Không phải cổ phiếu dầu khí nào cũng “ăn theo” giá dầu

Trong khi một số doanh nghiệp khai thác, dịch vụ dầu khí và vận tải có triển vọng tích cực, nhóm kinh doanh xăng dầu lại đối mặt rủi ro nếu giá dầu duy trì ở mức cao quá lâu.

Giá dầu thô thế giới chạm ngưỡng 100 USD/thùng sau những biến động tại Trung Đông, kích hoạt làn sóng tăng trưởng cho nhóm cổ phiếu năng lượng. Tuy nhiên, đằng sau "sắc xanh" lan tỏa là sự phân hóa khốc liệt: kẻ hưởng lợi trực tiếp, người chịu áp lực kép.

Sau các cuộc không kích tại Trung Đông, giá dầu đã tăng khoảng 50%, lên khoảng 109 USD/thùng tính đến ngày 9/3/2026. Theo đánh giá của các chuyên gia, đà tăng chủ yếu xuất phát từ rủi ro gián đoạn vận chuyển dầu tại các điểm nghẽn chiến lược, thay vì thiếu hụt nguồn cung thực tế.

Một trong những khu vực nhạy cảm nhất là eo biển Hormuz, nơi trung chuyển phần lớn dầu mỏ toàn cầu. Ước tính nếu khu vực này bị phong tỏa, nguồn cung dầu có thể giảm khoảng 8–10 triệu thùng/ngày, tương đương 8–10% nguồn cung toàn cầu.

Dù vậy, dữ liệu lịch sử cho thấy các gián đoạn tại eo biển Hormuz thường kéo dài khoảng 30–45 ngày, sau đó nguồn cung dần được điều chỉnh và giá dầu có xu hướng hạ nhiệt.

Không phải cổ phiếu dầu khí nào cũng “ăn theo” giá dầu

Nhiều cổ phiếu dầu khí được hưởng lợi

Diễn biến giá dầu tăng nhanh chóng phản ánh lên thị trường chứng khoán, khiến nhóm cổ phiếu dầu khí trở nên sôi động.

Theo đánh giá của các chuyên gia, PVS là cổ phiếu được lựa chọn hàng đầu trong ngành. Bên cạnh đó, một số mã được cho là hưởng lợi trực tiếp từ diễn biến giá dầu gồm BSR, PVD, PVT, DPM và DCM.

Trong đó, GAS, PVS và PVD có thể hưởng lợi ở mức vừa phải khi giá dầu cao giúp cải thiện giá bán khí và thúc đẩy hoạt động thăm dò, khoan dầu trong trung hạn.

Đối với BSR, doanh nghiệp có thể ghi nhận lợi nhuận tích cực nhờ chênh lệch giá sản phẩm lọc dầu và lợi nhuận từ tồn kho khi giá dầu tăng.

Trong khi đó, PVT được kỳ vọng hưởng lợi từ việc giá cước vận tải dầu tăng mạnh khi các tuyến vận chuyển phải thay đổi hành trình để tránh khu vực xung đột.

Ngoài ra, nhóm phân bón như DPM và DCM cũng được đánh giá hưởng lợi gián tiếp khi giá urê quốc tế tăng mạnh do nguy cơ gián đoạn nguồn cung từ Iran – quốc gia chiếm khoảng 10% thương mại xuất khẩu urê toàn cầu.

Không phải cổ phiếu dầu khí nào cũng tích cực

Ở chiều ngược lại, nhóm doanh nghiệp phân phối xăng dầu như PLX và OIL được đánh giá ở mức trung lập trong ngắn hạn. Giá dầu cao có thể giúp cải thiện kết quả kinh doanh trong quý đầu năm nhờ nguồn hàng tồn kho giá thấp.

Tuy nhiên, nếu giá dầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài, nhóm này có thể chịu áp lực do giá bán lẻ trong nước vẫn chịu sự điều tiết, trong khi chi phí đầu vào tăng nhanh.

Ngoài ra, giá nhiên liệu tăng cũng có thể tác động tiêu cực nhẹ tới một số doanh nghiệp điện như NT2, POW, QTP và PPC, khi chi phí đầu vào cao có thể khiến mức độ huy động phát điện giảm.