Chứng khoán vẫn "rẻ" bất chấp cơn sóng lợi nhuận bùng nổ

Bức tranh tài chính quý I/2026 vừa lộ diện với những con số tăng trưởng vượt kỳ vọng: Lợi nhuận ròng toàn thị trường tăng vọt gần 35% so với cùng kỳ. Trong bối cảnh vĩ mô khởi sắc và chính sách tiền tệ linh hoạt, định giá P/E của VN-Index đang trở nên hấp dẫn hơn bao giờ hết, mở ra cơ hội lớn cho các nhà đầu tư trước ngưỡng cửa nâng hạng thị trường.

Sự phục hồi không còn là câu chuyện riêng lẻ của các "ông lớn" trụ cột mà đã lan tỏa trên diện rộng, với sự bứt phá ngoạn mục của nhóm vốn hóa vừa và những "điểm sáng" dầu khí, bất động sản bán buôn.

Chứng khoán vẫn "rẻ" bất chấp cơn sóng lợi nhuận bùng nổ

Theo báo cáo mới công bố của Chứng khoán Thiên Việt, lợi nhuận ròng quý I/2026 của 945 doanh nghiệp niêm yết, tương đương hơn 98% vốn hóa thị trường, tăng 34,8% so với cùng kỳ năm trước. Đà phục hồi diễn ra trên diện rộng thay vì chỉ tập trung ở một vài nhóm cổ phiếu lớn.

Trong đó, khối doanh nghiệp phi tài chính tăng trưởng mạnh tới 55,2%, còn nhóm tài chính gồm ngân hàng, chứng khoán và bảo hiểm tăng 12%. Ngay cả khi loại trừ nhóm doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Vingroup, lợi nhuận toàn thị trường vẫn tăng gần 34%, cho thấy sức bật đang lan tỏa rộng hơn.

Nhóm VN30 ghi nhận mức tăng lợi nhuận 48%, nhờ đóng góp lớn từ Vinhomes, Hòa Phát và VietinBank. Đáng chú ý, nhóm vốn hóa vừa tăng tới 85,9%, dẫn đầu nhờ BSR, Novaland và PNJ.

Xét theo ngành, 18/19 nhóm ngành báo lãi tăng trưởng trong quý đầu năm. Bất động sản tiếp tục là đầu tàu khi lợi nhuận toàn ngành tăng hơn 32%, chủ yếu đến từ các thương vụ bán buôn quy mô lớn. Riêng Vinhomes ghi nhận lợi nhuận tăng đột biến 850% nhờ chuyển nhượng tại các đại dự án.

Dầu khí trở thành điểm sáng mạnh nhất thị trường khi lợi nhuận toàn ngành tăng hơn 600%. Động lực chính đến từ BSR với lợi nhuận gần 8.300 tỷ đồng, gấp gần 20 lần cùng kỳ, hưởng lợi từ giá dầu Brent leo thang và biên lợi nhuận lọc hóa dầu cải thiện mạnh trong bối cảnh xung đột Trung Đông.

Nhóm điện, nước, xăng dầu và khí đốt cũng tăng trưởng tích cực với mức tăng 38,1%. EVNGENCO3 gây chú ý khi lợi nhuận tăng hơn 650% nhờ cải thiện hiệu quả vận hành và nguồn khí đầu vào ổn định.

Ở chiều ngược lại, công nghệ thông tin là ngành duy nhất suy giảm. Saigontel hụt mạnh lợi nhuận do không còn khoản thu đột biến từ chuyển nhượng bất động sản khu công nghiệp như cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, FPT vẫn duy trì đà tăng trưởng ổn định nhờ mảng công nghệ và chuyển đổi số tại thị trường nước ngoài.

Với nhóm ngân hàng, lợi nhuận quý I đạt hơn 73.000 tỷ đồng, tăng 11,5%. Tuy nhiên, áp lực chi phí vốn bắt đầu hiện rõ khi tăng trưởng tín dụng vượt xa tốc độ huy động tiền gửi. Biên lãi ròng toàn ngành tiếp tục thu hẹp, trong khi tỷ lệ CASA giảm xuống quanh 20%.

Từ góc độ định giá, VN-Index hiện có P/E trượt 12 tháng khoảng 13,8 lần, thấp hơn mức trung bình 10 năm là 15,4 lần. Mặt bằng này cho thấy thị trường không còn quá đắt sau nhịp tăng lợi nhuận mạnh của doanh nghiệp.

Các công ty chứng khoán đánh giá triển vọng năm 2026 vẫn được hỗ trợ bởi tăng trưởng GDP tích cực, dòng vốn FDI ổn định, tiêu dùng phục hồi và chính sách tiền tệ linh hoạt hơn. Nếu lợi nhuận doanh nghiệp tiếp tục tăng khoảng 14% trong năm nay, P/E dự phóng của VN-Index có thể lùi về quanh 13 lần, giúp thị trường duy trì sức hấp dẫn tương đối.

Trong bối cảnh kỳ vọng nâng hạng vẫn hiện hữu, lợi nhuận doanh nghiệp tăng tốc đang trở thành điểm tựa quan trọng cho tâm lý nhà đầu tư sau giai đoạn thị trường biến động mạnh.