Đừng để bảng điện "điều khiển" bạn

VN-Index liên tục rung lắc, thanh khoản suy giảm và áp lực bán ròng của khối ngoại khiến nhiều nhà đầu tư cá nhân rơi vào trạng thái mất kiên nhẫn. Tuy nhiên, theo chuyên gia VinaCapital, biến động ngắn hạn không phản ánh đầy đủ giá trị doanh nghiệp và việc "dán mắt" vào bảng điện cả ngày chưa chắc mang lại hiệu quả đầu tư.

Lợi nhuận doanh nghiệp vẫn tăng trưởng, định giá thị trường đang ở vùng thấp trong nhiều năm, trong khi các yếu tố dài hạn như FDI, đầu tư công và nâng hạng thị trường vẫn được kỳ vọng là động lực của chứng khoán Việt Nam.

VN-Index mất gần 100 điểm trong hơn một tuần, đóng cửa quanh mốc 1.800 điểm với biến động gần 50 điểm trong phiên. Thanh khoản thị trường sụt giảm xuống khoảng 500 triệu USD/phiên, giảm mạnh so với mức 1 tỷ USD/phiên hồi đầu năm. Khối ngoại bán ròng kỷ lục lên tới 80.000 tỷ đồng chỉ trong nửa đầu năm, chuyển hướng sang các thị trường Mỹ, Đài Loan, Hàn Quốc để đón cơ hội từ AI và bán dẫn. Áp lực từ lãi suất trong nước tăng khoảng 2 điểm phần trăm từ đầu năm, đẩy lãi suất huy động tại ngân hàng lên 8-9%. Lạm phát tháng 5 chạm 5,6% trước khi hạ nhiệt xuống 4,7% tháng 6.

Doanh nghiệp trên sàn HoSE ghi nhận lợi nhuận tăng 37% quý I và ước tính quý II tăng 15-20% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, nếu loại trừ nhóm Vingroup, VN-Index gần như giảm khoảng 5% từ đầu năm. Định giá P/E dự phóng của thị trường Việt Nam năm nay chỉ khoảng 9,3 lần, tiệm cận các giai đoạn được định giá thấp nhất trong 10 năm qua. Nhiều doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt nhưng giá cổ phiếu vẫn liên tục giảm, khiến nhà đầu tư cảm thấy mua càng nhiều càng lỗ.

Những giai đoạn tâm lý nhà đầu tư yếu với thanh khoản thấp và định giá rẻ thường là cơ hội đầu tư tốt trong dài hạn. Thống kê cho thấy nếu nhà đầu tư mua vào khi thị trường càng rẻ, xác suất đạt lợi nhuận vượt trội sau 2-3 năm càng cao. Với chu kỳ đầu tư kéo dài 5-10 năm, nhà đầu tư duy trì nắm giữ dài hạn có thể đạt lợi nhuận hai con số khi quy về trung bình hàng năm. Mặt bằng giá cổ phiếu rẻ hiện tại là cơ hội để tích lũy tài sản.

Mua cổ phiếu là mua một phần của công ty, không phải giao dịch ngắn hạn. Triển vọng hoạt động của doanh nghiệp không thay đổi đáng kể từ ngày này sang ngày khác. Giá trị nội tại của doanh nghiệp cũng không thể hôm nay tăng 10% rồi ngày mai giảm 5%. Việc nhìn bảng điện liên tục không có nhiều ích lợi cho quyết định đầu tư mà còn làm tăng căng thẳng. Các quỹ đầu tư chuyên nghiệp thường chỉ quan tâm khi giá cổ phiếu quá rẻ hoặc quá đắt, hoặc khi có yếu tố làm thay đổi giá trị doanh nghiệp.

Điều quan trọng nhất là tránh để cảm xúc chi phối quyết định đầu tư. Thị trường chứng khoán luôn vận động theo chu kỳ và những giai đoạn biến động mạnh là khó tránh. Thay vì tập trung vào biến động ngắn hạn, nhà đầu tư nên kiểm tra chất lượng danh mục, ưu tiên doanh nghiệp có nền tảng tốt và triển vọng tăng trưởng rõ ràng. Duy trì kỷ luật đầu tư dài hạn là chìa khóa. Những nhà đầu tư thành công nhất không phải người dự đoán chính xác thị trường, mà là người đủ kiên nhẫn để đồng hành cùng sự tăng trưởng của nền kinh tế và doanh nghiệp theo thời gian.