Anh em mình lăn lộn trên thị trường bao năm, chắc hẳn ai cũng từng nghe câu: "Tây lông mua ròng", "Cá mập gom hàng". Nghe thì oai, nhưng nhìn vào thực tế túi tiền của các đại gia Thái Lan tại Việt Nam, ta mới thấy một chân lý: Cá mập hay cá con thì cũng có lúc "đu đỉnh", cũng phải "gồng lỗ" và cũng phải đau đớn "cắt lỗ" như thường.

Hôm nay, hãy cùng ngồi lại "soi" tài khoản của các tay to Thái Lan qua 4 thương vụ kinh điển: BMP, SAB, VNM và Nguyễn Kim để thấy bài học xương máu cho chính danh mục của mình.

Nếu anh em nào theo trường phái đầu tư giá trị (Value Investing) thì nhìn vào tài khoản của SCG tại Nhựa Bình Minh chắc chắn phải bất ngờ:

Vị thế: SCG mua BMP giá trung bình khoảng 96.000 đồng/cp. Lúc đó ai cũng bảo đắt.

Thực tế: Mấy năm qua, BMP cứ đều đặn "bơm" tiền mặt vào túi cổ đông. Riêng tiền cổ tức SCG nhận về đã gần 2.900 tỷ đồng – coi như lấy lại đủ vốn gốc đã bỏ ra mua hồi 2018.

Lãi kép: Bây giờ, với giá thị trường quanh 170.000 đồng, SCG đang sở hữu một khoản đầu tư giá vốn 0 đồng, còn thị giá thì gấp 3 lần.

Bài học: Tìm được doanh nghiệp độc quyền ngành, ban lãnh đạo "chơi đẹp" (trả cổ tức cao hơn lãi ngân hàng) thì cứ ôm chặt. Đừng nhảy nhót lung tung, để lãi kép tự làm việc của nó.

Ngược lại, nhìn sang ThaiBev với Sabeco (SAB), anh em sẽ thấy an ủi phần nào cho những lần lỡ tay fomo của mình.

Pha đi lệnh lịch sử: Năm 2017, ThaiBev "xuống tiền" mua SAB giá 320.000 đồng/cp. Tổng vốn 110.000 tỷ đồng. P/E lúc đó hơn 30 lần – cái giá chỉ dành cho cổ phiếu công nghệ chứ không phải bán bia.

Hiện trạng: Sau 8 năm, giá SAB giờ loanh quanh 50.000 - 60.000 đồng (đã điều chỉnh). Vốn hóa bốc hơi một nữa. Cổ tức nhận về tuy nhiều (15.400 tỷ) nhưng so với chi phí lãi vay cho khoản tiền khổng lồ kia thì đúng là "muối bỏ bể".

Bài học: Đừng bao giờ mua cổ phiếu bằng mọi giá chỉ vì tin vào "game thâu tóm" hay thương hiệu lớn. Mua sai điểm (định giá quá cao) thì cổ phiếu tốt cũng thành rác trong ngắn hạn. Đến "cá mập" còn kẹp hàng 10 năm chưa về bờ, huống chi là nhỏ lẻ chúng ta dùng margin. Mua HDPE ngon hơn😁

Đây là kiểu đầu tư "ăn chắc mặc bền" điển hình. F&N (nhóm cổ đông Thái) ôm VNM không phải để mong x5, x10 tài khoản, mà họ coi đây là kho gửi tiền lãi suất cao.

Tư duy: VNM không còn tăng trưởng thần tốc, giá cổ phiếu đi ngang (sideway) mấy năm nay gây ức chế cho dân đầu cơ. Nhưng với F&N, mỗi năm nhận đều đặn vài nghìn tỷ tiền mặt cổ tức (Yield 6-7%) là quá đủ.

Bài học: Trong danh mục nên có một con hàng "phòng thủ". Khi thị trường sập, bọn này là phao cứu sinh. Cầm VNM thì tối kê cao gối ngủ, không sợ chủ tịch bị bắt hay công ty phá sản.

Vụ Central Retail bán Nguyễn Kim, chịu lỗ kế toán 5.000 tỷ đồng là bài học đắt giá nhất nhưng cũng chuyên nghiệp nhất.

Thực tế: Khi thấy Điện Máy Xanh (MWG) đánh chiếm thị phần quá nhanh, biên lợi nhuận ngành bán lẻ điện máy mỏng như dao cạo, người Thái nhận ra: Càng gồng càng chết.

Hành động: Họ chấp nhận đau thương, bán rẻ để rút tiền về làm việc khác (đầu tư vào Go! và bất động sản).

Bài học: Sai thì phải cắt lỗ. Đừng yêu cổ phiếu mù quáng. Khi vĩ mô ngành thay đổi, đối thủ quá mạnh, thì bán bằng mọi giá để bảo toàn vốn là hành động của người khôn ngoan. Đừng để "chôn vốn" vào những doanh nghiệp đã hết thời.

Muốn ăn dày (như BMP): Phải tìm doanh nghiệp có "con hào kinh tế" (thị phần, giá vốn rẻ) và cổ tức tiền tươi.

Muốn tránh xa bờ (như SAB): Tuyệt đối không Fomo khi P/E đã lên trời. Đừng nghe "đội lái" hô hào game này game nọ.

Muốn sống dai: Phải biết cắt lỗ dứt khoát như vụ Nguyễn Kim. Còn tiền là còn cơ hội.

Thị trường chứng khoán Việt Nam khắc nghiệt lắm, "cá mập" còn trầy vi tróc vảy, anh em mình đầu tư thì phải giữ cái đầu lạnh, nhìn vào dòng tiền thật chứ đừng nhìn bánh vẽ nhé!