Kiểm toán “bóc” loạt khoản đầu tư bết bát tại MB và PVI, hàng trăm tỷ có nguy cơ mất trắng

Báo cáo kiểm toán năm 2025 của Kiểm toán Nhà nước vừa gửi Quốc hội đã hé lộ nhiều vấn đề đáng chú ý trong hoạt động của các tổ chức tài chính – ngân hàng. Dù phần lớn đơn vị vẫn đảm bảo các chỉ tiêu an toàn và duy trì lợi nhuận, không ít khoản đầu tư lại rơi vào tình trạng kém hiệu quả, thậm chí tiềm ẩn rủi ro mất vốn.

Trong số đó, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) và PVI là hai cái tên nổi bật khi vừa ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực, vừa bị chỉ ra hàng loạt tồn tại đáng lo ngại.

Lợi nhuận cao nhưng “vết gợn” lớn

Theo kết quả kiểm toán, MB đạt lợi nhuận trước thuế hơn 28.821 tỷ đồng, với tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên vốn chủ sở hữu (ROE) đạt 21,47%. Trong khi đó, PVI ghi nhận lợi nhuận trước thuế hơn 1.133 tỷ đồng, ROE đạt 10,75%.

Tuy nhiên, phía sau các con số tích cực này, cơ quan kiểm toán cho biết cả hai đơn vị vẫn tồn tại nhiều hạn chế trong quản lý tài chính, đầu tư và hạch toán kế toán.

PVI: Hàng trăm tỷ đồng “chưa biết ngày thu hồi”

Tại PVI, Kiểm toán Nhà nước xác định nhiều khoản đầu tư không hiệu quả hoặc phải trích lập dự phòng lớn:

Khoản góp vốn 6 tỷ đồng vào doanh nghiệp bảo dưỡng công trình dầu khí không mang lại lợi nhuận suốt từ năm 2011.

Ngoài ra, một đơn vị liên quan còn gửi 120 tỷ đồng tại ngân hàng yếu kém, tiềm ẩn rủi ro thu hồi vốn.

Không chỉ dừng ở đầu tư, PVI còn bị chỉ ra các sai lệch trong nghiệp vụ bảo hiểm:

MB: Nợ rủi ro tăng mạnh, đầu tư kém hiệu quả kéo dài

Tại MB, một số vấn đề đáng chú ý tập trung ở công ty chứng khoán thành viên và công tác phân loại nợ.

Cụ thể, Công ty CP Chứng khoán MB đang nắm giữ 6 khoản đầu tư cổ phiếu chưa niêm yết với tổng giá trị 117 tỷ đồng, phát sinh từ trước thời điểm tái cấu trúc năm 2012. Các doanh nghiệp này đều hoạt động kém hiệu quả, thậm chí có đơn vị không thể liên lạc hoặc thiếu minh bạch thông tin.

Về hạch toán kế toán, MB ghi nhận:

Chi ngoài quỹ lương cho y tế cán bộ nhân viên hơn 23 tỷ đồng, không đúng quy định nội bộ.

Đáng chú ý, cơ cấu nợ của ngân hàng có dấu hiệu xấu đi: Giảm dư nợ nhóm 1 (nợ đủ tiêu chuẩn) hơn 116 tỷ đồng.

Giảm nhóm 2 và nhóm 4, nhưng lại tăng: Nhóm 3 (nợ dưới tiêu chuẩn) hơn 68 tỷ đồng. Nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) hơn 192 tỷ đồng.

Điều này cho thấy áp lực chất lượng tín dụng đang gia tăng.

Bức tranh chung: Tín dụng tăng, rủi ro cũng tăng

Báo cáo kiểm toán cũng chỉ ra bức tranh rộng hơn của hệ thống tài chính. Năm 2024, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, góp phần kiểm soát lạm phát và đảm bảo thanh khoản.

Tuy nhiên, một số vấn đề vẫn tồn tại:

Đáng chú ý, tín dụng đầu tư phát triển của Ngân hàng Phát triển Việt Nam tăng trưởng âm 4,5%, không đạt chỉ tiêu đề ra.

Cảnh báo từ kiểm toán

Những phát hiện từ Kiểm toán Nhà nước cho thấy, dù hệ thống tài chính – ngân hàng vẫn duy trì tăng trưởng và lợi nhuận, các rủi ro tiềm ẩn trong đầu tư, tín dụng và quản trị vẫn hiện hữu.

Việc nhiều khoản đầu tư “chôn vốn”, sai lệch trong hạch toán hay gia tăng nợ xấu là những tín hiệu cần được kiểm soát chặt chẽ, nhằm đảm bảo sự an toàn và bền vững của toàn hệ thống trong thời gian tới.