Vì sao nhiều ngân hàng đẩy mạnh tăng vốn điều lệ?

Vốn điều lệ của các nhà băng liên tục được nâng lên, là điều rất bình thường với ngành ngân hàng - một lĩnh vực kinh doanh rủi ro. Đặc biệt, trong giai đoạn khó khăn như hiện nay, những ngân hàng tăng được vốn sẽ có lợi thế, vì có một bộ đệm để bao phủ rủi ro tốt hơn.

Hiện nhiều ngân hàng đang gấp rút hoàn tất kế hoạch tăng vốn thông qua phát hành cổ phiếu thưởng để đạt được mục tiêu vào cuối năm 2024. Vietbank thông báo thời hạn cuối cùng để cổ đông thực hiện quyền nhận cổ tức bằng cổ phiếu với tỷ lệ 25%. Đồng thời, LPBank cũng thông qua kế hoạch tăng vốn điều lệ năm 2024 thông qua phát hành cổ phiếu trả cổ tức năm 2023. HDBank và Bắc Á Bank cũng công bố nghị quyết tăng vốn điều lệ. Eximbank cũng được NHNN chấp thuận tăng vốn điều lệ thông qua phát hành cổ phiếu để trả cổ tức.

Trong khi đó, các ngân hàng tư nhân như Techcombank, VPBank đã tăng vốn điều lệ đáng kể trong giai đoạn gần đây. Ngược lại, ngân hàng quốc doanh như Vietcombank, Vietinbank và BIDV đã giảm tỷ trọng vốn điều lệ trong hệ thống ngân hàng. Các chuyên gia cho biết việc tăng vốn điều lệ là cần thiết để nâng cao khả năng cạnh tranh, thúc đẩy phát triển ngành ngân hàng.

Tuy nhiên, một số ngân hàng có thể phải kéo dài kế hoạch tăng vốn sang năm sau. Chuyên gia đánh giá rằng việc tăng vốn cũng giúp giải quyết tình trạng nợ xấu tăng nhanh trong thời kỳ khó khăn của nền kinh tế. Tình hình tài chính của các ngân hàng đã phản ánh rõ tình trạng này. Đối với các ngân hàng có chiến lược tốt và triển vọng lợi nhuận, hy vọng họ sẽ hoàn thành kế hoạch trong năm nay.

TS. Nguyễn Trí Hiếu - Viện trưởng Viện Nghiên cứu và phát triển thị trường tài chính - bất động sản Toàn Cầu, cho rằng việc tiếp tục bổ sung vốn điều lệ là cần thiết, quan trọng để thực hiện các mục tiêu tăng trưởng, là cơ sở để các ngân hàng tiếp tục nâng cao khả năng cạnh tranh, thúc đẩy quá trình phát triển, tăng cường năng lực tài chính.

“Những ngân hàng có chiến lược kinh doanh đáng tin cậy, triển vọng lợi nhuận tốt thì có hy vọng hoàn thành trong năm nay. Trong khi đó, một số ngân hàng có thể phải kéo dài kế hoạch tăng vốn sang năm tiếp theo”, ông Hiếu dự đoán.

Cùng quan điểm, TS. Nguyễn Hữu Huân, giảng viên Đại học Kinh tế TP.HCM đánh giá, bên cạnh việc tăng vốn để cải thiện năng lực tài chính, một mục tiêu quan trọng của các ngân hàng trong giai đoạn hiện nay là tăng vốn để giải quyết tình trạng nợ xấu đang tăng nhanh.

Trong thời gian qua, tình hình kinh tế khó khăn đã khiến cho áp lực nợ xấu tại các ngân hàng tăng lên. Trên thực tế, báo cáo tài chính quý III/2023 của các nhà băng đã phản ánh rất rõ câu chuyện này. Theo báo cáo tài chính quý III/2024 của 29 ngân hàng, nợ xấu đã ở mức gần 259.000 tỷ đồng, tăng 56.400 tỷ đồng, tương đương 27,8% so với đầu năm.

Còn số liệu của NHNN cho thấy, tính đến cuối tháng 9/2024, tỷ lệ nợ xấu nội bảng toàn ngành (bao gồm các ngân hàng yếu kém) ở mức 4,55%.

Sự gia tăng nhanh chóng của nợ xấu đến cuối quý III/2024, trong khi dư nợ cho vay sụt giảm, đã đặt ra bài toán lớn cho ngành ngân hàng. Bức tranh nợ xấu là một tín hiệu cảnh báo. Nếu không có các biện pháp kiểm soát, hệ thống ngân hàng có thể sẽ phải đối mặt với những rủi ro tài chính đáng kể trong tương lai gần.

Mặt khác, các số liệu cũng cho thấy bộ đệm dự phòng tại các ngân hàng cũng giảm xuống. Tất cả những điều này khiến cho các nhà băng phải tăng vốn và tăng cường phòng thủ.

“Để tăng cường nguồn lực tài chính, ngân hàng có thể phát hành cổ phiếu nhằm tăng vốn chủ sở hữu. Tăng vốn giúp nâng cao khả năng an toàn vốn, tạo điều kiện phát triển bền vững và cải thiện tỷ lệ bao phủ nợ xấu, đồng thời giảm rủi ro cho toàn bộ hệ thống”, một chuyên gia nhìn nhận.

Trên lý thuyết, tỷ lệ an toàn vốn (CAR) của ngân hàng phải đảm bảo được rủi ro tín dụng, rủi ro vận hành, rủi ro thị trường và phải trên 8%. Khi rủi ro tín dụng tăng cao, tỷ lệ CAR sẽ sụt giảm, dẫn đến các ngân hàng phải tăng vốn để đảm bảo an toàn.

Về bản chất, tăng vốn điều lệ từ nguồn lợi nhuận giữ lại sẽ không làm tỷ lệ CAR của các ngân hàng tăng lên, nhưng sẽ giúp các nhà băng củng cố bộ đệm vốn, duy trì hệ số này ổn định.

Theo Thanh Hoa/vnbusiness.vn