#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Lạm phát 5.5% và những cơn sóng ngầm ngoài giá xăng: Nhà đầu tư cần chuẩn bị gì?

Chỉ số CPI vừa công bố vào ngày 30/04/2026 đạt mức tăng 5.5% so với cùng kỳ, chính thức xác lập mức lạm phát cao nhất trong vòng 5 năm trở lại đây. Nhiều ý kiến cho rằng đây là hệ quả tất yếu của việc chi phí giao thông tăng đột biến trên 10% trong hai tháng gần nhất. Tuy nhiên, khi bóc tách chi tiết các thành phần, chúng ta sẽ thấy lạm phát lần này mang tính chất bền vững và khó hạ nhiệt hơn rất nhiều so với các giai đoạn trước.

Điểm đáng lo ngại đầu tiên nằm ở nhóm Nhà ở và vật liệu xây dựng với mức tăng 7.9%. Đây là một "màu đỏ rực" kéo dài xuyên suốt từ năm 2024 đến nay mà không có dấu hiệu hạ nhiệt. Cơn sốt chi phí này bao gồm cả nhân công và vật liệu, tác động trực tiếp đến túi tiền của bất kỳ ai đang có ý định xây sửa nhà. Khác với giá xăng có tính chu kỳ và dễ đảo chiều, chi phí xây dựng một khi đã thiết lập mặt bằng giá mới thường rất khó quay đầu giảm sâu.

Bên cạnh đó, nhóm Ăn uống ngoài gia đình cũng ghi nhận mức tăng đáng kể 8.3% so với năm ngoái. Điều đáng nói là xu hướng tăng này đã bắt đầu từ tháng 2, thời điểm trước khi giá xăng dầu có dấu hiệu đảo chiều đi lên. Việc một nhóm chi tiêu thiết yếu hàng ngày duy trì đà tăng mạnh cho thấy áp lực lạm phát đã thẩm thấu sâu vào mọi ngõ ngách của đời sống kinh tế, không còn gói gọn trong các yếu tố đầu vào mang tính thời điểm.

Tại sao lạm phát năm 2026 lại khó kiểm soát hơn giai đoạn 2020 hay 2022? Câu trả lời nằm ở sức cầu tiêu dùng và tâm lý thị trường. Trong giai đoạn sau đại dịch, dù chi phí đầu vào tăng nhưng doanh nghiệp rất khó đẩy phần tăng này vào giá bán vì người dân vẫn đang thắt lưng buộc bụng. Thế nhưng hiện nay, sau một chu kỳ tăng trưởng dài của các loại tài sản như bất động sản và chứng khoán trong năm 2024-2025, bảng cân đối tài chính của người dân đã phình ra đáng kể. Hiệu ứng giàu có này thúc đẩy sức cầu phục hồi mạnh mẽ, cho phép các doanh nghiệp đẩy chi phí đầu vào sang giá bán đầu ra một cách dễ dàng hơn.

Dữ liệu gần đây từ khảo sát chỉ số PMI của S&P Global đã xác nhận mức độ tăng giá bán đầu ra đang ở ngưỡng cao nhất trong vòng 10 năm. Điều này cho thấy áp lực từ "chi phí đẩy" đang kết hợp với "cầu kéo", tạo nên một cấu trúc lạm phát có độ trễ và tính kéo dài cao. Rất khó để hy vọng CPI sẽ hạ nhiệt ngay trong tháng 5. Thay vào đó, lạm phát có khả năng sẽ neo cao quanh mức 5.5% hoặc thậm chí gia tăng nếu các biện pháp thắt chặt tiền tệ không được triển khai quyết liệt.

Đối với nhà đầu tư chứng khoán, bối cảnh lạm phát cao sẽ tạo ra sự phân hóa khốc liệt. Những doanh nghiệp có khả năng chuyển giao chi phí sang người tiêu dùng (Pricing Power) sẽ là hầm trú ẩn an toàn. Ngược lại, các nhóm ngành thâm dụng vốn hoặc có biên lợi nhuận mỏng sẽ chịu áp lực nặng nề khi chi phí lãi vay và chi phí hoạt động leo thang. Đây là lúc cần ưu tiên quản trị rủi ro và sàng lọc danh mục dựa trên các tiêu chí cơ bản thực thụ thay vì chạy theo các câu chuyện đầu cơ ngắn hạn.

Bạn đánh giá thế nào về mục tiêu kiểm soát lạm phát của NHNN trong nửa cuối năm 2026? Liệu chúng ta sẽ chứng kiến một đợt tăng lãi suất để kiềm chế đà tăng này? Hãy để lại ý kiến thảo luận bên dưới để cùng bóc tách các cơ hội đầu tư trong bối cảnh vĩ mô mới.

Ngọc Trâm - HO Chứng khoán Yuanta Việt Nam