Định giá thấp – vì sao cổ phiếu vẫn giảm?

Trên thị trường chứng khoán, có một nghịch lý khiến nhiều nhà đầu tư đặt câu hỏi: cổ phiếu về mức định giá thấp, ai cũng thấy "rẻ", nhưng giá vẫn tiếp tục giảm và chẳng ai dám mua. Lý do nằm ở chỗ, thị trường vận hành bằng dòng tiền thực, các yếu tố cung cầu, tâm lý đám đông chứ không đơn thuần chạy theo con số định giá trên sổ sách.

Bản chất thị trường là vòng quay Tiền – Cổ phiếu (hàng) – Tiền. Khi dòng tiền dồi dào, vòng quay lớn, cổ phiếu đắt mấy vẫn tăng, vì tiền phía sau vẫn xông vào, người đến sau đỡ người đến trước. Ai cũng tin mình không phải kẻ cầm "hòn than nóng" cuối cùng. Ngược lại, khi dòng tiền cạn, cổ phiếu rẻ đến đâu vẫn giảm. Quỹ bị rút vốn, khối ngoại bán ròng, tâm lý phòng thủ bao trùm. Cổ đông lớn gồng margin, lỡ cầm cố cổ phiếu rút tiền làm dự án khác, khi thị trường quay đầu không còn lực đỡ, buộc phải bán giải chấp cưỡng bức – DIG là ví dụ điển hình. Chính những lệnh bán sống còn ấy nhấn chìm giá xuống bất chấp mọi ngưỡng định giá.

https://vietstock.vn/2026/06/gia-dinh-chu-tich-dig-tiep-tuc-bi-giai-chap-gan-19-trieu-cp-739-1452642.htm

 

Một nguyên tắc cần khắc ghi: Chứng khoán và lãi suất là kẻ thù.

Khi lãi suất thấp, NHNN bơm tiền, tiền rẻ, vay dễ, vòng quay vốn trơn tru. Ai cũng thấy tiền nhiều thanh khoản lên đến 40,000- 50,000 tỷ/ phiên.

Nhưng khi tiền đang có dấu hiệu không còn rẻ nữa. Lãi suất có dấu hiệu tăng, lạm phát, tỷ giá và áp lực từ dòng vốn ngoại xuất hiện. Ngân hàng Nhà nước đã có những động thái cố gắng duy trì như bơm tiền, bán USD, vay USD... biện pháp cuối buộc phải tăng lãi suất. Dòng tiền co lại, toàn bộ thị trường phải chiết khấu về mặt bằng định giá mới tương thích với chi phí vốn cao hơn. Giai đoạn thị trường phản ứng luôn đột ngột thị trường giảm, cổ phiếu giảm, thanh khoản sụt về luôn chỉ còn 13000- 17.000 tỷ/ phiên.

 

Tâm lý đám đông cũng góp phần khuếch đại mọi nhịp tăng giảm. Khi thị trường nóng, FOMO trỗi dậy, nhà đầu tư đổ tiền không kiểm soát. Khi thị trường quay đầu, những nhịp bắt đáy thất bại liên tiếp bào mòn niềm tin. Vòng luẩn quẩn "giá giảm – cắt lỗ – sợ hãi – không dám mua – thanh khoản cạn – giá càng giảm" cứ thế tiếp diễn, đẩy cổ phiếu xuống dưới mọi ngưỡng mà lý trí cho là hợp lý.

Lối thoát không nằm ở việc đoán đỉnh – đáy. Chu kỳ giảm cần thời gian, thường không dưới một đến hai quý. Khi nỗi chán nản lên cực điểm, những người có tư duy khác – tổ chức, dòng tiền lớn, nhà đầu tư có tiềm lực và tầm nhìn dài – mới lặng lẽ mua vào. Chỉ khi lãi suất hạ nhiệt thực sự, tín dụng khơi thông và thanh khoản cải thiện, chu kỳ mới mới bắt đầu.

Người siêu giỏi nắm bắt được khoảnh khắc giao mùa từ đông sang xuân. Kiếm ngay được lợi nhuận khủng trong thời gian ngắn hạn. Người giỏi chọn con đường khác: kiên nhẫn tích lũy mùa đông, chờ mùa xuân tăng trưởng và thu hoạch vào mùa hạ. Để làm được, phải lọc bỏ nhiễu thông tin, nhiễu định giá và nhiễu tâm lý. Nhà đầu tư kinh nghiệm thì sống được qua nhiều năm, nhiều mùa còn số còn lại bị loại bỏ.

 

Trích câu nói Sir John Templeton đã đúc kết: "Thị trường đầu cơ sinh ra trong sự ảm đạm, lớn lên bằng sự hoài nghi, phát triển nhờ sự lạc quan và chết bởi sự thỏa mãn." Cơ hội lớn nhất luôn thuộc về những ai hiểu rõ quy luật này và dám hành động ngược lại đám đông vào đúng thời khắc quyết định. Hy vọng bài viết này sẽ giúp nhà đầu tư có góc nhìn và tư duy đầu tư tốt hơn trong giai đoạn này.