Chứng khoán Việt “phình to” gấp 23 lần

Hơn 14 triệu tài khoản giao dịch, hàng chục doanh nghiệp tỷ USD và thanh khoản hàng chục nghìn tỷ đồng mỗi phiên cho thấy chứng khoán Việt đã bước sang một giai đoạn phát triển hoàn toàn khác.

Tháng 3/2007, VN-Index từng xác lập đỉnh 1.170,67 điểm giữa cơn sốt chứng khoán. Tuy nhiên, thị trường nhanh chóng đảo chiều, khép lại năm ở mức 927,02 điểm trước khi lao dốc xuống 315,62 điểm vào cuối năm 2008.

Gần 20 năm sau, VN-Index đóng cửa phiên 6/11/2026 tại 1.725,36 điểm, tương đương mức tăng khoảng 86% so với cuối năm 2007.

Thế nhưng, quy mô thị trường đã thay đổi hoàn toàn.

Nếu cuối năm 2007, vốn hóa cổ phiếu trên HOSE chỉ khoảng 359.000 tỷ đồng thì đến cuối tháng 10/2026, con số này đã đạt 8,42 triệu tỷ đồng, tăng hơn 23 lần và tương đương 65,53% GDP năm 2025.

Số doanh nghiệp niêm yết tăng từ 138 lên 407. Đặc biệt, HOSE hiện có 51 doanh nghiệp đạt vốn hóa trên 1 tỷ USD, trong đó 4 cái tên vượt mốc 10 tỷ USD gồm Vingroup, Vinhomes, Vietcombank và BIDV.

Thanh khoản cũng ghi nhận bước nhảy vọt. Riêng tháng 10/2026, giá trị giao dịch cổ phiếu trên HOSE đạt hơn 343.251 tỷ đồng, bình quân 15.602 tỷ đồng mỗi phiên.

Con số này vượt tổng giá trị giao dịch của tất cả các loại chứng khoán trên HOSE trong cả năm 2007, vốn chỉ gần 244.000 tỷ đồng.

14 triệu tài khoản và bài toán tăng trưởng bền vững

Sự phát triển còn thể hiện qua số lượng tài khoản chứng khoán.

Tính đến cuối tháng 10/2026, toàn thị trường ghi nhận 14,38 triệu tài khoản, tăng gần 44 lần so với hơn 327.000 tài khoản vào cuối năm 2007.

Tuy nhiên, nhà đầu tư cá nhân vẫn chiếm ưu thế áp đảo với hơn 14,35 triệu tài khoản, trong khi nhà đầu tư tổ chức chỉ có 25.591 tài khoản.

Cơ cấu này khiến thị trường tiếp tục chịu ảnh hưởng lớn từ tâm lý và dòng tiền ngắn hạn.

Đáng chú ý, dù Việt Nam đã được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, khối ngoại vẫn bán ròng hơn 23.705 tỷ đồng trên HOSE trong tháng 10/2026.

Diễn biến này cho thấy việc nâng hạng chưa đồng nghĩa dòng vốn quốc tế lập tức quay trở lại.

Đối với các doanh nghiệp niêm yết, quy mô thị trường mở rộng tạo điều kiện huy động vốn thông qua phát hành cổ phiếu, phục vụ đầu tư sản xuất, phát triển hạ tầng và mở rộng kinh doanh.

Trong khi đó, các công ty chứng khoán được hưởng lợi từ sự gia tăng số lượng tài khoản, nhu cầu môi giới, cho vay ký quỹ và quản lý tài sản. Tuy nhiên, áp lực cạnh tranh phí giao dịch, chi phí công nghệ và kiểm soát rủi ro cũng ngày càng lớn.

Vốn hóa tăng 23 lần không có nghĩa lợi nhuận nhà đầu tư tăng tương ứng, bởi quy mô còn chịu tác động từ phát hành thêm cổ phiếu và sự xuất hiện của doanh nghiệp mới.

Sau gần 20 năm, thách thức của chứng khoán Việt không còn đơn thuần là mở rộng quy mô, mà là chuyển sự tăng trưởng về lượng thành chất lượng doanh nghiệp, hiệu quả huy động vốn và sức hấp dẫn đối với dòng tiền dài hạn.