MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Chứng khoán

24HMONEY đã kiểm duyệt

Bẻ lái ngoạn mục: Vicem vượt đáy lỗ để có lãi

Từng chìm trong khoản lỗ 40 tỷ đồng cùng kỳ năm trước, doanh nghiệp xi măng thuộc họ Vicem nay bất ngờ đảo chiều, ghi nhận lợi nhuận trong quý II/2025 – một cú ngược dòng hiếm hoi giữa bối cảnh ngành xây dựng vẫn đang “đóng băng”.

Vicem Hoàng Mai (HNX: HOM) – một trong những "người khổng lồ" của ngành xi măng Bắc Trung Bộ – vừa tạo nên một cú lội ngược dòng ấn tượng trong quý 2/2025. Từ chỗ lỗ gần 40 tỷ đồng cùng kỳ năm ngoái, doanh nghiệp này đã bất ngờ báo lãi 7,3 tỷ đồng, đưa tổng lợi nhuận 6 tháng đầu năm lên 7,88 tỷ đồng. Đây là quý kinh doanh có lợi nhuận cao nhất của HOM trong ba năm trở lại đây.

Đột phá từ chiến lược "đốt rác thay than"

Mặc dù doanh thu thuần đạt 492,7 tỷ đồng, giảm nhẹ so với cùng kỳ, lợi nhuận gộp của Vicem Hoàng Mai lại tăng gần 25% lên hơn 90,3 tỷ đồng. Theo giải trình, sự tăng trưởng này đến từ hai yếu tố then chốt. Thứ nhất, giá bán clinker tại nhà máy tăng 130.000 đồng/tấn, đóng góp 12,6 tỷ đồng lợi nhuận.

Điểm sáng nổi bật nhất, và cũng là "bí quyết" xoay chuyển cục diện, chính là việc Vicem Hoàng Mai bắt đầu sử dụng nguyên liệu thay thế (vỏ cây, dăm gỗ, chất thải rắn nhóm 1) để giảm lượng than cám trong sản xuất clinker. Sáng kiến này đã mang lại khoản lợi nhuận tăng thêm 25,3 tỷ đồng và giúp tiêu hao nhiệt giảm rõ rệt.

Việc "đốt rác thay than" tại Vicem Hoàng Mai không chỉ là một giải pháp kinh doanh, mà còn là sự hưởng ứng chủ trương của Chính phủ. Chỉ thị 28/CT-TTg (tháng 8/2024) và Hội nghị trực tuyến về tháo gỡ khó khăn cho ngành vật liệu xây dựng (tháng 6/2025) do Thủ tướng chủ trì đều nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tận dụng rác thải sinh hoạt, công nghiệp và phế thải như tro xỉ, thạch cao làm nhiên liệu, nguyên liệu thay thế để tiết giảm chi phí, tiết kiệm tài nguyên và bảo vệ môi trường. Thủ tướng Phạm Minh Chính đã khẳng định: "Đầu tư sử dụng rác thải để thay thế nhiên liệu đốt, sử dụng phế thải công nghiệp để thay thế nguyên liệu tài nguyên thiên nhiên để giảm chi phí nguyên, nhiên liệu trong sản xuất, hạ giá thành sản phẩm."

Sự chuyển đổi từ lỗ sang lãi của Vicem Hoàng Mai là minh chứng rõ ràng cho khả năng kiểm soát chi phí sản xuất và vận hành hiệu quả trong bối cảnh ngành xi măng vẫn đối mặt với áp lực dư cung và giá đầu vào biến động. Tuy nhiên, biên lợi nhuận hoạt động của HOM vẫn còn mỏng do chi phí vận hành lớn. Thêm vào đó, hai đợt điều chỉnh tăng giá điện của EVN (4,8% từ tháng 10/2024 và 4,8% từ tháng 5/2025) đã làm tăng chi phí điện bình quân, kéo giảm lợi nhuận khoảng 4,3 tỷ đồng.

Dù lợi nhuận khởi sắc, Vicem Hoàng Mai vẫn phải đối mặt với áp lực lớn về dòng tiền. Trong 6 tháng đầu năm 2025, dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh âm tới 217 tỷ đồng – gấp 5 lần mức âm của cùng kỳ. Nguyên nhân chính là sự gia tăng đột biến của khoản phải thu khách hàng (tăng gần 270 tỷ đồng) và hàng tồn kho (tăng 14 tỷ đồng). Điều này cho thấy công ty đang phải "tài trợ" cho khách hàng hoặc gặp khó khăn trong việc thu hồi công nợ.

Dòng tiền thuần toàn kỳ của HOM vẫn âm 152,7 tỷ đồng, khiến tiền và tương đương tiền cuối kỳ chỉ còn 54,2 tỷ đồng – giảm gần 4 lần so với đầu năm, trong đó tiền mặt thực tế chỉ vỏn vẹn 388 triệu đồng.

Tổng tài sản của Vicem Hoàng Mai đạt 1.486 tỷ đồng tại ngày 30/6/2025, tăng hơn 20% so với đầu năm. Tuy nhiên, các khoản phải thu ngắn hạn chiếm tới 455 tỷ đồng, tương đương hơn 30% tổng tài sản – một tỷ lệ rất cao đối với doanh nghiệp xi măng. Riêng khoản phải thu khách hàng đã lên tới 436 tỷ đồng, gần gấp 3 lần đầu năm (167 tỷ đồng).

Nợ phải trả cũng tăng mạnh từ 380 tỷ đồng lên gần 619 tỷ đồng, chủ yếu là nợ ngắn hạn (607 tỷ đồng). Trong đó, vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn là 179 tỷ đồng, gần gấp đôi đầu năm. Điều này cho thấy Vicem Hoàng Mai đang phải dùng đòn bẩy tài chính đáng kể để duy trì hoạt động sản xuất – kinh doanh và bù đắp thiếu hụt dòng tiền.

Diễn biến cổ phiếu HOM: Kỳ vọng sau báo lãi

Trên thị trường, cổ phiếu HOM của Vicem Hoàng Mai ghi nhận diễn biến sôi động trong tháng 7/2025. Từ vùng giá 4.10 đồng đầu tháng, cổ phiếu đã bật tăng mạnh, đạt đỉnh 5.40 đồng vào cuối tháng, với thanh khoản cải thiện rõ rệt. Đáng chú ý, khối ngoại đã có tín hiệu giao dịch tích cực, mua ròng mạnh tổng cộng hơn 273.000 cổ phiếu trong các phiên tăng giá, phản ánh kỳ vọng vào sự cải thiện tài chính của doanh nghiệp sau báo cáo lãi quý 2. Tuy nhiên, áp lực chốt lời đã khiến cổ phiếu có phiên giảm mạnh sau đó.

Việc Vicem Hoàng Mai chuyển mình từ lỗ sang lãi là một tín hiệu đáng mừng, đặc biệt với chiến lược "đốt rác thay than" mang tính đột phá và bền vững. Tuy nhiên, những thách thức về dòng tiền, công nợ và áp lực chi phí vẫn là bài toán lớn mà doanh nghiệp cần giải quyết để đảm bảo sự phát triển ổn định và bền vững trong dài hạn.