Moody’s nâng triển vọng tín nhiệm Việt Nam: Tạo “đòn bẩy kép” cho dòng vốn và cải cách cấu trúc

Việc Moody's nâng triển vọng tín nhiệm là một dấu mốc quan trọng, phản ánh niềm tin của thị trường quốc tế đối với nền kinh tế Việt Nam. Nếu tận dụng hiệu quả, Việt Nam không chỉ mở rộng khả năng huy động vốn quốc tế với chi phí hợp lý cho các dự án hạ tầng chiến lược, thu hút FDI chất lượng cao và dòng vốn ngoại, mà còn có thể nâng tầm vị thế trên thị trường tài chính quốc tế.

Bộ Tài chính cho biết ngày 04/05/2026, tổ chức xếp hạng tín nhiệm Moody’s đã điều chỉnh đánh giá triển vọng tín nhiệm của Việt Nam từ “Ổn định” sang “Tích cực” và xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Việt Nam ở mức Ba2.

Theo đánh giá của Moody’s, việc nâng triển vọng phản ánh niềm tin vào khả năng cải thiện hồ sơ tín nhiệm của Việt Nam trong trung hạn. Tổ chức này cho rằng chất lượng thể chế và quản trị đang có chuyển biến thông qua quá trình cải cách thủ tục hành chính, pháp luật và khu vực công được triển khai từ cuối năm 2024.

Theo ông Nguyễn Quang Huy - CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường đại học Nguyễn Trãi, việc Moody's nâng triển vọng tín nhiệm của Việt Nam lên mức “Tích cực”, trong bối cảnh khu vực còn nhiều thách thức, mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một đánh giá kỹ thuật. Đây là tín hiệu về niềm tin thị trường đối với năng lực phục hồi, ổn định vĩ mô và vị thế ngày càng rõ nét của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Quan trọng hơn, tín hiệu này mở ra một “đòn bẩy kép”: Vừa thúc đẩy dòng vốn chất lượng cao, vừa tạo áp lực tích cực cho cải cách cấu trúc.

ông Nguyễn Quang Huy - CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường đại học Nguyễn Trãi

Cú hích đối với FDI chất lượng cao và đầu tư tư nhân

Theo ông Huy, việc cải thiện triển vọng tín nhiệm giúp giảm “chi phí rủi ro quốc gia”, từ đó trực tiếp hạ mặt bằng chi phí vốn trung - dài hạn. Với các nhà đầu tư quốc tế, đặc biệt là các tập đoàn công nghệ, năng lượng, logistics hay hạ tầng, yếu tố ổn định và khả năng dự báo chính sách đóng vai trò quyết định. Khi rủi ro được đánh giá tích cực hơn, nhiều dự án quy mô lớn, vòng đời dài vốn trước đây ở trạng thái “cân nhắc” sẽ có xu hướng được triển khai.

Điểm đáng chú ý là hiệu ứng này không chỉ dừng ở lượng vốn, mà còn ở chất lượng. Việt Nam có cơ hội thu hút mạnh hơn các dòng vốn FDI gắn với chuyển giao công nghệ, trung tâm nghiên cứu - phát triển (R&D) và các mắt xích giá trị cao trong chuỗi cung ứng. Đây là nền tảng để chuyển dịch từ mô hình “gia công - lắp ráp” sang “sản xuất - đổi mới - sáng tạo”.

Ở trong nước, khu vực kinh tế tư nhân được hưởng lợi thông qua chi phí vốn cải thiện và kỳ vọng thị trường tích cực hơn. Khi điều kiện tài chính thuận lợi, doanh nghiệp có xu hướng mở rộng đầu tư, nâng cấp công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp FDI. Sự cộng hưởng này có thể tạo ra một chu kỳ đầu tư mới mang tính lan tỏa.

Đặc biệt, việc nâng triển vọng tín nhiệm còn mở rộng khả năng huy động vốn quốc tế với chi phí hợp lý cho các dự án hạ tầng quy mô lớn như đường sắt, hàng không, đường bộ cao tốc và cảng biển. Đây là các lĩnh vực đòi hỏi nguồn lực dài hạn và ổn định, đồng thời đóng vai trò “xương sống” cho tăng trưởng. Khi chi phí vốn giảm và khả năng tiếp cận thị trường tài chính quốc tế được cải thiện, tính khả thi của các dự án này được nâng lên đáng kể.

Song song, vị thế tài chính quốc gia được củng cố cũng góp phần thu hút dòng vốn ngoại vào thị trường chứng khoán. Khi khẩu vị rủi ro của các quỹ đầu tư quốc tế gia tăng, dòng vốn gián tiếp có thể đóng vai trò bổ sung quan trọng, giúp cải thiện thanh khoản và nâng cao chất lượng thị trường vốn.

Điều kiện để tận dụng “bệ phóng tín nhiệm”

Để biến tín hiệu tích cực thành lợi thế dài hạn, yêu cầu đặt ra là nâng cấp đồng bộ các nền tảng phát triển.

Trước hết, cần tái định vị chiến lược thu hút FDI theo hướng chọn lọc, ưu tiên các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và công nghiệp hỗ trợ. Trọng tâm không còn là ưu đãi chi phí đơn thuần, mà là chất lượng hệ sinh thái đầu tư, bao gồm hạ tầng đồng bộ, nguồn nhân lực chất lượng cao và môi trường chính sách ổn định, minh bạch.

Tiếp đó, đầu tư cho khoa học - công nghệ và chuyển đổi số cần được xác định là động lực trung tâm của tăng trưởng. Việc hình thành các cụm liên kết ngành, gắn kết doanh nghiệp nội địa với khu vực FDI, sẽ giúp nâng cao năng lực nội sinh và khả năng hấp thụ công nghệ.

Đồng thời, phát triển khu vực tư nhân trong nước theo hướng nâng cao năng suất, tăng khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu là yếu tố then chốt để bảo đảm tăng trưởng có chiều sâu.

Dư địa và định hướng chính sách tài khóa - tiền tệ

Báo cáo của Moody's ghi nhận nền tảng tài khóa của Việt Nam ở mức tích cực, với tỷ lệ nợ công hợp lý và xu hướng giảm phụ thuộc vào vốn ngoại. Điều này tạo dư địa để chính sách tài khóa tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt, đặc biệt thông qua đầu tư vào hạ tầng chiến lược và các lĩnh vực có tác động lan tỏa cao.

Trong bối cảnh đó, việc tận dụng lợi thế tín nhiệm để tối ưu hóa chi phí huy động vốn là hướng đi quan trọng. Phát hành trái phiếu với kỳ hạn dài hơn, chi phí hợp lý hơn và đa dạng hóa cơ sở nhà đầu tư sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nợ công.

Về chính sách tiền tệ, định hướng chủ đạo là duy trì sự linh hoạt, hỗ trợ tăng trưởng nhưng không đánh đổi ổn định vĩ mô. Dòng tín dụng cần được định hướng vào các lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu và công nghệ, đồng thời kiểm soát chặt chẽ các khu vực tiềm ẩn rủi ro.

Xử lý điểm nghẽn để hướng tới nâng hạng tín nhiệm

Bên cạnh những lợi thế, các rủi ro trong hệ thống ngân hàng và thị trường bất động sản được chỉ ra là những yếu tố cần tiếp tục xử lý một cách căn cơ.

Đối với hệ thống ngân hàng, trọng tâm là nâng cao chất lượng tài sản, tăng cường năng lực vốn và cải thiện quản trị rủi ro theo chuẩn mực quốc tế. Việc xử lý nợ xấu cần đi vào thực chất, gắn với minh bạch hóa thông tin và nâng cao kỷ luật thị trường.

Đối với thị trường bất động sản, định hướng là tái cấu trúc theo hướng lành mạnh, minh bạch và phù hợp với nhu cầu thực, qua đó giảm thiểu rủi ro lan sang hệ thống tài chính.

Song song, phát triển thị trường vốn theo hướng cân bằng hơn giữa tín dụng ngân hàng và các kênh huy động vốn dài hạn sẽ giúp giảm áp lực lên hệ thống tài chính và nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế.

Việc Moody's nâng triển vọng tín nhiệm là một dấu mốc quan trọng, phản ánh niềm tin của thị trường quốc tế đối với nền kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, giá trị lớn nhất của sự kiện này nằm ở khả năng chuyển hóa thành động lực cải cách.

Nếu tận dụng hiệu quả, Việt Nam không chỉ mở rộng khả năng huy động vốn quốc tế với chi phí hợp lý cho các dự án hạ tầng chiến lược, thu hút FDI chất lượng cao và dòng vốn ngoại, mà còn có thể nâng tầm vị thế trên thị trường tài chính quốc tế.

Điểm then chốt là chuyển từ “tín hiệu tích cực” sang “nền tảng bền vững”, từ đó tạo tiền đề vững chắc để tiến tới mục tiêu được nâng bậc xếp hạng tín nhiệm trong tương lai, đồng thời định hình một mô hình tăng trưởng mới dựa trên năng suất, công nghệ và đổi mới sáng tạo.