Nâng chất lượng trên sàn chứng khoán

Trong cuộc trao đổi với Tạp chí Kinh tế – Tài chính, ông Lê Thành Công – Trưởng Bộ phận Phát triển Kinh doanh, Công ty TNHH Quản lý Quỹ KIM Việt Nam – cho rằng năm 2025 là “năm bản lề” của thị trường chứng khoán Việt Nam.

VN-Index chinh phục các mốc lịch sử, hệ thống KRX vận hành ổn định và tín hiệu tích cực từ FTSE Russell về nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp đã củng cố niềm tin. Tuy nhiên, để bước lên “nấc thang cao hơn”, thị trường cần phát triển theo chiều sâu và chuẩn mực quốc tế.

Hai nền tảng cốt lõi

Theo ông Công, yếu tố đầu tiên là nâng cao chất lượng nhà đầu tư. Năm 2025 ghi nhận 2,6 triệu tài khoản mở mới, dư nợ margin khoảng 400.000 tỷ đồng – cho thấy sức hấp dẫn mạnh mẽ. Nhưng nhà đầu tư cá nhân dễ bị chi phối bởi FOMO và biến động ngắn hạn. Ông đề xuất đưa quản lý tài chính cá nhân vào giáo dục phổ thông và tham khảo mô hình đào tạo của Sở Giao dịch Chứng khoán Thái Lan (SET).

Yếu tố thứ hai là củng cố nhà đầu tư tổ chức nội địa. Tỷ trọng giao dịch của khối tổ chức suy giảm khiến thị trường nhạy cảm trước cú sốc bên ngoài. Ông dẫn lại giai đoạn Mỹ áp thuế thương mại, VN-Index từng giảm 18%, mạnh hơn nhiều thị trường ASEAN – phản ánh “lớp đệm” vốn tổ chức còn mỏng.

Ông cho rằng chính sách cần tiếp cận liên ngành, từ thuế đến bất động sản, ngân hàng. Ví dụ, quỹ đầu tư bất động sản bị giới hạn đòn bẩy 5%, thiếu cơ chế thuế khuyến khích sponsor chuyển giao tài sản – những rào cản khiến cấu trúc đầu tư phổ biến toàn cầu khó phát triển tại Việt Nam.

Room ngoại và cấu trúc dòng vốn

Tỷ lệ sở hữu nước ngoài (FOL) hiệu dụng trên HOSE năm 2025 đã tăng lên 44,64%. Theo ông Công, việc mở rộng FOL không chỉ thu hút dòng vốn thụ động khi nâng hạng mà còn tạo điều kiện cho nhà đầu tư chiến lược tham gia sâu hơn vào quản trị, nâng chuẩn minh bạch.

“Làn sóng IPO thứ ba”

Ông nhận định thị trường đang bước vào làn sóng IPO thứ ba, sau các giai đoạn 2006–2008 và 2015–2018.

Nghị định 245/2025/NĐ-CP rút ngắn thời gian từ IPO đến niêm yết còn khoảng 30 ngày, giảm rủi ro thị trường. Sáu thương vụ IPO năm 2025 đạt tổng giá trị khoảng 44.000 tỷ đồng – gấp 48 lần năm trước.

Đáng chú ý là xu hướng khuyến khích doanh nghiệp FDI niêm yết. Ông dẫn ví dụ Hyundai Motor Company và LG Electronics IPO thành công tại Ấn Độ giai đoạn 2024–2025 với quy mô lớn. Doanh nghiệp FDI thường có quản trị chuẩn mực và hệ thống toàn cầu – giúp nâng chất “hàng hóa” niêm yết.

Song song, quá trình thoái vốn doanh nghiệp nhà nước và IPO các doanh nghiệp nội địa trong lĩnh vực truyền thông, phân phối, tín dụng tiêu dùng… được kỳ vọng mở rộng cả chiều rộng lẫn chiều sâu thị trường.

Thông điệp đầu năm

Nhân năm Bính Ngọ 2026, ông Lê Thành Công gửi gắm kỳ vọng thị trường sẽ “mã đáo thành công”, đồng thời nhấn mạnh nhà đầu tư cá nhân cần bền bỉ và kiên trì – bởi “đường dài mới biết ngựa hay”.