cạnh tranh chủ yếu xoay quanh sản lượng, chi phí và thị phần trong những biên độ quen thuộc. Sự xuất hiện của Vingroup, với một hệ sinh thái rộng lớn phía sau, có thể làm thay đổi cục diện này – không chỉ về quy mô, mà cả về định hướng sản phẩm và tiêu chuẩn chất lượng.

Áp lực cạnh tranh vì thế sẽ gia tăng đáng kể đối với các doanh nghiệp thép hiện hữu, đặc biệt trong những giai đoạn thị trường không thuận lợi. Kịch bản này không phải là điều xa lạ nếu nhìn lại những gì Vingroup từng làm được trong lĩnh vực ô tô. Từ chỗ bị hoài nghi khi bước chân vào một ngành có rào cản kỹ thuật và vốn đầu tư rất cao, các sản phẩm ô tô của Vingroup đã nhanh chóng vươn lên nhóm dẫn đầu về doanh số trong nước, qua đó thay đổi cách nhìn của thị trường về năng lực sản xuất công nghiệp của tập đoàn.

Dĩ nhiên, ngành thép có những đặc thù riêng, chịu ảnh hưởng mạnh từ chu kỳ kinh tế toàn cầu và hệ thống phân phối, khiến việc bứt phá nhanh trở nên khó khăn hơn. Tuy vậy, với kinh nghiệm triển khai các dự án quy mô lớn, tầm nhìn dài hạn và khả năng chấp nhận rủi ro ban đầu cao, khả năng VinMetal từng bước tái định hình trật tự ngành thép Việt Nam trong tương lai là kịch bản có cơ sở.