Bán hay giữ kim cương lúc này?

Sau những thông tin liên quan đến đường dây buôn lậu kim cương, thị trường tiếp tục chứng kiến làn sóng bán lại gia tăng trong khi nhiều doanh nghiệp siết chính sách thu mua để giảm áp lực thanh khoản. Diễn biến này không chỉ tác động đến người sở hữu kim cương mà còn đặt ra thách thức với các doanh nghiệp bán lẻ trang sức và niềm tin của người tiêu dùng.

Làn sóng rút vốn từ tài sản giá trị cao cộng hưởng với đà giảm mạnh của giá vàng miếng — bốc hơi 7 triệu đồng/lượng chỉ trong hai phiên — đang gây sức ép gay gắt lên dòng tiền ngắn hạn của các doanh nghiệp niêm yết. Sự cố này cho thấy lỗ hổng quản trị dòng tiền từ các hợp đồng cam kết mua lại và đặt ra yêu cầu cấp thiết về khung pháp lý quản lý hoạt động kinh doanh đá quý.

Sau khi cơ quan điều tra công bố hơn 3.400 viên kim cương nhập lậu với giá trị ước tính trên 500 tỷ đồng được phân phối qua SJC, tâm lý người sở hữu trở nên hoang mang. Lượng khách mang kim cương đến bán tăng đột biến, tạo áp lực thanh khoản lớn cho các doanh nghiệp. PNJ ghi nhận doanh số mua lại gấp 5 lần doanh số bán ra, buộc phải điều chỉnh chính sách. Thay vì thanh toán ngay trong ngày, khách bán kim cương cho PNJ hiện được thanh toán theo lộ trình 120 ngày. SJC cũng tăng cường thu mua nhưng với mức giá thấp hơn, làm suy yếu thêm tâm lý thị trường.

Áp lực thanh khoản cũng ảnh hưởng trực tiếp đến giá vàng. Giá vàng miếng SJC bốc hơi tổng cộng 7 triệu đồng/lượng trong hai phiên, rơi xuống vùng thấp nhất tháng 7. Dù hôm sau tăng trở lại ở mức 137,5-141,5 triệu đồng/lượng, người mua vàng vẫn lỗ 10 triệu đồng/lượng chỉ sau một tuần. Tình trạng này phản ánh sự hoảng loạn của thị trường và sự không chắc chắn về triển vọng ngành kim cương, vàng bạc trang sức.

Hội Bảo vệ Người tiêu dùng khuyến nghị rà soát và lưu giữ đầy đủ hồ sơ giao dịch: hợp đồng, hóa đơn, phiếu bảo hành, chứng chỉ kiểm định, và toàn bộ thư từ trao đổi. Người tiêu dùng nên chủ động liên hệ doanh nghiệp bằng văn bản để yêu cầu thực hiện cam kết. Nếu doanh nghiệp không phản hồi hoặc vi phạm pháp luật, có thể gửi đơn đến cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội bảo vệ quyền lợi, hoặc khởi kiện tại tòa án. Trường hợp doanh nghiệp giải thể hay phá sản, khách hàng phải chủ động đăng ký là chủ nợ để bảo vệ quyền lợi.

Luật sư Lê Thị Thùy Trang nhận định cần thiết lập khung pháp lý riêng cho hoạt động kinh doanh đá quý, kim cương, vàng bạc có cam kết mua lại. Khung pháp lý nên bao gồm: yêu cầu công khai tỷ lệ dự trữ tiền mặt tương ứng với tổng giá trị cam kết; giới hạn tỷ lệ doanh thu bán hàng kèm cam kết mua lại trên tổng doanh thu; bắt buộc văn bản hóa mọi cam kết; cơ chế báo cáo cảnh báo sớm khi yêu cầu bán lại tăng đột biến. Điều này giúp can thiệp trước khi xảy ra mất khả năng thanh toán dây chuyền.