#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Fed tăng lãi suất trở lại, US10Y áp sát đỉnh 19 năm: Việt Nam đứng ở đâu trong ngày nâng hạng lịch sử?

1. Thực tế thị trường: chu kỳ thắt chặt chưa kết thúc, mà đang mở màn trở lại

Nhiều người kỳ vọng Fed đã đi qua giai đoạn tăng lãi suất mạnh nhất. Thực tế lại đi ngược chiều: sau hơn ba năm giữ nguyên/giảm dần, ngày 16/9/2026 Fed đã tăng lãi suất điều hành thêm 0,25 điểm phần trăm, lên vùng 3,75–4,00% — được Chủ tịch Fed Kevin Warsh mô tả là bước đi cần thiết để đưa lạm phát trở lại mục tiêu nhanh hơn. Nguyên nhân chính: lạm phát tăng tốc từ đầu năm do ảnh hưởng của chiến sự với Iran, đẩy giá dầu và chi phí năng lượng toàn cầu lên cao.

Điều đáng chú ý là mức độ đồng thuận: quyết định được thông qua với tỷ lệ 12-0, cho thấy ngay cả các thành viên từng muốn chờ thêm cũng đã chuyển sang ủng hộ quan điểm lo ngại lạm phát. Thị trường phản ứng đúng với một chu kỳ thắt chặt mới: chứng khoán Mỹ đóng cửa giảm điểm, các cổ phiếu liên quan crypto như Circle, Robinhood, Coinbase giảm mạnh.

=> Đây không phải giai đoạn "dòng tiền quay lại tài sản rủi ro nhờ kỳ vọng Fed dừng tăng", mà là giai đoạn thị trường đang định giá lại rủi ro lạm phát quay trở lại.

2. US10Y: áp sát vùng đỉnh 19 năm, chưa có tín hiệu tạo đỉnh rõ ràng

Thứ nhất — lạm phát dịch vụ và năng lượng chưa hạ nhiệt bền vững

Core PCE — chỉ số lạm phát mà Fed ưu tiên theo dõi — đã tăng trở lại lên khoảng 3,3–3,4%, cao hơn hẳn mục tiêu 2% của Fed.

Thứ hai — áp lực tài khóa ngày càng lớn

Nợ công Mỹ đã vượt mốc 40.000 tỷ USD lần đầu tiên trong lịch sử vào tháng 8/2026, với chi phí trả lãi nợ công đang tiến gần 1.000 tỷ USD mỗi năm. Nguồn cung trái phiếu tăng liên tục buộc nhà đầu tư yêu cầu mức lợi suất cao hơn để bù đắp rủi ro, khiến US10Y khó giảm nhanh dù kinh tế có dấu hiệu chậm lại.

Thứ ba — kỳ vọng chính sách đã đảo chiều theo hướng "diều hâu" hơn

Biểu đồ dot-plot công bố tháng 9 cho thấy đa số thành viên FOMC (16/18) nghiêng về khả năng còn ít nhất một lần tăng lãi suất nữa trong năm 2026 — trái ngược với kỳ vọng ôn hòa hơn mà nhiều nhà đầu tư từng đặt cược trước đó.

=> US10Y hiện chưa cho tín hiệu tạo đỉnh rõ ràng. Đây là biến số cần theo dõi sát trong các tuần tới, thay vì mặc định rằng chu kỳ thắt chặt đã hoàn tất.

3. Việt Nam chịu tác động qua kênh tỷ giá — nhưng đang có bộ đệm rất tốt.

Chuỗi tác động vẫn đúng về nguyên lý: USD mạnh (do Fed tăng lãi suất) → chênh lệch lãi suất Mỹ – Việt Nam nới rộng → áp lực lên tỷ giá USD/VND → NHNN phải cân đối giữa ổn định tỷ giá và hỗ trợ tăng trưởng.

Hiện tỷ giá USD/VND giao dịch quanh vùng 26.200–26.400 VND/USD, tương đối ổn định so với biến động của chỉ số DXY nhờ ba yếu tố hỗ trợ:

● Xuất khẩu và dòng vốn FDI vẫn duy trì tích cực

● Nguồn kiều hối ổn định

● Dự trữ ngoại hối — theo số liệu NHNN, quy mô dự trữ ngoại hối nhà nước đạt gần 87,6 tỷ USD tính đến 18/6/2026, giảm so với mức kỷ lục hơn 111 tỷ USD đầu năm 2022 nhưng vẫn là lớp đệm quan trọng giúp ổn định thị trường ngoại hối và duy trì niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài

Trong môi trường Fed quay lại tăng lãi suất, NHNN sẽ cần linh hoạt hơn nữa: nếu thắt chặt thanh khoản quá mạnh để bảo vệ tỷ giá, lãi suất trong nước sẽ tăng theo; nếu nới lỏng quá đà để hỗ trợ tăng trưởng, tỷ giá sẽ chịu áp lực lớn hơn.

4. Hôm nay, Việt Nam chính thức bước vào nhóm Thị trường Mới nổi

Đây là tin tức thực sự quan trọng và đúng thời điểm nhất hiện nay, không mang tính "kỳ vọng" mà đã là hiện thực: kể từ hôm nay, thứ Hai 21/9/2026, FTSE Russell chính thức phân bổ cổ phiếu Việt Nam vào các rổ chỉ số toàn cầu, đưa Việt Nam từ nhóm Thị trường Cận biên (Frontier Market) lên nhóm Thị trường Mới nổi Thứ cấp (Secondary Emerging Market).

Quyết định này được FTSE Russell xác nhận từ tháng 4/2026, sau khi Việt Nam hoàn thiện khung pháp lý cho mô hình Môi giới Toàn cầu (Global Broker) và cơ chế giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước (Non-Prefunding) theo Thông tư 08/2026/TT-BTC. Việc phân bổ vào chỉ số sẽ triển khai theo nhiều giai đoạn, hoàn tất trong năm 2027 để thị trường có thời gian hấp thụ dòng vốn ngoại một cách an toàn.

Ý nghĩa của việc nâng hạng không chỉ nằm ở dòng tiền ETF mô phỏng chỉ số đổ vào ngay lập tức, mà quan trọng hơn:

● Mở rộng đáng kể khả năng tiếp cận của nhà đầu tư tổ chức quốc tế

● Tăng tỷ trọng vốn dài hạn, giảm phụ thuộc vào dòng tiền ngắn hạn dễ đảo chiều

● Cải thiện thanh khoản và giảm mức chiết khấu định giá so với các thị trường mới nổi khác trong khu vực

Đây là yếu tố nội tại giúp thị trường Việt Nam có "lớp đệm miễn dịch" nhất định trước biến động từ Fed — quan trọng hơn cả kỳ vọng US10Y giảm trong ngắn hạn.

5. Ba biến số cần theo dõi cho một chu kỳ định giá lại của VN-Index

Trong bối cảnh mới, ba điều kiện cho một giai đoạn định giá lại bền vững của thị trường Việt Nam là:

● US10Y thực sự tạo đỉnh — hiện chưa có tín hiệu này; cần theo dõi dữ liệu lạm phát Mỹ và diễn biến giá dầu, địa chính trị Trung Đông trong các tháng tới

● Tỷ giá USD/VND ổn định — giúp NHNN có thêm dư địa điều hành lãi suất trong nước

● Dòng vốn từ nâng hạng FTSE thực sự đi vào — quá trình này đã bắt đầu từ hôm nay và sẽ kéo dài đến 2027, cần theo dõi tốc độ giải ngân thực tế của các quỹ mô phỏng chỉ số

Nếu (1) và (2) chưa thuận lợi trong ngắn hạn, riêng yếu tố (3) — vốn đã chắc chắn xảy ra — vẫn là động lực có thể nâng đỡ định giá thị trường một cách tương đối độc lập với biến động lãi suất Mỹ.

6. Nhóm ngành đáng chú ý trong giai đoạn nâng hạng

● Ngân hàng và Chứng khoán: hưởng lợi trực tiếp từ dòng vốn tổ chức mới, thanh khoản thị trường cải thiện và nhu cầu mở tài khoản của nhà đầu tư nước ngoài qua mô hình Global Broker

● Các cổ phiếu vốn hóa lớn, tỷ lệ sở hữu nước ngoài còn dư địa: là nhóm được các quỹ mô phỏng chỉ số MSCI/FTSE ưu tiên phân bổ đầu tiên

● Bất động sản: hưởng lợi gián tiếp nếu NHNN duy trì được mặt bằng lãi suất trong nước hợp lý, nhưng sẽ nhạy cảm hơn nếu áp lực tỷ giá buộc chính sách tiền tệ phải thắt chặt

Tuy nhiên, yếu tố quyết định trong trung – dài hạn vẫn là tăng trưởng lợi nhuận thực và chất lượng quản trị doanh nghiệp, không chỉ là câu chuyện dòng tiền.

Kết luận

Thị trường hiện không ở giai đoạn "tiền rẻ quay lại" như nhiều kỳ vọng trước đó — Fed vừa mở lại một chu kỳ tăng lãi suất do sốc lạm phát từ địa chính trị, và US10Y vẫn đang ở vùng cao lịch sử. Đây là yếu tố rủi ro thực sự cho tài sản rủi ro toàn cầu trong ngắn hạn, kể cả với Việt Nam qua kênh tỷ giá.

Nhưng đồng thời, Việt Nam đang có một cột mốc lịch sử có thật, độc lập với Fed: chính thức được nâng hạng lên Thị trường Mới nổi Thứ cấp từ hôm nay. Đây là câu chuyện cấu trúc dài hạn, có thể giúp thị trường Việt Nam giảm bớt sự phụ thuộc vào biến động lãi suất Mỹ trong việc thu hút dòng vốn ngoại.

Bài viết mang tính chất phân tích, tổng hợp thông tin thị trường, không phải khuyến nghị đầu tư.