IPO không còn là “cửa duy nhất” của Golden Gate?

Việc Golden Gate tạm dừng kế hoạch IPO và được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước thu hồi tư cách công ty đại chúng diễn ra trong bối cảnh các quỹ private equity (PE) tại Việt Nam và Đông Nam Á ngày càng thực dụng hơn với bài toán thoái vốn.

Với doanh thu 7.690 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 214 tỷ đồng trong năm 2025, Golden Gate vẫn duy trì tăng trưởng. Tuy nhiên, câu chuyện quan trọng với cổ đông tài chính không chỉ là đưa doanh nghiệp lên sàn, mà còn là khả năng hiện thực hóa giá trị khoản đầu tư.

IPO không còn là “cửa duy nhất” của Golden Gate?

Cuối tháng 7, việc Golden Gate bị thu hồi tư cách công ty đại chúng một lần nữa đặt dấu hỏi về kế hoạch IPO vốn được doanh nghiệp theo đuổi trong nhiều năm.

Golden Gate cho biết đây là vấn đề thủ tục và doanh nghiệp vẫn duy trì định hướng tiếp cận thị trường vốn trong dài hạn. Công ty đã chủ động trì hoãn việc đăng ký chứng khoán và niêm yết trên HoSE để tiếp tục hoàn thiện phương án IPO, đồng thời chờ điều kiện thị trường phù hợp hơn.

Theo ông Nguyễn Đắc Huân, Chuyên viên Cấp cao về Thu xếp Vốn và Quan hệ Nhà đầu tư tại Rocket Equities, một thương vụ IPO chỉ thực sự tạo giá trị khi vừa huy động được vốn ở mức định giá phù hợp, vừa tạo thanh khoản cho cổ đông hiện hữu.

Nếu một doanh nghiệp lên sàn nhưng thanh khoản thấp hoặc cổ đông lớn khó bán cổ phần, IPO có thể hoàn thành về mặt thủ tục nhưng chưa giải quyết được bài toán thoái vốn.

Golden Gate vì vậy có thể lựa chọn tiếp tục cải thiện hiệu quả kinh doanh, dòng tiền và phân phối lợi nhuận trước khi quay lại thị trường vốn.

Kết quả kinh doanh tạo thêm dư địa

Số liệu năm 2025 cho thấy Golden Gate vẫn đang mở rộng quy mô. Doanh thu hợp nhất đạt 7.690 tỷ đồng, tăng 15,9% so với năm trước. EBITDA đạt 731 tỷ đồng, tăng 31%, trong khi lợi nhuận sau thuế tăng hơn gấp đôi lên 214 tỷ đồng.

Cổ đông cũng đã thông qua kế hoạch trả cổ tức tiền mặt 8.200 đồng/cổ phiếu và nâng vốn điều lệ lên hơn 1.000 tỷ đồng.

Một điểm đáng chú ý là Golden Gate từng có giao dịch thoái vốn mà không cần IPO. Năm 2022, hai pháp nhân đầu tư liên quan đến Temasek cùng Periwinkle Pte Ltd mua gần 36% vốn doanh nghiệp. Giá trị giao dịch được ước tính khoảng 5.200 tỷ đồng, tương đương 234 triệu USD, hàm ý định giá vốn chủ sở hữu khoảng 650 triệu USD.

Điều này cho thấy chuyển nhượng thứ cấp có thể trở thành một phương án hiện thực hóa khoản đầu tư song song với IPO.

PE Đông Nam Á cũng đang đổi cách thoái vốn

Xu hướng này không chỉ xuất hiện tại Việt Nam. Theo DealStreetAsia, năm 2025 có 9 doanh nghiệp được PE hậu thuẫn IPO tại Đông Nam Á, huy động khoảng 1,39 tỷ USD, cao nhất kể từ năm 2020.

Tuy nhiên, giao dịch thứ cấp mới là điểm đáng chú ý hơn. Khu vực ghi nhận 35 thương vụ thoái vốn thứ cấp trong năm 2025, mức cao nhất kể từ năm 2020, với tổng giá trị công bố 3,21 tỷ USD.

Điều này phản ánh sự thay đổi trong ưu tiên của các quỹ: thay vì chỉ chờ một thương vụ IPO với định giá cao, khả năng hoàn tất thoái vốn đang trở thành yếu tố quan trọng hơn.

Tại Việt Nam, thị trường IPO bắt đầu có dấu hiệu phục hồi từ năm 2025 nhưng nhiều doanh nghiệp được PE hậu thuẫn vẫn chưa đạt quy mô hoặc mức định giá mà cổ đông kỳ vọng.

Với các quỹ có thời hạn đầu tư xác định, việc trì hoãn IPO khiến những phương án khác như bán cho nhà đầu tư chiến lược, chuyển nhượng thứ cấp, tái cấu trúc vốn hoặc thu hồi vốn qua cổ tức trở nên đáng chú ý hơn.

Golden Gate vì vậy không nhất thiết đang “rời bỏ” thị trường vốn. Câu chuyện phía sau có thể đơn giản hơn: IPO vẫn là một lựa chọn, nhưng không còn là lựa chọn duy nhất để biến giá trị doanh nghiệp thành tiền mặt.