Đề xuất thí điểm chứng chỉ vàng

Đại biểu Lê Hoàng Anh đề xuất thí điểm chứng chỉ vàng nhằm thêm kênh dẫn vốn cho nền kinh tế, khi người dân đang nắm giữ khoảng 500 tấn kim loại quý này.

Chiều 30/10, Quốc hội thảo luận tại hội trường về tình hình phát triển kinh tế - xã hội 2026 và kế hoạch 2027.

Ông Lê Hoàng Anh, Ủy viên chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho biết sau 9 tháng, kinh tế trong nước đạt nhiều điểm sáng giữa trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động. Cụ thể, GDP tăng 9,01%, xuất khẩu tăng 24,5%, thị trường chứng khoán được nâng hạng, thủ tục hành chính giảm hơn một nửa cả thời gian lẫn chi phí.

Tuy nhiên, ông vẫn lo ngại nền kinh tế lấy vốn từ nguồn nào để đi đường dài trong năm 2027. Theo ông, nền kinh tế hiện dựa chủ yếu vào tín dụng ngân hàng khi chiếm khoảng 155% GDP.

Trong đó, 80% vốn huy động kỳ hạn dưới 12 tháng, nhưng một nửa dư nợ là trung, dài hạn. Vì vậy, ông Hoàng Anh cho rằng "không thể đi đường dài bằng nguồn vốn ngắn hạn".

Không chỉ doanh nghiệp, ông Hoàng Anh nhìn nhận Nhà nước cũng phải đối mặt với áp lực nguồn vốn. Bởi theo dự toán 2027, tổng mức vay của ngân sách gần 1,28 triệu tỷ đồng, bằng 54% chi ngân sách trung ương, trong đó khoảng 540.000 tỷ đồng vay để trả nợ gốc. Phát hành trái phiếu Chính phủ đến cuối tháng 8 mới đạt 43% kế hoạch cả năm, lãi suất tăng. Nguồn thu từ đất - chỗ dựa lớn của đầu tư công - cũng đã chững lại, không thể bền vững.

Theo Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính, vốn có sẵn nhưng không chảy vào sản xuất. Cụ thể, tiền gửi dân cư vượt 11,2 triệu tỷ đồng, người dân còn nắm giữ khoảng 500 tấn vàng, xấp xỉ 12% GDP.

Ở chiều ngược lại, trái phiếu doanh nghiệp chỉ khoảng 11% GDP và chưa đạt mục tiêu đề ra là chiếm 20% GDP vào 2025. "Điều thiếu không phải là vốn, mà là đường dẫn vốn", ông Hoàng Anh cho hay.

Do đó, đại biểu đưa ra một số giải pháp để mở thêm kênh dẫn vốn vào nền kinh tế. Trong đó, ông Hoàng Anh đề nghị kết nối tiền tiết kiệm của người dân với doanh nghiệp qua quỹ hưu trí tự nguyện, quỹ mở. Ông cũng đề xuất nghiên cứu thí điểm chứng chỉ vàng.

Ngoài ra, ông còn đề nghị cụ thể hóa chủ trương cho vay theo dữ liệu, dòng tiền. Khi doanh nghiệp đồng ý, ngân hàng được dùng dữ liệu, hóa đơn điện tử, dữ liệu thuế, xuất nhập khẩu thay cho tài sản đảm bảo là đất đai.

Tại các kỳ họp trước đây, nhiều đại biểu Quốc hội cũng từng đề nghị nhà điều hành cần có giải pháp để "vàng không nằm im trong nhà dân", trong khi nhu cầu vốn cho sản xuất kinh doanh rất lớn.

Ngân hàng Nhà nước từng lên phương án thành lập sàn giao dịch vàng để chuyển hóa vàng thành nguồn lực cho nền kinh tế. Tuy nhiên, tại báo cáo gửi đại biểu Quốc hội đầu tháng 10, cơ quan này cho biết chưa thành lập sàn/sở giao dịch vàng trong giai đoạn hiện nay. Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện đề án theo lộ trình phù hợp.

Cũng đề cập tới nguồn vốn cho nền kinh tế, bà Trần Thị Hồng Thanh, Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình cho rằng cần chuyển trọng tâm từ huy động sang phân bổ vốn hiệu quả, bảo đảm an toàn tài chính.

Theo bà, tín dụng tăng 11,7%, cao hơn mức tăng 10,7% huy động của các nhà băng sau 9 tháng. Do tỷ lệ tín dụng trên GDP đã ở mức cao, bà đề nghị Chính phủ chỉ đạo theo dõi sát thanh khoản, chênh lệch kỳ hạn nợ và tốc độ tín dụng, công khai định kỳ các chỉ số rủi ro để có biện pháp xử lý từ sớm.

Tương tự đại biểu Hoàng Anh, bà Thanh cũng lưu ý về lâu dài, không để tín dụng tiếp tục gánh phần lớn nhu cầu vốn trung, dài hạn. Bà đề nghị tập trung phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp minh bạch, nâng cao chất lượng công bố thông tin và xếp hạng tín nhiệm.

Ở khía cạnh này, ông Trần Quốc Tuấn, Giám đốc Sở Công Thương Vĩnh Long cũng cho rằng nền kinh tế có thể tăng trưởng nhanh trong ngắn hạn nhờ vào vốn vay, nhưng tăng trưởng bền vững phải dựa vào dự án tạo ra sản phẩm, năng suất và dòng tiền.

Vì vậy, ông đề nghị nhà điều hành cần tiếp tục chỉ đạo các ngân hàng có những giải pháp hiệu quả hơn, giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa vay được vốn thuận lợi.

Tại kỳ họp, Chính phủ đã trình Quốc hội mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2027 từ 10% trở lên gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn. GDP bình quân đầu người đạt 6.100 USD. Tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) khoảng 4,5%. Kim ngạch xuất khẩu tăng 15%, nhập khẩu tăng 12%. Tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội bằng 36-38% GDP.

Theo phương án dự kiến 2027, tổng thu ngân sách nhà nước khoảng 3,33 triệu tỷ đồng, tỉ lệ huy động vào ngân sách chiếm 20,2% GDP. Tổng chi khoảng 4,07 triệu tỷ đồng.