Khôi phục dòng vốn ngoại: Cần những yếu tố thúc đẩy mới

Việt Nam cần xác định những yếu tố then chốt để thu hút lại dòng vốn ngoại, xây dựng môi trường kinh doanh tin cậy và đáp ứng kỳ vọng của các nhà đầu tư. Việc cải thiện chính sách, tăng cường hỗ trợ và tạo ra những điều kiện thuận lợi sẽ là yếu tố quyết định để khôi phục niềm tin và mời gọi các nguồn vốn quốc tế quay lại.

Liên tục bán ròng của nhà đầu tư ngoại

Theo báo cáo từ Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), dòng vốn ngoại đã liên tục bán ròng trong suốt năm 2024, đánh dấu tháng thứ 13 liên tiếp khối này rút khỏi thị trường chứng khoán Việt Nam (TTCK). Tính từ đầu năm 2023, tổng giá trị bán ròng của khối ngoại đã lên tới 5 tỷ USD (khoảng 128.400 tỷ đồng), mức cao chưa từng thấy trong lịch sử.

Đặc biệt, từ đầu năm 2025 cho đến trước phiên giao dịch ngày 10/2, khối ngoại đã bán ròng gần 11.000 tỷ đồng, trong đó sàn HOSE chiếm hơn 10.700 tỷ đồng. So với cùng kỳ năm ngoái, khi khối ngoại chỉ bán ròng khoảng 300 tỷ đồng, sự gia tăng mạnh mẽ trong áp lực bán ròng này cho thấy dòng vốn quốc tế đang tiếp tục giảm sút.

Điều đáng chú ý là các cổ phiếu bluechip đang là mục tiêu bán ròng mạnh mẽ của nhà đầu tư ngoại. FPT dẫn đầu với giá trị bán ròng gần 2.200 tỷ đồng, theo sau là VIC (Vingroup) với hơn 2.000 tỷ đồng. Vinamilk (VNM) và Masan (MSN) cũng ghi nhận mức bán ròng gần 970 tỷ đồng và 860 tỷ đồng, trong khi các mã STB, SSI, FRT, MWG đều bị bán ròng trên 400 tỷ đồng trong hơn một tháng qua.

Dù vậy, VDSC nhận định Việt Nam vẫn duy trì tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ trong khi nhiều quốc gia khác đối mặt với dấu hiệu suy giảm. VN-Index hiện chỉ đứng sau Hàn Quốc và Philippines, chứng tỏ sức hấp dẫn của thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn vượt trội so với các thị trường khác. Do đó, thị trường vẫn có tiềm năng thu hút dòng vốn toàn cầu, đặc biệt khi có tác động tích cực từ việc nâng hạng thị trường.

Các chuyên gia từ Công ty cổ phần Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HSC) cũng dự báo, dòng vốn ngoại có thể quay trở lại mạnh mẽ vào nửa cuối năm 2025 khi nền kinh tế thế giới, đặc biệt là các quốc gia lớn như Mỹ và châu Âu, ổn định trở lại.

Cần động lực mới để thu hút dòng vốn ngoại

Việc rút vốn dài hạn từ các nhà đầu tư ngoại đòi hỏi Việt Nam phải tìm ra những yếu tố mới để khôi phục dòng vốn quốc tế. Ông Phan Dũng Khánh, Giám đốc Tư vấn đầu tư Maybank Investment Bank, cho rằng việc nâng hạng thị trường sẽ là yếu tố quan trọng để thu hút dòng vốn ngoại. Nếu đạt được mục tiêu này, Việt Nam sẽ thu hút được nguồn vốn mạnh mẽ hơn và tạo ra hiệu ứng lan tỏa tích cực đối với cả nhà đầu tư trong nước.

Cũng theo ông Khánh, để thu hút dòng vốn bền vững, cấu trúc thị trường cần thay đổi. Hiện nay, các ngành tài chính, ngân hàng, bất động sản chiếm khoảng 50% vốn hóa thị trường, trong khi các lĩnh vực công nghệ, AI, bán dẫn và năng lượng tái tạo lại đang là động lực chính thu hút vốn tại các thị trường phát triển. Ông nhận định nếu thị trường chứng khoán Việt Nam có thêm doanh nghiệp hoạt động trong các ngành này và có chính sách hỗ trợ phù hợp, thị trường sẽ hấp dẫn hơn, tạo ra những cơ hội đầu tư hấp dẫn cho nhà đầu tư ngoại.

Mặc dù tỷ lệ giao dịch của nhà đầu tư ngoại đã giảm mạnh, nhưng ảnh hưởng của dòng vốn ngoại đối với tâm lý thị trường vẫn rất lớn. Khi xu hướng mua ròng quay lại, điều này không chỉ giúp cải thiện niềm tin của nhà đầu tư, mà còn có thể kích thích dòng tiền nội tham gia mạnh mẽ hơn. Do đó, xây dựng một môi trường đầu tư minh bạch và hấp dẫn sẽ rất quan trọng trong việc thu hút lại dòng vốn ngoại, góp phần ổn định và phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam lâu dài.

Giải pháp để thu hút dòng vốn ngoại bền vững

Về triển vọng thu hút dòng vốn ngoại lâu dài, ông Khánh nhận định rằng trong năm 2025, dòng vốn quay lại có thể chỉ mang tính chất ngắn hạn. Để thu hút bền vững, Việt Nam cần có chiến lược rõ ràng hơn trong việc phát triển các ngành công nghệ cao và nâng cao chất lượng nhân lực. Hiện tại, số lượng doanh nghiệp công nghệ niêm yết còn hạn chế, làm giảm sức hấp dẫn với nhà đầu tư ngoại. Việc nâng cao chất lượng nhân lực, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ, sẽ là yếu tố quan trọng để thu hút các tập đoàn lớn.

Bên cạnh đó, Việt Nam cần đẩy mạnh chuyển đổi số trong các ngành truyền thống như thực phẩm, sản xuất, tài chính và logistics để nâng cao năng lực cạnh tranh. Việc hợp tác với các tập đoàn lớn và các quốc gia có nền công nghệ phát triển sẽ giúp thị trường tiếp cận được nguồn vốn và công nghệ tiên tiến.

Ông Lê Việt Hùng, Trưởng phòng Tư vấn đầu tư, Công ty cổ phần Chứng khoán VPS, cũng cho rằng Việt Nam cần thực hiện những cải cách quan trọng để tăng sức hấp dẫn đối với dòng vốn ngoại. Cụ thể, cần cải thiện chất lượng doanh nghiệp niêm yết, nâng cao tính minh bạch trong công bố thông tin và giám sát thị trường chặt chẽ hơn để đảm bảo công bằng, bền vững.

Ngoài ra, việc cải thiện cơ sở hạ tầng thị trường, bao gồm triển khai hệ thống giao dịch mới và nâng cao khả năng kết nối với các thị trường quốc tế, sẽ giúp đơn giản hóa thủ tục đầu tư cho khối ngoại. Những cải cách này không chỉ giúp thị trường chứng khoán Việt Nam trở nên chuyên nghiệp hơn mà còn tạo niềm tin vững chắc cho nhà đầu tư nước ngoài, góp phần thu hút dòng vốn dài hạn và thúc đẩy phát triển bền vững.