7 tháng đầu năm 2026, Việt Nam nhập siêu tới 20,52 tỷ USD

Thông thường, nhập khẩu lớn hơn xuất khẩu sẽ làm nhu cầu USD tăng và tạo áp lực lên tỷ giá.

7 tháng đầu năm 2026, Việt Nam nhập siêu tới 20,52 tỷ USD.

Thông thường, nhập khẩu lớn hơn xuất khẩu sẽ làm nhu cầu USD tăng và tạo áp lực lên tỷ giá.

Nhưng điều đáng chú ý là thực tế đang diễn ra theo hướng khá khác: USD tự do giảm mạnh, tỷ giá tại các ngân hàng thương mại cũng hạ nhiệt, trong khi dòng vốn FDI vào Việt Nam vẫn duy trì ở mức cao.

Vậy điều gì đang xảy ra phía sau những con số này?

Tổng quan xuất nhập khẩu Việt Nam tháng 7/2026 và cán cân thương mại theo tháng. Nguồn: BTC, CTCK Rồng Việt.

1. NHẬP SIÊU 20,52 TỶ USD, NHƯNG QUAN TRỌNG HƠN LÀ VIỆT NAM ĐANG NHẬP CÁI GÌ?

Trong 7 tháng đầu năm 2026:

• Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 659,58 tỷ USD, tăng 28,1% so với cùng kỳ.

• Xuất khẩu đạt 319,53 tỷ USD, tăng 21,7%.

• Nhập khẩu đạt 340,05 tỷ USD, tăng tới 34,8%.

• Cán cân thương mại vì vậy chuyển sang nhập siêu 20,52 tỷ USD.

Nhìn riêng con số 20,52 tỷ USD, mức nhập siêu này khá lớn.

Nhưng để đánh giá đúng tác động, cần nhìn sâu hơn vào cấu trúc hàng hóa nhập khẩu.

Top 10 nhóm hàng xuất khẩu và nhập khẩu chủ yếu của Việt Nam trong 7 tháng năm 2026. Nguồn: BTC, CTCK Rồng Việt.

Một trong những nhóm tăng mạnh nhất là điện tử, máy tính và linh kiện. Đây đồng thời cũng là nhóm hàng xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam.

Điều này có nghĩa một lượng lớn hàng nhập khẩu không phải để tiêu dùng trực tiếp trong nước, mà là nguyên liệu, linh kiện và tư liệu đầu vào phục vụ quá trình sản xuất, lắp ráp rồi xuất khẩu trở lại thị trường thế giới.

Theo số liệu tổng hợp của CTCK Rồng Việt, nếu loại trừ nhóm điện tử, máy tính và linh kiện khỏi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu, phần còn lại của nền kinh tế trong 7 tháng đầu năm vẫn xuất siêu hơn 30 tỷ USD.

Điều này làm thay đổi khá nhiều cách nhìn về con số nhập siêu hiện tại.

2. CÓ THỂ ĐANG DIỄN RA CHU KỲ “NHẬP TRƯỚC – SẢN XUẤT – XUẤT SAU”

Một khả năng đáng chú ý là các doanh nghiệp, đặc biệt khu vực FDI, đang tăng nhập nguyên liệu và linh kiện để chuẩn bị cho chu kỳ sản xuất tiếp theo.

Điều này càng có cơ sở khi:

• Giá chip, RAM và một số linh kiện điện tử trên thế giới đang ở xu hướng tăng.

• Thương mại Mỹ – Trung và Mỹ – EU vẫn tồn tại nhiều biến số.

• Các doanh nghiệp toàn cầu có xu hướng gia tăng tồn kho nguyên liệu để hạn chế nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng.

Nếu phần nhập khẩu tăng mạnh hiện tại chủ yếu nhằm phục vụ sản xuất, thì áp lực nhập siêu hoàn toàn có khả năng giảm dần khi lượng nguyên liệu này được chuyển thành sản phẩm hoàn chỉnh và xuất khẩu trong các quý tới.

Khi hàng hóa được xuất đi, dòng USD từ xuất khẩu sẽ quay trở lại Việt Nam.

Vì vậy, theo góc nhìn của tôi, không nên nhìn con số nhập siêu hơn 20 tỷ USD hiện tại theo hướng hoàn toàn tiêu cực.

Vấn đề quan trọng hơn là nhập khẩu đó có tạo ra năng lực sản xuất và nguồn thu ngoại tệ trong tương lai hay không.

3. FDI VẪN ĐANG ĐỔ MẠNH VÀO VIỆT NAM

 

Vốn FDI thực hiện và đăng ký trong 7 tháng giai đoạn 2022–2026. Nguồn: BTC, CTCK Rồng Việt.

Một tín hiệu quan trọng khác đến từ dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Tính đến hết tháng 7/2026:

• Tổng vốn FDI đăng ký đạt khoảng 38,06 tỷ USD, tăng 58% so với cùng kỳ.

• Vốn đăng ký cấp mới đạt khoảng 21,05 tỷ USD.

• Vốn đăng ký điều chỉnh đạt khoảng 10,43 tỷ USD.

• Góp vốn, mua cổ phần đạt khoảng 6,58 tỷ USD.

• Vốn FDI thực hiện đạt khoảng 15,2 tỷ USD, tăng 11,8% so với cùng kỳ và là mức cao nhất trong cùng kỳ 5 năm gần đây.

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở quy mô vốn.

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu trải qua nhiều thay đổi về thuế quan và địa chính trị, Việt Nam vẫn tiếp tục thu hút lượng vốn đầu tư dài hạn lớn.

Điều này cho thấy các tập đoàn quốc tế chưa rút khỏi Việt Nam, ngược lại vẫn tiếp tục đưa vốn, nhà máy và chuỗi sản xuất vào Việt Nam.

Nói cách khác, vị trí của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn đang được duy trì.

4. NHẬP SIÊU LỚN NHƯNG TỶ GIÁ CHƯA BỊ ĐẨY LÊN MẠNH

Đây là phần đáng chú ý nhất.

Diễn biến tỷ giá USD/VND: tỷ giá tự do, ngân hàng, tỷ giá trung tâm và trần. Nguồn hình: WiData.

Một nền kinh tế nhập siêu hơn 20 tỷ USD đương nhiên tạo ra nhu cầu ngoại tệ lớn.

Nhưng ở chiều ngược lại, Việt Nam cũng đang nhận được nguồn USD từ nhiều kênh khác nhau.

Một trong những nguồn quan trọng là FDI.

Khi vốn FDI thực tế được giải ngân vào Việt Nam, một phần ngoại tệ sẽ được chuyển đổi sang VND để phục vụ xây dựng nhà máy, thuê đất, trả lương, mua dịch vụ và vận hành hoạt động sản xuất.

Dòng ngoại tệ này góp phần bổ sung nguồn cung USD cho hệ thống.

Ngoài ra còn có nguồn USD từ xuất khẩu, kiều hối, đầu tư và các dòng vốn quốc tế khác.

Theo góc nhìn của tôi, đây là một trong những lý do giúp áp lực tỷ giá chưa tăng tương ứng với quy mô nhập siêu hiện tại.

Nếu chu kỳ “nhập trước – sản xuất – xuất sau” diễn ra đúng hướng, nguồn USD từ xuất khẩu trong những tháng tiếp theo còn có khả năng cải thiện thêm.

5. MỘT PHẦN NHU CẦU USD NGOÀI HỆ THỐNG CŨNG ĐANG BỊ THU HẸP

Ngoài nhu cầu ngoại tệ phục vụ thương mại chính thức, Việt Nam trong nhiều năm còn tồn tại một lượng cầu USD nằm ngoài hệ thống ngân hàng.

Một phần đến từ:

• Hoạt động kinh doanh và nhập lậu vàng.

• Các giao dịch USD trên thị trường tự do.

• Việc đổi VND sang USDT để chuyển tài sản sang thị trường tiền kỹ thuật số.

• Các đường dây chuyển tiền xuyên biên giới và rửa tiền.

Thời gian gần đây, cơ quan chức năng đang tăng cường thanh tra thị trường vàng, xử lý hoạt động mua bán ngoại tệ trái phép, các đường dây USDT chợ đen và các hoạt động chuyển tiền bất hợp pháp.

Những vụ án lớn liên quan tới tiền điện tử, USDT và rửa tiền cũng đang lần lượt được điều tra, truy tố.

Nếu các kênh chuyển đổi và đưa ngoại tệ ra ngoài hệ thống bị thu hẹp, nhu cầu USD trên thị trường tự do cũng có thể giảm đáng kể.

Điều này phần nào lý giải hiện tượng tỷ giá USD tự do giảm khá mạnh trong thời gian gần đây.

Về dài hạn, đây cũng là quá trình Nhà nước từng bước kiểm soát hai vấn đề đã tồn tại nhiều năm:

• Vàng hóa nền kinh tế.

• Đô la hóa nền kinh tế.

Đồng thời hạn chế tình trạng ngoại tệ chảy ra ngoài hệ thống tài chính chính thức.

6. USD TỰ DO VÀ USD NGÂN HÀNG GIẢM, NHƯNG TỶ GIÁ TRUNG TÂM LẠI ĐƯỢC NÂNG LÊN

Một diễn biến rất đáng theo dõi hiện nay là:

• USD tự do giảm mạnh.

• USD tại các ngân hàng thương mại cũng giảm.

• Trong khi NHNN vẫn chủ động nâng dần tỷ giá trung tâm.

Đây là một trạng thái khá thú vị.

Chuỗi logic:

Nhập siêu giảm

-> xuất khẩu tăng

-> USD từ xuất khẩu quay về

-> FDI tiếp tục giải ngân

-> nhu cầu USD ngoài hệ thống tiếp tục giảm

thì cán cân cung – cầu ngoại tệ có thể chuyển sang trạng thái thuận lợi hơn đáng kể.

Và đây mới là điểm quan trọng đối với thanh khoản của nền kinh tế.

7. KỊCH BẢN ĐÁNG CHỜ ĐỢI: NHNN CÓ THỂ QUAY LẠI MUA USD

Nếu nguồn cung USD trong hệ thống trở nên dồi dào hơn và áp lực tỷ giá giảm đủ mạnh, NHNN sẽ có thêm dư địa mua ngoại tệ để bổ sung dự trữ ngoại hối.

Khi NHNN mua USD từ các ngân hàng, VND được đưa ra đối ứng.

Chuỗi logic:

USD vào Việt Nam

-> ngân hàng có thêm USD

-> NHNN mua USD

-> VND được đưa vào hệ thống

-> thanh khoản ngân hàng cải thiện

-> áp lực lãi suất giảm

-> tín dụng và dòng vốn trong nền kinh tế được hỗ trợ

Đây là một cơ chế rất quan trọng.

Nếu xảy ra vào thời điểm phù hợp, Việt Nam vừa có thể tái tích lũy dự trữ ngoại hối, vừa bổ sung thanh khoản VND cho hệ thống ngân hàng.

Tất nhiên, NHNN vẫn phải cân đối đồng thời nhiều mục tiêu như tỷ giá, lạm phát, tín dụng và ổn định hệ thống tài chính.

Vì vậy điều đáng chờ đợi hiện nay chính là thời điểm cán cân ngoại tệ trở nên đủ thuận lợi.

8. ĐẦU TƯ CÔNG ĐANG TẠO THÊM MỘT ĐỘNG LỰC LỚN

 

Hình ảnh thực tế tại dự án cao tốc Bắc – Nam. Nguồn ảnh: Báo Nghệ An.

Tiến độ giải ngân đầu tư công năm 2026 và một số địa phương đến hết tháng 7. Nguồn: BTC, CTCK Rồng Việt.

Song song với câu chuyện ngoại tệ, đầu tư công cũng đang tăng tốc.

Đến hết ngày 31/7/2026, cả nước đã giải ngân khoảng 425.312 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 41,9% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

So với cùng kỳ năm trước:

• Tỷ lệ giải ngân tăng khoảng 3,6 điểm phần trăm.

• Giá trị giải ngân tăng gần 86.800 tỷ đồng.

Điểm đáng chú ý là hơn một nửa kế hoạch vốn của năm 2026 vẫn còn phải giải ngân trong 5 tháng cuối năm.

Điều này đồng nghĩa lượng tiền đầu tư công tiếp tục được đưa vào nền kinh tế trong những tháng tới có thể còn rất lớn.

Chuỗi logic:

Đầu tư công tăng tốc

-> nhà thầu và doanh nghiệp nhận tiền

-> tiền quay trở lại hệ thống ngân hàng

-> dòng tiền luân chuyển trong nền kinh tế tăng

-> thanh khoản được cải thiện

Nếu quá trình này xảy ra đồng thời với việc cán cân ngoại tệ thuận lợi hơn và NHNN có điều kiện mua lại USD, môi trường thanh khoản của nền kinh tế có thể cải thiện đáng kể.

9. ĐIỀU QUAN TRỌNG KHÔNG PHẢI LÀ NHẬP SIÊU GIẢM TRONG MỘT THÁNG

Điều tôi đang theo dõi không phải chỉ là cán cân thương mại của một tháng.

Điều quan trọng hơn là liệu một chuỗi chuyển động lớn có thực sự hình thành hay không:

Chuỗi logic:

Nhập khẩu nguyên liệu tăng

-> sản xuất tăng

-> xuất khẩu tăng

-> cán cân thương mại cải thiện

-> USD quay trở lại Việt Nam

-> áp lực tỷ giá giảm

-> NHNN có thêm dư địa mua ngoại tệ

-> thanh khoản VND cải thiện

-> áp lực lãi suất giảm

-> tín dụng, đầu tư và thị trường tài sản được hỗ trợ

Nếu chuỗi này thực sự hình thành, thì con số nhập siêu hơn 20 tỷ USD hiện tại có thể chỉ phản ánh một giai đoạn chuyển tiếp của chu kỳ sản xuất, thay vì dấu hiệu cho thấy cán cân ngoại tệ của Việt Nam đang xấu đi mất kiểm soát.

Trong khi đó, một động lực khác là đầu tư công vẫn đang tiếp tục được đẩy mạnh trong những tháng cuối năm.

Vì vậy, điều đáng theo dõi từ nay tới cuối năm 2026 không chỉ là VN-Index tăng hay giảm trong từng phiên, mà là ba biến số lớn:

• Cán cân thương mại có bắt đầu cải thiện hay không.

• Tỷ giá có tiếp tục hạ nhiệt hay không.

• NHNN có bắt đầu quay lại trạng thái mua ngoại tệ hay không.

Nếu cả ba điều kiện cùng xuất hiện, bức tranh thanh khoản của nền kinh tế và thị trường tài chính có thể thay đổi đáng kể.

Lê Vũ - TP.TVĐT CK Yuanta VN

Nguồn dữ liệu: Bộ Tài chính, số liệu xuất nhập khẩu Việt Nam, CTCK Rồng Việt và các dữ liệu cập nhật đến tháng 8/2026. Nguồn ảnh thực tế: Vietnam.vn, Báo Nghệ An.

Nội dung chỉ nhằm trao đổi thông tin và góc nhìn cá nhân, không phải khuyến nghị mua hoặc bán chứng khoán. NĐT tự đánh giá và chịu trách nhiệm với quyết định đầu tư của mình.