Nâng hạng chưa kéo dòng tiền ngoại

Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9, nhưng dòng tiền ngoại chưa lập tức đảo chiều. Trong tuần đầu tiên, khối ngoại bán ròng 4.341 tỷ đồng trên thị trường, trong khi VN-Index giảm 30,55 điểm.

Dòng vốn theo chỉ số mới chỉ bước vào giai đoạn đầu của lộ trình phân bổ, còn các quỹ chủ động vẫn quyết định dựa trên định giá, tỷ giá, lãi suất và triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp.

Việc khối ngoại bán ròng sau ngày nâng hạng không đồng nghĩa câu chuyện nâng hạng thất bại. Theo thống kê của VCBS, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng tổng cộng 4.341 tỷ đồng trong tuần qua, cao hơn 2.183 tỷ đồng so với tuần trước. VN-Index cũng giảm 1,68%, cho thấy kỳ vọng về một cú đảo chiều dòng vốn chưa thành hiện thực.

Một nguyên nhân nằm ở thời điểm giải ngân. Trong đợt đầu, tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam trong bộ chỉ số FTSE chỉ khoảng 10%, với quy mô dòng vốn thụ động ước tính khoảng 220 triệu USD. Phần vốn này được phân bổ trước ngày 21/9, nên không nhất thiết xuất hiện dưới dạng lực mua mới ngay sau khi nâng hạng có hiệu lực.

Quan trọng hơn, quá trình đưa Việt Nam vào các bộ chỉ số FTSE được thực hiện qua bốn giai đoạn đến tháng 9/2027. Tỷ trọng dự kiến lần lượt tăng từ 10% lên 30%, 65% và 100%. FTSE Russell ước tính việc gia nhập nhóm thị trường mới nổi có thể thu hút tới 6 tỷ USD theo thời gian, nhưng đây là dòng vốn được phân bổ theo lộ trình chứ không phải một khoản tiền đổ vào thị trường trong một thời điểm.

Trong khi đó, dòng vốn chủ động có logic khác. Các quỹ từng mua cổ phiếu để đón đầu nâng hạng có thể tái cơ cấu hoặc chốt lời sau khi sự kiện chính thức diễn ra. Bởi vậy, dòng vốn thụ động tăng dần không đồng nghĩa tổng giao dịch của khối ngoại sẽ lập tức chuyển sang mua ròng.

Với doanh nghiệp vốn hóa lớn, tác động đáng chú ý nằm ở thanh khoản và cơ cấu cổ đông quốc tế. Với công ty chứng khoán, việc mở rộng quy mô nhà đầu tư tổ chức có thể tạo thêm dư địa cho môi giới, lưu ký và dịch vụ thị trường vốn. Tuy nhiên, dòng tiền thực tế vẫn chịu tác động từ chi phí vốn toàn cầu, tỷ giá và triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp.

Như vậy, nâng hạng đang mở ra một chu kỳ tiếp cận vốn mới, nhưng tác động không diễn ra theo kiểu “nâng hạng hôm nay, tiền ngoại vào ngay ngày mai”. Thị trường sẽ phải trải qua nhiều đợt tái phân bổ trước khi nhìn rõ hơn quy mô dòng vốn mới.