#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Giá dầu tăng vọt làm dấy lên lo ngại về suy thoái và lạm phát toàn cầu

Giá dầu thô toàn cầu bùng nổ sau những diễn biến nghiêm trọng ở Trung Đông. Vào phiên thứ Hai tuần này, hợp đồng dầu Brent tương lai đã có lúc tăng hơn 30% lên đỉnh 119,50 USD/thùng (cao nhất kể từ giữa năm 2022) trước khi hạ nhiệt nhẹ sau khi tờ Financial Times đưa tin G7 sẽ họp khẩn bàn phương án giải phóng dầu dự trữ của IEA để bình ổn thị trường. Các hợp đồng dầu thô kỳ hạn chốt phiên vẫn tăng khoảng 16–17%, với Brent quanh 108–110 USD (WTI khoảng 105 USD)

Dầu thô WTI kỳ hạn tháng 4

Theo Financial Times, G7 sẽ họp khẩn vào sáng thứ Hai (giờ New York) bàn khả năng giải phóng chung 300–400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ khẩn cấp của 32 nước thành viên IEA (khoảng 25–30% tổng dự trữ 1,2 tỷ thùng). Ít nhất ba thành viên G7, trong đó có Mỹ, ủng hộ biện pháp này. Tin tức về kế hoạch này đã tạm kìm hãm đà tăng giá dầu vào cuối phiên giao dịch thứ Hai. Trước đó, Bloomberg cũng đưa tin Aramco (Saudi Arabia) đang mở đấu thầu cung cấp dầu thô gấp – một dấu hiệu Riyadh tìm cách bơm dầu nhanh vào thị trường để bù đắp thiếu hụt

Tắc nghẽn tại Eo biển Hormuz và cắt giảm sản lượng Trung Đông

Cuộc khủng hoảng bắt nguồn từ cuộc chiến lan rộng ở Trung Đông: Mỹ và Israel mở các cuộc không kích nhằm vào Iran, và Tehran đáp trả bằng tên lửa-drone vào các cơ sở năng lượng của các nước vùng Vịnh. Hàng loạt tàu chở dầu đã bị nhắm bắn, khiến lưu thông qua Eo biển Hormuz bị tê liệt gần như hoàn toàn. Điều này là tín hiệu “gián đoạn nguồn cung dầu và khí lớn nhất trong nhiều thập kỷ” – Hormuz vốn vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô và khí hóa lỏng (LNG) toàn cầu. Hàng trăm tàu chở dầu và khí đang mắc kẹt quanh các cảng dầu lớn ở UAE, không thể tiếp tục hành trình giao hàng sang châu Á và châu Âu.

Trong khi đó, nhiều nước sản xuất dầu chủ chốt ở Trung Đông đã chủ động cắt giảm sản lượng do kho dự trữ tại chỗ sắp hết hoặc không thể đưa dầu ra xuất khẩu. Iraq (nước xuất khẩu lớn thứ hai OPEC) đã giảm hơn 1,16 triệu thùng/ngày trong vòng chỉ vài ngày để đối phó nguy cơ “không thể chuyển dầu tới tàu”. Kuwait cũng tuyên bố cắt sản lượng và áp tình trạng bất khả kháng cho nhiều chuyến hàng dầu. Các nước còn lại như UAE và Saudi Arabia dự kiến sớm cắt giảm tương tự khi kho chứa dầu đầy ắp, theo Reuters. Ở khía cạnh khí đốt, Qatar đã dừng mọi hoạt động tại cơ sở LNG lớn nhất thế giới, vốn cung cấp khoảng 20% LNG xuất khẩu toàn cầu. Hệ quả là giá khí đốt và LNG tại châu Á lập tức bùng nổ: chỉ số gas châu Á (JKM) vọt gần 69% trong phiên 4/3 lên mức cao nhất 3 năm.

Thiếu hụt nhiên liệu tinh chế: diesel, xăng bay và LNG tăng “phi mã”

Đợt gián đoạn nguồn cung dầu thô đã lập tức lan sang các sản phẩm năng lượng tinh chế, gây ra khủng hoảng thiếu hụt ở một số chủng loại nhiên liệu quan trọng. Theo phân tích của AP News, giá dầu diesel tại châu Âu đã tăng gấp đôi chỉ trong một tuần gần đây, còn giá xăng máy bay (jet fuel) tại châu Á tăng gần 200% do tâm lý hoảng loạn và cắt giảm công suất lọc. Ở Mỹ, giá xăng bán lẻ đã vọt trên ngưỡng 3 USD/gallon lần đầu tiên trong bốn năm (tăng khoảng 15% so với một tuần trước). LNG cũng đang khan hiếm: sau vụ công phá cơ sở LNG Qatar, khoảng 20% nguồn cung LNG toàn cầu bị mất ngay lập tức. Kết quả là các lô hàng LNG phải chuyển hướng từ Đại Tây Dương sang châu Á theo “arbitrage”, đẩy giá giao ngay (spot) lên cao kỷ lục. Tóm lại, cả diesel, jet fuel và khí hóa lỏng (LNG) đều đang có mức giá tăng gấp nhiều lần trong tuần qua, gây áp lực mạnh lên chi phí vận tải biển, hàng không và sản xuất công nghiệp toàn cầu.

Tác động kinh tế vĩ mô: lạm phát và triển vọng suy giảm

Đà tăng giá năng lượng đã ngay lập tức truyền sang thị trường tài chính và nền kinh tế toàn cầu, làm dấy lên nỗi lo “sốc lạm phát” và suy thoái kinh tế. Các chỉ số chứng khoán châu Á giảm sâu, Nikkei của Nhật Bản lao dốc gần 7% chỉ trong một phiên và các hợp đồng tương lai châu Âu – Mỹ cũng trong xu hướng đi xuống mạnh. Ngược lại, lợi tức trái phiếu chính phủ toàn cầu tăng vọt do nhà đầu tư chạy vào tài sản trú ẩn an toàn và tăng cược Fed có thể không hạ lãi suất sớm. Theo Reuters, Brent tăng 27% lên 117,58 USD (kỷ lục “lớn nhất kể từ năm 1988”) chỉ trong một ngày.

Cú sốc giá dầu hiện tại có thể kích thích lạm phát toàn cầu lên cao hơn và bóp méo các dự báo tăng trưởng. Trước cú sốc nguồn cung tồi tệ nhất kể từ những năm 1970, mọi con mắt đều đổ dồn vào phản ứng của Washington .

Thực tế lịch sử cho thấy chỉ cần dầu tăng 10%, lạm phát ở châu Á mới nổi đã tăng khoảng 0,7 điểm phần trăm trong mô hình của Goldman Sachs, trong khi tốc độ tăng trưởng GDP có thể giảm 0,5 điểm phần trăm do chi phí năng lượng đội lên. Tương tự, Citigroup cảnh báo nếu căng thẳng tiếp tục leo thang, kỳ vọng lạm phát có thể “tuột khỏi tầm kiểm soát” ở nhiều thị trường mới nổi vốn dễ tổn thương.

Đối với các ngân hàng trung ương, tình hình trở nên cực kỳ nhạy cảm. Fed nhiều khả năng duy trì chính sách thắt chặt lâu hơn để kiềm chế lạm phát gia tăng, trong khi ECB và các ngân hàng khác cũng sẽ cân nhắc việc tăng lãi suất sớm hơn để đối phó với cơn sốt năng lượng. Ngược lại, người tiêu dùng và doanh nghiệp trên toàn cầu sẽ phải gánh thêm chi phí nhiên liệu cao đột biến – điều đã hiện rõ trên thị trường xăng dầu bán lẻ, từ châu Âu sang châu Á. Mức tăng giá dầu kỷ lục này đang tạo ra một gánh nặng lớn, nhất là với những nền kinh tế nhập khẩu ròng năng lượng, và làm trầm trọng thêm mọi nguy cơ suy yếu kinh tế toàn cầu đang tồn tại.

Đà tăng của dầu thô đang kéo theo dầu đậu nành, do đây là nguyên liệu quan trọng trong sản xuất diesel sinh học (biodiesel). Khi giá năng lượng leo thang, nhu cầu sử dụng dầu thực vật để sản xuất nhiên liệu sinh học thường tăng, tạo mối tương quan tích cực giữa dầu thô và dầu đậu nành.

📌 Dầu đậu tương – sản phẩm được cấp phép giao dịch liên thông sàn CBOT thông qua Sở giao dịch hàng hóa Việt Nam MXV, minh bạch và hợp pháp tại Việt Nam.

Trong bối cảnh dầu thô vượt 100 USD/thùng, dầu đậu nành Chicago đang trở thành sản phẩm có thể hưởng lợi trực tiếp từ dòng tiền đầu cơ vào nhóm biofuel.

Anh/Chị quan tâm cơ hội giao dịch Dầu đậu nành, liên hệ để nhận nhận định và điểm vào lệnh chi tiết.