Chứng khoán thiếu lực đẩy mới

SSI Research dự báo thị trường chứng khoán sẽ đối mặt với áp lực bán gia tăng trong nửa cuối tháng 9/2026 khi dư địa tăng ngắn hạn đã thu hẹp, trong khi tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp phát đi tín hiệu giảm tốc.

SSI Research nhận định phần lớn kỳ vọng hồi phục tháng 8 đã được phản ánh, với VN-Index tăng 5,6%, dư địa tăng giá ngắn hạn hạn chế và áp lực bán có thể gia tăng trong những tuần tới.

Tháng 8 năm 2026, khối ngoại bán ròng 1,4 nghìn tỷ đồng, giảm 88,6% so với 11,9 nghìn tỷ đồng tháng 7 và là mức thấp nhất trong 5 tháng gần đây. Lực bán giảm 22% xuống 41,7 nghìn tỷ đồng trong khi giá trị mua duy trì quanh 40,4 nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên, lũy kế 8 tháng đầu năm 2026, khối ngoại vẫn bán ròng 93,6 nghìn tỷ đồng. Theo SSI Research, diễn biến này cho thấy nhịp hồi phục chủ yếu xuất phát từ việc áp lực bán giảm xuống, chứ không phải từ lực cầu mạnh hấp thụ cung trên thị trường.

VN-Index tăng 5,6% trong tháng 8 và tăng 11% so với đáy tháng 7, nhiều cổ phiếu cao hơn 15-20% từ vùng đáy cuối tháng 7. Mức phục hồi này tương đồng với biên độ 10-15% thường thấy trong một thị trường đi ngang, điều này có nghĩa dư địa tăng giá ngắn hạn không còn nhiều. Thị trường hiện giao dịch ở mức P/E 2026 khoảng 12,9 lần, hoặc 9,6 lần nếu loại trừ Vingroup. Tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp (không gồm Vingroup) được dự báo giảm tốc còn khoảng 15% trong nửa cuối năm 2026, từ mức 30% trong nửa đầu năm.

SSI Research chỉ ra rằng kể từ khi kỳ nghỉ lễ 2/9 được chuyển thành kỳ nghỉ dài ngày, VN-Index đã giảm điểm trong 3 trên 5 tháng 9 gần nhất. Tính bình quân 5 năm, chỉ số giảm 3,5% trong tháng 9. Thanh khoản trong tháng 9 theo quan sát lịch sử không thường cải thiện đáng kể so với tháng 8, do đó dòng tiền nhiều khả năng sẽ tiếp tục luân chuyển giữa các nhóm ngành thay vì tạo thành một xu hướng tăng rõ nét trên toàn thị trường. Trong bối cảnh này, SSI Research khuyến nghị ưu tiên các cổ phiếu phòng thủ.

Mặt bằng lãi suất vẫn là biến số đáng chú ý. Chênh lệch giữa tín dụng và huy động đã thu hẹp, nhưng SSI Research cho rằng lãi suất có thể vẫn duy trì ở mức cao trong ngắn hạn. Tính cả VNĐ và ngoại tệ, tín dụng vẫn tăng nhanh hơn huy động. Yếu tố bên ngoài tạo thêm áp lực khi CPI tháng 8 tăng trở lại, lợi suất trái phiếu tại các nước phát triển lên mức cao nhất trong 20-30 năm, thu hẹp dư địa giảm lãi suất của Việt Nam. Nhu cầu tín dụng thường tăng tốc vào cuối năm, nên SSI Research chưa kỳ vọng lãi suất sẽ sớm hạ nhiệt.

SSI Research nhận định diễn biến thị trường chứng khoán đang phản ánh khá rõ bức tranh vĩ mô. Việt Nam đang chuyển hóa các nguồn lực huy động thành hoạt động kinh tế, nhưng thách thức lớn hơn là biến quá trình này thành tăng năng suất lao động và tạo ra giá trị gia tăng bền vững. Mức chiết khấu định giá hiện tại có thể còn kéo dài cho đến khi xuất hiện những tín hiệu rõ ràng hơn cho thấy hoạt động kinh tế đang chuyển hóa thành một chu kỳ tăng trưởng lợi nhuận có chiều sâu.