Giá dầu giảm sâu, ai hưởng lợi?

Giá dầu thế giới tiếp tục giảm sau khi OPEC+ quyết định nâng sản lượng tháng thứ năm liên tiếp, đưa dầu WTI lùi về vùng 68 USD/thùng. Diễn biến này giúp giảm áp lực lạm phát tại nhiều nền kinh tế nhập khẩu năng lượng, đồng thời tạo sự phân hóa rõ rệt giữa các nhóm doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán.

Trong khi nhóm vận tải, hàng không và sản xuất có cơ hội cải thiện chi phí đầu vào, các doanh nghiệp dầu khí thượng nguồn có thể chịu áp lực nếu mặt bằng giá dầu duy trì ở vùng thấp trong thời gian dài.

Thị trường dầu mỏ thế giới tiếp tục điều chỉnh trong những phiên đầu tháng 7 sau khi liên minh OPEC+ thống nhất nâng sản lượng thêm 188.000 thùng/ngày từ tháng 8/2026. Đây là tháng tăng sản lượng thứ năm liên tiếp, trong bối cảnh nguồn cung từ Trung Đông dần phục hồi và lo ngại gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz hạ nhiệt.

Kết quả, dầu WTI giao dịch quanh 68 USD/thùng, trong khi dầu Brent duy trì ở vùng 72 USD/thùng, thấp hơn đáng kể so với giai đoạn căng thẳng địa chính trị trước đó.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng lượng dầu bổ sung thực tế có thể thấp hơn hạn ngạch công bố. Nhiều thành viên OPEC+ vẫn bị hạn chế về năng lực khai thác, cơ sở hạ tầng hoặc đang thực hiện cam kết bù đắp phần sản lượng vượt hạn ngạch trong quá khứ. Vì vậy, khả năng nguồn cung tăng mạnh còn phụ thuộc vào mức độ tuân thủ của từng quốc gia.

Ở chiều cầu, OPEC đã hạ dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu toàn cầu năm 2026 xuống còn 970.000 thùng/ngày, đánh dấu lần điều chỉnh giảm thứ hai liên tiếp. Cùng với đó, nhập khẩu dầu của Trung Quốc suy yếu đã làm gia tăng lo ngại về triển vọng tiêu thụ năng lượng trong ngắn hạn.

Đối với Việt Nam và các nền kinh tế nhập khẩu năng lượng, giá dầu giảm mang lại nhiều tác động tích cực. Chi phí nhập khẩu nhiên liệu thấp hơn góp phần giảm áp lực lạm phát nhập khẩu, cải thiện cán cân thương mại và giảm nhu cầu ngoại tệ thanh toán.

Theo Cục Thống kê, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6 giảm 0,39% so với tháng trước, trong đó giá xăng dầu là một trong những yếu tố chính kéo mặt bằng giá đi xuống. Nếu xu hướng dầu dưới 70 USD/thùng được duy trì, mục tiêu kiểm soát lạm phát khoảng 4,5% trong năm sẽ có thêm dư địa hỗ trợ.

Ở góc độ doanh nghiệp niêm yết, tác động sẽ phân hóa theo từng ngành.

Nhóm hàng không, vận tải, logistics và các doanh nghiệp sản xuất sử dụng nhiều nhiên liệu có thể cải thiện biên lợi nhuận nhờ chi phí đầu vào giảm. Chi phí nhiên liệu hiện chiếm tỷ trọng đáng kể trong cơ cấu giá vốn của các doanh nghiệp này, do đó giá dầu thấp sẽ hỗ trợ hiệu quả hoạt động nếu nhu cầu vận tải vẫn duy trì tích cực.

Các doanh nghiệp dệt may, thủy sản và sản xuất xuất khẩu cũng có thể hưởng lợi gián tiếp thông qua chi phí logistics giảm, qua đó nâng cao sức cạnh tranh trong bối cảnh đơn hàng quốc tế đang phục hồi.

Ngược lại, nhóm doanh nghiệp thượng nguồn dầu khí có thể chịu áp lực khi giá dầu giảm làm ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác và khả năng triển khai các dự án mới. Trong khi đó, các doanh nghiệp dịch vụ kỹ thuật dầu khí và hạ nguồn được đánh giá ít chịu tác động hơn do phần lớn doanh thu đến từ hợp đồng dài hạn hoặc hoạt động chế biến.

Dù vậy, giá dầu giảm không hoàn toàn là tín hiệu tích cực. Nếu nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ nhu cầu tiêu thụ toàn cầu suy yếu, đặc biệt tại Trung Quốc, lợi ích về chi phí đầu vào có thể bị bù trừ bởi rủi ro giảm đơn hàng xuất khẩu và tăng trưởng thương mại chậm lại.

Trong bối cảnh đó, diễn biến của thị trường dầu mỏ thời gian tới sẽ tiếp tục phụ thuộc vào tiến độ tăng sản lượng thực tế của OPEC+, triển vọng phục hồi nhu cầu tại các nền kinh tế lớn và những biến động địa chính trị tại Trung Đông. Đây vẫn là những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến triển vọng của nhiều nhóm ngành trên thị trường chứng khoán.