#Chứng khoán

24HMONEY đã kiểm duyệt

Cú bẻ lái sang xe điện của "cỗ máy in tiền" VEAM

Bên cạnh tham vọng chuyển dịch sang kỷ nguyên xanh, VEAM vẫn chiều lòng cổ đông bằng mức cổ tức tiền mặt cao nhất trong vòng 4 năm qua, bất chấp việc bóng ma kiểm toán ngoại trừ tiếp tục trì hoãn tấm vé lên sàn HoSE.

Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, Tổng CTCP Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam (VEAM) đã thông qua kế hoạch doanh thu hợp nhất khoảng 4.900 tỷ đồng, tăng 10% so với năm trước. Trong khi đó, lợi nhuận sau thuế công ty mẹ dự kiến đạt 6.300 tỷ đồng, giảm khoảng 10%.

Ban lãnh đạo cho biết áp lực lợi nhuận chủ yếu đến từ sự suy giảm sản lượng tại Honda Việt Nam khi thị trường ngày càng dịch chuyển sang xe điện. Bên cạnh đó, Toyota Việt Nam cũng có kế hoạch giữ lại một phần lợi nhuận để phục vụ hoạt động tái đầu tư.

Dù lợi nhuận dự kiến đi lùi, cổ đông VEAM vẫn nhận tin vui khi doanh nghiệp thông qua mức cổ tức tiền mặt năm 2025 lên tới 5.240 đồng/cổ phiếu, tương đương tỷ lệ chi trả gần 97,4% lợi nhuận. Đây là mức cổ tức cao nhất trong 4 năm gần đây, tiếp tục khẳng định vị thế của một trong những doanh nghiệp có chính sách chia tiền mặt hấp dẫn nhất thị trường.

Năm 2026 được VEAM xác định là năm bản lề cho chiến lược phát triển giai đoạn 2026-2030. Doanh nghiệp sẽ tập trung vào ba hướng đi trọng tâm gồm củng cố các mảng kinh doanh cốt lõi, đẩy mạnh tái cơ cấu danh mục đầu tư và mở rộng hợp tác với các đối tác chiến lược trong ngành ôtô.

Một trong những kế hoạch đáng chú ý nhất là chương trình hợp tác với Toyota trong giai đoạn 2026-2029, với tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 260 triệu USD. Nguồn vốn chủ yếu được lấy từ lợi nhuận giữ lại của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, tâm điểm của chiến lược mới nằm ở tham vọng tham gia thị trường xe điện.

VEAM tiết lộ đang nghiên cứu khả năng hợp tác với một tập đoàn ôtô lớn của Trung Quốc để triển khai dự án nhà máy VEAM Auto tại Thanh Hóa. Dự án dự kiến sản xuất các dòng xe điện chở khách 5-7 chỗ, xe tải điện cùng các phương tiện phục vụ xây dựng và công nghiệp.

Động thái này cho thấy doanh nghiệp đang chuẩn bị cho làn sóng chuyển đổi năng lượng đang diễn ra mạnh mẽ trong ngành ôtô. Trong khi Honda, Toyota và Ford đều thúc đẩy chiến lược hybrid và xe xanh, VEAM cũng muốn tìm cho mình vị trí trong chuỗi giá trị mới.

Dù sở hữu nguồn tiền dồi dào và nền tảng lợi nhuận ổn định từ các liên doanh lớn, VEAM vẫn đối mặt với không ít thách thức.

Doanh nghiệp hiện tiếp tục nằm trong diện cảnh báo do các ý kiến kiểm toán ngoại trừ kéo dài nhiều năm. Một số tồn đọng lịch sử liên quan đến công nợ, hàng tồn kho và các dự án thua lỗ vẫn đang được xử lý.

Trong đó, Nhà máy Gang xốp MATEXIM tiếp tục là gánh nặng khi phát sinh chi phí khấu hao và lãi vay dù đã ngừng hoạt động từ lâu.

Những vướng mắc này cũng ảnh hưởng trực tiếp tới kế hoạch chuyển niêm yết cổ phiếu từ UPCoM sang HoSE. Ban lãnh đạo khẳng định mục tiêu chuyển sàn vẫn được duy trì, song tiến độ phụ thuộc vào việc xử lý dứt điểm các vấn đề tồn đọng, khiến khả năng hoàn thành trong ngắn hạn là không cao.

Việc bước chân vào lĩnh vực xe điện cho thấy VEAM đang tìm kiếm động lực tăng trưởng mới trong bối cảnh ngành ôtô Việt Nam bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu rộng. Thành công hay không vẫn cần thời gian kiểm chứng, nhưng rõ ràng doanh nghiệp đã bắt đầu đặt cược vào xu hướng được xem là tương lai của ngành công nghiệp ôtô.