Khi nào khối ngoại ngừng bán?

Khoảng trống rút vốn từ các quỹ cận biên và các thuật toán định lượng (Quantitative Trading) có thể được bù đắp bởi 1 - 2 tỷ USD từ các quỹ ETF thụ động ngay khi Việt Nam chính thức bước vào danh mục thị trường mới nổi của FTSE Russell.

Tại chương trình Data Talk | The Catalyst, các chuyên gia nhận định xu hướng bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài nhiều khả năng chưa kết thúc trong ngắn hạn, dù thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước cơ hội được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp.

Theo ông Nguyễn Anh Khoa, Giám đốc Phân tích Chứng khoán Agribank, dòng vốn ngoại chịu ảnh hưởng bởi nhiều nhóm nhà đầu tư với chiến lược khác nhau, đặc biệt là các quỹ đầu tư định lượng. Những quỹ này chủ yếu phân bổ vốn theo thuật toán và hiệu quả tương đối giữa các thị trường thay vì dựa vào định giá doanh nghiệp.

Nếu Mỹ và các thị trường phát triển tiếp tục duy trì mức sinh lời hấp dẫn hoặc Fed giữ chính sách tiền tệ thắt chặt, dòng vốn quốc tế vẫn có xu hướng ưu tiên các thị trường này thay vì quay trở lại các thị trường cận biên và mới nổi như Việt Nam.

Một yếu tố khác là dòng tiền đầu cơ toàn cầu vẫn chưa có dấu hiệu cải thiện rõ rệt. Theo chuyên gia, diễn biến của Bitcoin và các tài sản rủi ro phản ánh tâm lý phòng thủ của dòng vốn, khiến thanh khoản trên nhiều thị trường tài chính, trong đó có chứng khoán Việt Nam, vẫn tương đối trầm lắng.

Nâng hạng là chất xúc tác nhưng chưa phải "đũa thần"

Ở góc nhìn tích cực hơn, ông Nguyễn Thành Trung, CEO FinSuccess, cho rằng cơ hội nâng hạng thị trường trong tháng 9 vẫn là chất xúc tác quan trọng đối với dòng vốn ngoại.

Theo nhiều tổ chức phân tích, nếu Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng, các quỹ ETF có thể giải ngân khoảng 1-2 tỷ USD, trong khi các quỹ chủ động có thể phân bổ thêm vốn nếu triển vọng thị trường tiếp tục cải thiện.

Đáng chú ý, tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường chứng khoán Việt Nam hiện chỉ còn khoảng 12%, mức thấp nhất trong nhiều năm. Nếu loại trừ các cổ đông chiến lược tại một số doanh nghiệp lớn, tỷ trọng nắm giữ của các quỹ chủ động chỉ còn khoảng 6-7%. Điều này đồng nghĩa dư địa bán ròng đang dần thu hẹp, trong khi áp lực giải ngân có thể gia tăng khi các điều kiện thuận lợi xuất hiện.

Bên cạnh đó, triển vọng Fed giảm bớt lập trường "diều hâu" sau khi giá dầu hạ nhiệt cũng được xem là yếu tố hỗ trợ dòng vốn toàn cầu quay trở lại các thị trường mới nổi trong thời gian tới.

Nhóm ngành nào hưởng lợi?

Nếu dòng vốn ngoại cải thiện, nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn nhiều khả năng sẽ là đối tượng hưởng lợi đầu tiên, đặc biệt là ngân hàng, chứng khoán, bất động sản khu công nghiệp và các doanh nghiệp đầu ngành có tỷ lệ sở hữu nước ngoài còn dư địa.

Thanh khoản thị trường cũng có thể được cải thiện khi lực cầu từ các quỹ ETF và quỹ chủ động gia tăng, tạo hiệu ứng lan tỏa sang các nhóm cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt.

Dù vậy, giới phân tích cho rằng việc đảo chiều của dòng vốn ngoại sẽ khó diễn ra chỉ nhờ một yếu tố riêng lẻ. Sự kết hợp giữa nâng hạng thị trường, chính sách lãi suất toàn cầu, ổn định địa chính trị và tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp mới là những điều kiện quyết định giúp khối ngoại quay lại trạng thái mua ròng bền vững.