#Tài chính

24HMONEY đã kiểm duyệt

Khi giấc mơ an cư trở thành gánh nặng

Chỉ trong nửa năm, mặt bằng lãi suất cho vay mua nhà đã nhảy vọt từ mức 6-7% lên ngưỡng 13-14%/năm. Sự đảo chiều chóng vánh này đang đẩy người mua nhà vào thế "kẹt tiền", đồng thời đặt các doanh nghiệp bất động sản trước rủi ro tài chính kép.

Khoảng nửa năm trước, khi tìm hiểu vay mua nhà, chị Phương Linh (31 tuổi, TP.HCM) được tư vấn lãi suất chỉ khoảng 6,5-7%/năm, thậm chí có gói cố định 5,5% trong 3 năm dành cho khách hàng dưới 35 tuổi.

Tuy nhiên, do vốn tự có còn hạn chế, chị chưa quyết định vay.

Đến đầu năm nay, khi gia đình quay lại kế hoạch mua nhà, mức lãi suất đã thay đổi đáng kể. Theo tư vấn mới nhất, lãi suất vay mua nhà tại BIDV hiện dao động 10,5-12%/năm trong 18-24 tháng đầu, tùy hồ sơ và điểm tín dụng.

“Với mức lãi trên 10% như hiện nay, áp lực trả nợ hàng tháng sẽ rất lớn”, chị Linh cho biết và cho biết gia đình đang phải cân nhắc lại kế hoạch.

Không chỉ BIDV, nhiều ngân hàng khác cũng điều chỉnh lãi suất theo hướng tăng.

Tại ACB, chị Minh Anh (28 tuổi) vay mua căn hộ từ tháng 8/2025 với lãi suất cố định 7%/năm trong 2 năm. Tuy nhiên chỉ sau vài tháng, các gói vay lần lượt tăng lên 8,3%, 8,5% rồi vượt 10%/năm. Hiện lãi suất cố định 12 tháng ở mức 9,8%, còn gói 2 năm khoảng 10,8%/năm.

“Nhìn lãi suất tăng nhanh cũng giật mình. May là trước đó đã chuẩn bị tài chính, nếu vay nhiều hơn có khi không kham nổi”, chị nói.

Thực tế, mặt bằng lãi suất vay mua nhà tại nhiều ngân hàng đã tăng mạnh so với cùng kỳ năm ngoái.

Tại Vietcombank, lãi suất vay mua nhà hiện từ 9,6%/năm, trong khi cùng kỳ năm ngoái chỉ khoảng 6-7%/năm.

VietinBank cũng nâng lãi suất cố định 24 tháng lên trên 12%/năm.

Ở khối ngân hàng tư nhân, MB Bank phổ biến mức 9-9,5%, VIB khoảng 9,9-12%, còn Techcombank dao động 8,5-9,5% cho kỳ cố định ngắn hạn.

Theo ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, tốc độ tăng lãi suất trong vài tháng qua là rất nhanh.

“Chỉ 4-5 tháng trước, nhiều ngân hàng còn áp dụng mức cố định 2 năm khoảng 6,5%. Nay mặt bằng đã lần lượt tăng qua các mốc 7%, 8%, 9% và hiện phổ biến quanh 13-14%/năm”, ông cho biết.

Người mua nhà và doanh nghiệp cùng chịu áp lực

Theo Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), lãi suất tăng đang tác động rõ rệt đến thanh khoản thị trường. Người mua nhà, đặc biệt nhóm sử dụng vốn vay, buộc phải thận trọng hơn với kế hoạch tài chính. Trong khi đó, nhà đầu tư cũng dè dặt vì chi phí vốn tăng nhanh.

Ông Võ Hồng Thắng phân tích: với lãi suất 14%/năm, khoản vay 1 tỷ đồng tạo áp lực trả lãi tương đương khoản vay 2 tỷ đồng khi lãi suất chỉ 6,5% trước đây. Dù dư nợ không đổi, nghĩa vụ tài chính thực tế gần như tăng gấp đôi.

Dữ liệu từ DKRA cho thấy từ cuối năm ngoái, khi lãi suất bắt đầu tăng, lượng booking và giao dịch trên thị trường đã giảm mạnh, chỉ còn 30-35% so với trước, tức giảm tới 65-70%.

Lãi suất cao cũng khiến doanh nghiệp bất động sản đối mặt với rủi ro “kép”. Một mặt chi phí tài chính cho các dự án tăng lên, mặt khác sức mua thị trường suy yếu do người dân khó tiếp cận vốn vay.

Trong bối cảnh kênh trái phiếu doanh nghiệp chưa phục hồi hoàn toàn và lượng trái phiếu đáo hạn vẫn lớn, nhiều doanh nghiệp buộc phải xoay xở dòng tiền bằng cách bán bớt quỹ đất, giãn tiến độ thi công hoặc đàm phán kéo dài thời hạn thanh toán.

Đối với các dự án chuẩn bị mở bán, chủ đầu tư cũng phải điều chỉnh chính sách bán hàng.

“Trước đây hầu hết dự án hỗ trợ ân hạn nợ gốc và lãi suất. Nhưng khi lãi suất tăng cao, nếu tiếp tục hỗ trợ toàn bộ như trước, giá bán có thể phải tăng thêm 10-20%, vượt khả năng chi trả của thị trường”, ông Thắng cho biết.

Triển vọng thị trường

Theo VARS, nếu mặt bằng lãi suất cao kéo dài, khả năng mở rộng quỹ đất và triển khai dự án mới sẽ suy giảm. Nhiều doanh nghiệp có xu hướng trì hoãn đầu tư để hạn chế rủi ro chi phí vốn.

Đại diện DKRA nhận định khả năng giảm lãi suất trong ngắn hạn không cao do chính sách tín dụng vẫn ưu tiên dòng vốn cho sản xuất - kinh doanh.

Tuy vậy, nếu điều kiện vĩ mô thuận lợi, lãi suất có thể bắt đầu hạ nhiệt từ đầu quý III, qua đó giúp thị trường bất động sản cải thiện thanh khoản.