Dòng vốn ngoại vẫn kỳ vọng khởi sắc nhờ nâng hạng

Mặc dù thị trường chứng khoán Việt Nam đã chính thức đạt được bước ngoặt nâng hạng, dòng vốn ngoại vẫn chưa ghi nhận sự quay trở lại mạnh mẽ mà ngược lại còn xuất hiện chuỗi bán ròng liên tiếp.

Nhìn nhận về thực trạng này, các chuyên gia kinh tế khẳng định áp lực rút vốn hiện tại chỉ mang tính chất ngắn hạn và chịu tác động lớn bởi xu hướng dịch chuyển tài sản trên quy mô toàn cầu. Về tầm nhìn dài hạn, sự kiện nâng hạng vẫn là một cột mốc lịch sử mở ra dư địa khổng lồ để thị trường nội địa tiếp cận với một thế hệ nhà đầu tư tổ chức hoàn toàn mới có quy mô nguồn vốn vượt trội hơn hẳn giai đoạn trước.

Xu hướng dịch chuyển dòng vốn toàn cầu Lý giải sâu hơn về hành vi bán ròng dồn dập của khối ngoại với giá trị vượt ngưỡng hai mươi nghìn tỷ đồng thời gian qua, TS. Trần Thăng Long, Phó Tổng Giám đốc Công ty Chứng khoán BIDV (BSC), phân tích rằng hiện tượng này xuất phát từ tâm lý phòng thủ mang tính hệ thống trên phạm vi toàn cầu. Những bất ổn địa chính trị phức tạp cùng các điều chỉnh về chính sách thuế quan từ phía Mỹ đã buộc dòng tiền quốc tế phải rút nhanh khỏi các thị trường cận biên để tìm kiếm sự an toàn tại các tài sản lưu trú có độ rủi ro thấp hơn. Bên cạnh đó, TS. Trần Thăng Long cũng chỉ ra sự thay đổi căn bản trong chiến lược phân bổ vốn khi dòng tiền toàn cầu đang ưu tiên tối đa cho các lĩnh vực công nghệ cao như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và chuyển đổi năng lượng xanh. Điều này vô hình trung biến các thị trường sở hữu nhiều tập đoàn công nghệ đầu ngành như Mỹ, Nhật Bản hay Hàn Quốc thành khối nam châm hút vốn, trong khi thị trường Việt Nam lại đang rơi vào thế bất lợi do thiếu vắng các doanh nghiệp công nghệ quy mô lớn để đón đầu xu hướng đầu tư mới.

Đồng quan điểm về sự dịch chuyển dòng vốn, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư thuộc Công ty cổ phần Chứng khoán An Bình (ABS), bổ sung thêm rằng làn sóng thoái vốn của khối ngoại thực chất đã âm ỉ diễn ra từ sau năm 2022 do những phản ứng thận trọng trước rủi ro của thị trường bất động sản nội địa. Thêm vào đó, việc mặt bằng lãi suất và lợi suất trái phiếu tại các quốc gia phát triển như Mỹ hay Nhật Bản liên tục neo giữ ở mức cao đã tạo ra lực hút mạnh mẽ khiến dòng tiền rút khỏi các thị trường mới nổi để quay về chính quốc. Ngoài ra, chuyên gia từ ABS cũng nhận định áp lực bán ròng hiện tại còn mang tính chất kỹ thuật do các quỹ chuyên đầu tư vào thị trường cận biên bắt buộc phải thực hiện cơ cấu, tất toán danh mục cổ phiếu Việt Nam để chuẩn bị cho đợt chuyển đổi chính thức của FTSE vào tháng 9 năm 2026. Do dòng vốn từ các quỹ thị trường mới nổi sẽ giải ngân theo lộ trình bốn giai đoạn kéo dài đến hết năm 2027 chứ không tham gia ngay lập tức, thị trường trong ngắn hạn sẽ phải chấp nhận một khoảng trễ dòng tiền trước khi đón nhận dòng vốn mới bùng nổ vào nửa cuối năm.

Chờ đón một lớp nhà đầu tư mới Bên cạnh các yếu tố vĩ mô, giới phân tích thẳng thắn chỉ ra những rào cản nội tại đang kìm hãm sức hút của thị trường Việt Nam, đặc biệt là tình trạng nghẽn giới hạn sở hữu nước ngoài tại các doanh nghiệp lớn và tiến trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước diễn ra quá chậm. Tuy nhiên, đánh giá về tương lai, ông Nguyễn Thế Minh vẫn duy trì góc nhìn vô cùng lạc quan khi cho rằng điều cốt lõi không phải là kỳ vọng dòng vốn cũ quay trở lại, mà là khả năng Việt Nam sẽ mở rộng cánh cửa đón nhận một lớp nhà đầu tư hoàn toàn mới sau nâng hạng. Chuyên gia của ABS nhấn mạnh rằng trước đây có rất nhiều quỹ đầu tư lớn bị ràng buộc bởi các điều khoản khắt khe là chỉ được phép giải ngân vào các thị trường mới nổi, nên khi Việt Nam chính thức chuyển cấp, chúng ta sẽ ngay lập tức tiếp cận được nhóm quỹ này với quy mô giải ngân dự kiến lớn gấp nhiều lần các quỹ thụ động. Để hiện thực hóa dòng vốn tỷ USD này, giới chuyên gia khuyến nghị cơ quan quản lý và các doanh nghiệp cần quyết liệt đẩy mạnh cải cách nền tảng, tăng tốc IPO và đưa thêm nhiều doanh nghiệp tư nhân lớn lên sàn nhằm đa dạng hóa và nâng cao chất lượng hàng hóa cho thị trường.